Зиа хөө, Нохой жилийн Хаврын эхэн Барс сарын шинийн 3-ны Бар цаг дор Зүүн жигүүрийн тэртээд тормолзох Бурхан Халдун хайрханаа зүглэн явсан үйлийнхээ тайланг ерөөхүү дээ. Хэсэг хүлээн хэл холбоо чагнажээ суухын дор хэлхэгдэх учир ч ундаргаа хайрлаваа, маньд.

Сайн ламын ач үзээгүй
Саарал дааганы санваа /хөхөл/ бариагүй
Өвсний шүүдэр-унд минь
Дэрсний толгой-дамжлага минь
Улаан хуулар-дуудлага минь
Дээд тэнгэр, дэвжид найман аймаг
Доод тал нь-Лусын найман аймаг
Өөрийн сүлд-Дээд их тэнгэр минь
Толь болсон Онгодыг минь
Торго болсон Шишгэд минь
Хан их аав минь
Хатан их ээж минь
Харж үзэж, хааж боож
Буруу санаатныг буцааж
Зөрүү санаатныг зөвшүүлж
Хар санаатныг хариулж
Муухай харсныг мухрааж
Хурдны хөлөөс зайлуулж
Хурцын илдээс зайлуулж
Халтирахад шатал
Хазайхад нь түш
Орон хангайн уул савдагууд минь
Дээр нь дэвэн харж
Дэргэд нь манан харж
Харж үзэн
Хамгаалж байгтий
 
 
 Бөөгийн дуудлагад бөө өөрийн онгодын буудал, суудал, булган төрх, цол хэргэм, алдар суу, авъяас чадал зэрэг онгодод хамаатай зүйлсийг нь оруулан аялгуулан дууддаг.
 Онгодын тайлгын үед болон хэцүү бэрх үйлээ бүтээлгэхийн тулд тусгайлан магтаалын дуудлага дууддаг. Онгод нь биежсэн сүнс учир хүн адил хөөрч баярланх, хүсч байгаа хүслийг биелүүлэхэд бэлэн байдаг. Сайхан магтаал хөөрч, эрдсэн онгодууд ямар ч бэрх үйлийг бүтээхэд бүхий л байдалд бэлэн болж гавшгай шаламгай болдог хэмээн бөө нар ярьдаг.

Олон нуурын хөвөөнд байдаг
Босгот хөндий дамжлагатай
Болзаат толгой суудалтай
Зуун хорин настай
Зургаадай модон таягтай
Арван гурван алтайд
Атаархан морилон суудаг
Хорин хоёр хөхийд
Хонон өнжин залардаг
Бүдүүн модон суудалтай
Нарийн модон суудалтай
Хөхөө шувуун тэнгэр
Хөгшин буурад аав таныгаа
Урин залан дуудая
Энэ онгод бол Хавчиг заарингийн гол шүтээн байсан онгодын уриа дуудлага юм. 

Аяар баруун урдаас
Амлаж мэдүүлсэн
Да цагаан хонхыг
Даршуулж буусан
Далан хэлтэй хуурыг
Харшуулж буусан
Тайлаг цагаан тэмээг
Таваглаж буусан
Тавтай мөнгөн буйлыг
Гялбуулж буусан
Эвдэрхийг эвлүүлсэн
Хугархайг хунисан
Задархайг залгуулсан
Тамидархайг таниулсан
Бутархайг эвлүүлсэн
Тангалай цоорхой
Тарничин гүүлсэн
Эрхий цоорхой эмчин гүүлсэн
Долоовор цоорхой
Домчин гүүлсэн
75 дархчуул, 88 налваач
99 элбэчин, 108 зурхайч
Халуун шар бурхан гарвалууд
Хүүгэн шар бурхан гарвалууд
Наанаа сайхан дуулаарай
Урилганд минь залраарай
Дуудлаганд морилоорой.
 

Тухайлбал “Тожийн ээж” онгодын тамлага.
Гуна гулгадгийн даваан дээр
Гурван зарийн ачаа хаясан би
Дөрөө хангинадгийн даваан дээр
Дөрвөн зарийн ачаа хаясан би
Цантай агуйгаар гэр хийж
Цасан хунгараар хуячлага хийж
Ширэн улаа цоортол
Шингэн хөлсөө дуустал явж ирсэн .. гэж дууддаг.
Энэ тамлага дуудлагад алс холын Сахаа нутгаас цаа буга хүлэглэн их уул даваанууд давж, замдаа ачлага уналага нь эцэж муудсанаас ачаа тээшээ хаяж агуй хонгилд орогнож, цасанд даруулж, явган нүцгэн явж ирсэн байна.
Хавархсан тамлага:
Буриад Модоон удганы тамлаг:
Хаан цолд дийлдээгүй
Гомбын басган Модоон би
Эзэн хаанд дийлдээгүй
Эрх дураараа Модоон би хэмээдэг байна.
 А.Готов

Хөсрийн хэлтэй хүн чинь
Хөхөө донгодож газар гэсэхийн цагаар
Хөвчин бие нь тарчилж
Хамгаалах юмгүй тонгочиж
Хар санаа нь баглаж
Хачин тарчилхыг үзнээ хөө
Хэлсэн сансаныхаа төлөө
Хэмжээгүй муухай тарчилж
Үхэл зовлонд унаж
Үйлээ идэлж тарчилна
Хааяа намайг дуудаж хашгираарай
Хэл амаа таслахын тулд саадгүй 49н өдөр
Сайн зангаж хяргаарай
Хар санаатаныг хааж чадна
Хатуу хэлийг тасалж чадна
Бардам аюулыг зайлуулж чадна
Баруун талдаа хадгаа авч яв
Алт мөнгөө дууд
Ангайх хэлийг тасал.
 
А.готов

Онгодын тамлаг гэдэг бол ихэвчлэн бөөгийн онгодын магтаал, дуудлага, мэндийн үг ч юмуу элдэв амьтны дуу чимээ гаргасны эцэст тамлаг дуудлага орж ирдэг онцлогтой юм. Онгодын тамлагыг бөө удган, зайран нар доорхи байдлаар тодорхойлдог ажээ.

Бусад мэдээ

Nov 10, 2019 12

Tseesuren Byambaa

1 (2)
2
2
3
3
20190817_220633
20190817_220633
20190817_220641
20190817_220641
20190817_221037
20190817_221037
20190817_221134
20190817_221134
20190817_221233
20190817_221233
20190817_221421
20190817_221421
20190817_221619
20190817_221619
Previous Next Play Pause
1 (2) 2 3 20190817_220633 20190817_220641 20190817_221037 20190817_221134 20190817_221233 20190817_221421 20190817_221619
Oct 09, 2019 80

ТУВА БӨӨЛӨӨ БҮХИЙ ГАЛЫН ТАХИЛГА БОЛОВ.

Sep 29, 2019 274

ОНГОДЫН ТАМЛАГ.

Баруун баннер

Баруун баннер

Calendar 2018

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Ханшийн мэдээ

Холбоо барих

 

  •  Баянзүрх дүүрэг , 1-р хороо , 22 дуаар байр , 22 тоот.
    Шуудангийн хайрцаг: Улаанбаатар - 49 дүгээр салбар, 922
  •  976-11-458654, Fax: 976-11-458654
  •  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Та бөөгийн тухай мэдлэг хаанаас авдаг вэ?