Баглаан удган нь Цагаан адуучны тээхний шүтээн болсон, дархадын баруун
отгийн ид шидээ гайхуулж явсан удган бөгөөд манж чин улсын эсрэг олон жил тэмцэлдэж байснаараа Баглаан заргач удган гэгдэх болжээ.Гал хар тэнгэр, оч хар тэнгэрийг хоёрыг ганцаар эзэгнэсэн удган байсан ба ядуу буурай амьдралтай ч Дүүрэгч вангийн хошууны ноёд, манж улсын хүмүүсийг ид шидийн хүчээр айлган сүрдүүлж байсан энэ удганы тухай домог олноор байдаг нь одоо ч нутгийн ард олонд маань дуурсан ярилцдаг юм. Дархадын алдарт нисдэг 7 бөөгийн нэг Арилдий бүргэд зайрангийн ээж бөгөөд хүү нь бүргэд болон хувирдаг байсан гэдэг. Хүү Арилдий нь Дүүрэгч вангийн хошууныханд цаазлагдсанаас хойш Баглаан удганы тэмцэл дээд цэгтээ хүрч их ид шидийг үзүүлж байсан билээ. Хөвсгөл аймгийн Баянзүрх сумын Агар голын савд онгодын асарыг босгож Агарын ээж гэж нутаг олон нь шүтлэн залбирах болсон гэдэг. Агарын хайрханыг дээр үед зөвхөн зайран хүн л тахидаг байсан бөгөөд сүүлд 1937 онд Дамба зайран тахиж байсан бөгөөд хамгийн сүүлд Цэгмид удган тахиж байсан мэдээ бий.
                 Нанжаа
 

2019-09-12 11:54:02
 
Пауэрлифтингийн хэвтээ шахалтын Азийн аварга шалгаруулах тэмцээн долоо зургаа дахь өдрөө болж байна.
Тэмцээний сүүлийн өдөр эрэгтэйчүүдийн 105 кг-ын жинд "Рио-2016" паралимпийн хүрэл медальт, Дэлхийн хошой аварга, дэлхийн цомын аварга, Азийн аварга, гавьяат тамирчин Э.Содномпилжээ 248 кг-ыг цээжнээс шахсанаар алтан медаль хүртлээ.
Тэрбээр өмнө хоёр оролтуудаа (240, 245) амжилттай гүйцэтгэсэн юм. Гавьяат маань 248 кг-ыг өргөснөөр энэ жингийн дэлхийн дээд амжилтыг шинэчлэн тогтоолоо. Өмнө нь 107 кг-ын жингийн дээд амжилтыг шинэчилж байв.
 

 МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан Дорнод аймагт Халх голын ялалтын 80 жилийн ойг тэмдэглэх арга хэмжээнд оролцох явцдаа Дорнод аймгийн МБНЭ-ийн бөөгийн хүрээлэнгийн удирдагч, Монгол бөөгийн их Удган Гэрэлтуяагийнд зочилсон билээ.
 Хэдий бүрэнхий болсон байсан гэлээ ч Дорнод аймгийн МБНЭ-ийн бөөгийн хүрээлэнгийн удирдагч, Монгол бөөгийн их Удган Гэрэлтуяа МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайханыг аймгийн хүндэтгэлтэй газар тосон авч мэндчилсэн билээ. Мөн Буриад заншилаар хүндэтгэл үзүүлж, оройн хүндэтгэлийн зоог барьсан билээ.

2014 онд Хөвсгөл далайн нэгдсэн их тахилга болж, түүнд Хөвсгөл аймгийн олон улаач нар хүрэлцэн ирсэн билээ. Тэдний дунд Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын удган Дамдины Батчулуун хэмээх нэгэн улаач МБНЭ-д гишүүнээр элссэн байдаг. Манай МБНЭ ийнхүү нэг ижил Дамдин овогтой Батчулуун хэмээх хоёр улаачтай болчихов. Миний хувьд бол амархан ялгачихна. Тэр нь бөөгийн цол байсан юм. МБНЭ-ийн байгуулагчдын нэг, Улаанбаатар хотод амьдардаг, Монгол бөөгийн их дархан удган Д.Батчулуун, нөгөө нь Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын харьяат, Монгол бөөгийн удган Дамдины .Батчулуун байв. Хөвсгөл аймгийн Алаг-Эрдэнэ сумын харьяат, Монгол бөөгийн удган Д.Батчулуун нь Хөвсгөлд болсон арга хэмжээнүүдэд идэвхитэй оролцдог боловч манлайлагчдын эгнээнд үзэгдээд байдаггүй байв.

 
МБНЭ-ийн төлөөллийн бүрэлдэхүүн бөөгийн өвөрмөц зан үйлд оролцсон нь гурван үеийн бөөлөлт байсан юм. Энэ бөөлөлтийг эртнээс бэлтгэсэн байсан. Цаг үе нь биднийг байхад тохиов. Гурван үеийн бөөлөлтийн үндсэн онцлог нь уламжлалаа дараа үедээ шилжүүлэх бөөгийн өвөрмөц ёслол, зан үйл байсан. Энэ бол хэн хүнд тохиолдоод байдаггүй, олдошгүй нандин үйл байсан. 
Цагаан нуур сумаас бид хээрийн онгод руу хөдлөв. Үдшийн бүрэнхий болохын өмнөхөн хээрийн онгодод бөөлөх бэлтгэл ажлуудыг хангалаа. Түүдэгийн гал асааж, цугларсан олон дулааныг нөмөрлөн зогсоно.
Энэхүү газар бол түүхийн явцад олон зайрангийн оршин байсаар ирсэн, их онгодын өлгий нутаг билээ. Уламжлан ирсэн түүхийг уншваас энэ нутагт амьдран ирсэн Гүнг зайран, Балжинням зайран, Баатар зайран, Хүүжий зайран нарын уугуул нутаг, амьдран оршин байгаа газар орон билээ.
Харанхуй нөмрөхийн цагт наян найман насыг зооглон буй Манжигийн Пүүжий зайран хуяглан бөөллөө. Олон арван жил шүшэглэн мөргөж, залбиран дээдэлж ирсэн онгоддоо зайран ийнхүү бөөлөх болсон нь учиртай.
Энэхүү ёслол бол тэр бүр тохиогоод байдаггүй ховор агшин байлаа.
 
 

Хоёр мянган цааны баярын гол арга хэмжээ нь бөөгийн галын тахилга, хөтөлбөрт тараасан тува бөөгийн шидийг харуулах бөөлөө байлаа. Бид цаатан отго, бөөгийн галын тахилга бэлтгэсэн талбайн дунд байрласан болохоор гадаадын жуулчид, сонирхогчид ихээр асууж, сурч байлаа.

1.Арилдий бүргэд зайран: Түүний жинхэнэ нэр нь Хүрэлдэй гэдэг. Баглаан удганы хүү, бөгөөд ниссэн 7 бөөгийн манлай гэж үздэг. Бүргэд болон хувирдаг, Манжийн засаг захиргаа, тэдний гар хөл баяд ноёдын адуу малаас хөөж, ядуу ардад тараан өгдөг шилийн сайн эрсийн нэгэн байжээ.
2. Пунцаг зайран: Шишгэдэд Хонин өндөр уулын бэлээр нутагладаг байсан энэ зайран алдарт Мачир зайрангийн хүү бөгөөд төрсөн дүү нь Ховдод нисэж буусан гэгддэг Дулам удган ажээ.


Энэ бол 80-аад оны дундуур Хөвсгөл аймагт болсон явдал юм. Тэр үед Хөвсгөлийн Цагаан-Уул суманд Баатар гэдэг, нутаг усандаа төдийгүй хойд чигтээ алдартай бөө байжээ. Олон удам дамжсан бөө гэнэ билээ. Эцэг, өвгөд нь их хэлмэгдүүлэлтийн бэрх цагийн аясыг даагаагүй ажээ. Ялангуяа аав Даржаа нь тэр цагт хэлмэгдэн баригдаж явахдаа өөрийгөө тарнийн аргаар егүүтгэсэн гэдэг.

Бусад мэдээ

Nov 10, 2019 12

Tseesuren Byambaa

1 (2)
2
2
3
3
20190817_220633
20190817_220633
20190817_220641
20190817_220641
20190817_221037
20190817_221037
20190817_221134
20190817_221134
20190817_221233
20190817_221233
20190817_221421
20190817_221421
20190817_221619
20190817_221619
Previous Next Play Pause
1 (2) 2 3 20190817_220633 20190817_220641 20190817_221037 20190817_221134 20190817_221233 20190817_221421 20190817_221619
Oct 09, 2019 80

ТУВА БӨӨЛӨӨ БҮХИЙ ГАЛЫН ТАХИЛГА БОЛОВ.

Sep 29, 2019 274

ОНГОДЫН ТАМЛАГ.

Баруун баннер

Баруун баннер

Calendar 2018

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Ханшийн мэдээ

Холбоо барих

 

  •  Баянзүрх дүүрэг , 1-р хороо , 22 дуаар байр , 22 тоот.
    Шуудангийн хайрцаг: Улаанбаатар - 49 дүгээр салбар, 922
  •  976-11-458654, Fax: 976-11-458654
  •  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Та бөөгийн тухай мэдлэг хаанаас авдаг вэ?