Монголын Нууц Товчооны 154-р хэсэгт нэгэн үйл явдлын тухай өгүүлэх. Юув гэвэл
Чингис хаан Татаар иргэдийг номхотгоод, дагаж, бууж өгөгсөдийг нь хэрхэн тухай
их эеэр зөвлөлдөв.
"...Татаар иргэд
Өвгөд эцгэсийг барсан бүлгээ
Өвгөс эцгэсийн
Өшил өшиж
Хясал хясаж
Цүүнд үлиж
Хядаж, алж өгье
Үлиттэл хядъя
Үлдэгсэдийг боол болгоё
Зүг зүгт хуваая" гэж хэлэлцсэнийг Бэлгүтэй гэрээс гармагц Татарын Их Чэрэнд ам алдаж орхино. Үүнээс үүдэн Татарууд дэр авч үхэх гэж тэмцэн, монголчуудад
үлэмжхэн хохирол учруулах билээ. Түүнээс хойш Чингис хаан Бэлгүтэйг их эед оролцуулахыг хорин, их эе болж бүхийд"...гадна бүхийг застугай. Засаад,хэрүүлийг, хулгай
худал үйлдэтнийг заргалтугай" хэмээн зарлиг буулгадаг.
Энд өгүүлэхээр бол Бэлгүтэй давхар давхар ноцтой гэм хийсэн болох нь тодорхой харагдана. Нэгд: Их эеийн нууцыг задруулсан. Энэ маш ноцтой алдаа. Дараа нь энэ
нууц задарснаар монголчууд маш хүнд хохирол амсаж, олон дайчид , монгол цэрэг алагдсан байна.Гэтэл ийм хүнд ял, завхрал гаргасан хүнийг Их хаан яагаад маш хөнгөхнөөр буюу зөвхөн Их эед үл оролцох, тэр зуур гадуурх \ аюулгүй байдлыг хангах нэлээд хариуцлагатай албанд тохоох төдийгөөр ял хэлтрүүлэв? Чингис хаан өөрийн төрсөн дүү болоод тэр үү? Өнөөх Чингис хааны "Гайтай болбаас шадрыгаа ч шанталсугай, Гавьяатай
болбаас дайснаа ч шагнатугай" гэсэн нэн чухал зарчим хаана байна вэ? Эсвэл идэр бага Бэгтэр, Тэмүүжин , Хасар хоёрын сумд нэвт сүлбүүлэхийн өмнө хэлсэн "Дүү Бэлгүтэйд бүү хүртүгэй" хэмээсэн гэрээсийг санав уу?
Нөгөө талд Бэлгүтэй яагаад ийм болчимгүй зүйл хийв ээ? Тийм мунхаг бодлогүй хүн үү? Эсвэл Хаан ахдаа ямар нэгэн хэмжээгээр хар бурууг, өшил хорсолыг тээж
явсан нь энэ үйлдлээр илрэв үү? Гэх мэт олон асуулт бий.
Эдгээр зөрчилтэй асуултуудад бүрэн дүүрэн итгэл үнэмшил төрөхүйц хариулт тэр бүр надтай таарч байсангүй. Түүхч,судлаач, зохиолч бүр өөр өөрийнхөөрөө тайлах ч... Харин зохиолч Ж. Заяабаатар"Омог босоо Хавт Хасар" түүхэн романдаа дотор цэлмэтэл тайлал хийсэн байх юм. "...Тэд гэмгүй , би гэмтэй. Би гэмтэй гэсээр Бэлгүтэй морио хөтлөн
Чингис хаанд дөхөн очиж сөгдлөө.
-Өчигдѳр Их Чэрэн надаас Татаруудыг яах гэж байна гэхээр нь би худлаа хэлж түвдэлгүй үнэнийг дуулгачихсан юм... өршөө... намайг...гэхэд Хасар уурсан Бэлгүтэйг заамдан авлаа."
/"Омог босоо Хавт Хасар"роман хэсгээс. 194-р хуудас/
Яагаад энэ тайлал бусдаас илүү итгэл үнэмшилтэй байна вэ? Юуны өмнө аливаа шийдвэрийг гаргахдаа, ялангуяа гайтныг яллах, гавьяатныг алдаршуулахдаа уг хүн нь хэн бэ, ямар нөхцөлд, ямар зорилго сэдлээс тийн үйлдэв гэдэг нэн чухал учир шалтгаан болдог.
Эрүүгийн эрх зүйд энэ сэдвийг бүр ч нарийвчлан авч үздэг.
Чингис хааны хувьд том ялд унасан Бэлгүтэйг маш хөнгөн яллах гол үндэслэл нь энэ юм. Өөрөөр хэлбэл, Бэлгүтэй хэзээ ч худлыг өгүүлж үл чадах, хүн хуурч, мэхэлж, араар нь тавьж, ов заль гаргаж үл чадах маш нандин сайхан чанартай хүн юм. Тэр дайн тулаанд ч ялгалгүй ов
мэхийг бус шууд тулж, ид хав, эр бяраар хүчийг тэнсэн үзэх билээ. Тиймээс ч тэрбээр Зэв, Сүбээдэй, Мухулай, Боорчи нар шиг гарамгай сайн жанжин болоогүй биз. Чухамхүү Бэлгүдэйн энэ сайн чанар нь дээрх нөхцөлд байгаа Их Чэрэн Бэлгүтэйн тэр чанарыг сайтар мэддэгээс
ам алдуулсан ч байж болх... Ялангуяа овог отгоороо"цүүнд үлиж" буюу "тэрэгний голд жишиж" хядагдах болсон тэр овгийхны хүнд хэцүү байдлыг харж, сэтгэл шаналан байсан нь Их Чэрэнгийн асуултад шууд хариулах нөхцөл ч болсон байж болно. Чингис хаан эцэг нэгт дүүгийнхээ энэ чанарыг сайн мэддэг, бас өндөр үнэлдэг байж. Тиймээс ч Бэлгүтэйд машид итгэдэг, ихэд дотно байсан.
Бэлгүтэй хэзээ ч хар бурууг санан тийн нууц дэлгэх хүмүүн биш билээ. Энд Чингис хаан өөрийнхөө тогтоосон Их засаг хууль ёсыг ноцтой зөрчсөн нь ч үгүй юм.
‎Чуба‎ хэнд Гайхамшигт түүхүүд ба сонин хачин
2 цаг ·
 
 
1880 оны 2 сард Манжийн хааны зарлигаар Халх дөрвөн аймгаас тус тус 2000 цэргийг уналга хэрэглэлийн  хамт дайчилж, Түшээт хан, Сэцэн хан аймгийн цэргийг Улиастайд, Засагт хан аймгийн цэргийг Ховдод суулган цэргийн хэрэгт боловсруулан, зах хязгаарыг сэргийлэн сахиулахаар болжээ.
1900 онд Манжийн засгийн эрх баригчид хятадад гарсан Ихэтуаны бослогыг дарахад зориулан Ар Монголоос 20 000 монгол цэрэг татан гэтэл дөнгөж 2000 монгол цэрэг цуглаад, тэд нь тус тусын хошууны ноёдоос Улиастай дахь манж жанжны мэдэлд шилжмэгц, Энхтайваны удирдлагаар бослого гаргаж, Улиастайн манж цэргийг хядаж, хятад пүүсийг талж сүйтгээд гэр гэртээ тарцгаасан байна.

Мөнх тэнгэрийн зан үйл хийснийг дурсан тунхаглав.

Монгол Улс Үндэсний эрх чөлөө, тусгаар тогтнолоо сэргээсний 101 жилийн ойг тохиолдуулан Төрийн тулганы галыг бадраах ёслолыг үйлдлээ. Төрийн ёслол хүндэтгэлийн өргөөгэрт Монгол төрийн тулганы гал бадраах ёслолын ажиллагаа амжилттай болж өндөрлөв. Энэхүүёслолд УИХ-ын дарга, Ерөнхий сайд, Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн Тамгын газрын дарга, болон УИХ, Засгийн газрын гишүүд оролцож байжээ.

Түүхийн ухралт хийхгүй урагшилж байж улс хөгждөг бичигдээгүй хуультай , одоо МОНГОЛ улс 20-р зууны эх үед байсан харанхуй мухар сүсэг рүү ухрах биш харин урагшлах ёстой . одоо бол Монголд ШИНЖЛЭХ УХААНЧ МЭДЛЭГ ДЭЭР СУУРИЛСАН ҮНДЭСНИЙ ҮЗЭЛ МОНГОЛЧУУДЫН ОЮУН САНААНЫ НЭГДЭЛ болох ёстой , харин шашин бол биш .


  Монголчуудын хүндэтгэсэн нэр үү, эсвэл цээжээ дэлдэх хийрхэл үү. Өнөөгийн үр хойч нь оюуны бядгүй болсон учир, эх түүх, их гавьяанаас нь суралцаж хүчирхэгжих нь бүү хэл хуулж ч чадахгүй яваа ч эдүгээгээс 800 зууны өмнө бидний л өвөг дээдэс болон мэндэлсэн Чингис хааныг Англи, Америк, Канадын эрдэмтэд "Агуу суут" /GREAT GENIUS/ хэмээн тогтоов. Их хаанд минь тал засах шаардлагагүй дэлхийн эрдэмтэд Чингис хааны тухайн цагтаа байгуулсан гавъяа, түүх намтар, сургааль цадигийг ухаж, төнхөж, уншиж судалж, шинжлэх ухааны аргаар ийнхүү "Агуу суут хүн" гэж үнэлсэн юм.

1. Буддизмыг дарсан улс орон хүн ам нь өсөн, хөгжиж дэвжиж ирсэн нь: Буддизм нь Энэтхэгт үүссэн боловч 5-р зуунаас 13-р зуун хооронд буддизмтэй тэмцэл явуулан, улс орноосоо шахан гаргасан байв.

-Хөвсгөл аймгийн Их-Уул суманд зургаан настай Ө.Энхзул охин төөрсөн байна-
Зураг: Зүүн гар талаас хоёр дахь нь Ө.Энхзул охин
-НОХОЙНООСОО АЙСАН ОХИН ГЭРЭЭСЭЭ ТӨӨРЧ ОДОВ-
Зургаан настай охин хөвч тайгад гурав хоног төөрчээ. Охиныг ойд төөрч алга болох үед  Их-Уул суманд тасралтгүй бороо орж байсан гэнэ. Ууланд манан бууж арван алхмын цаадах зүйл харагдахгүй байжээ.Бороо хувингаар асгаж байгаа юм шиг л их устай. Охиныг хайж явсан хүмүүс бороонд норж, хамаг хувцас нь усан гүзээ болоод  осгох шахаж байсан гэдгийг Их-Уул сумын Тамгын газрын дарга М.Пүрэв онцолж байна лээ. Ингээд тухайн үед юу болж өнгөрсөн талаарх мэдээллийг  уншигч та бүхэнд нэхэн хүргэж байна.

Монгол дахь Хятадын худалдаа-мөнгө хүүлэл, тариачдын талаархи Манжийн засгийн газрын тэр бодлогыг хоёр үндсэн үед хувааж болно1.
 Нэгдүгээр үе нь 1690-ээд оны сүүлчээс XIX зууны тэргүүн хагасыг хамарна. Энэ зуун тавь гаруй жилийн туршид Манж нар Хятадын худалдаачид тариачдыг бөөнөөр нь Монголд оруулахгүй, барьж байх бодлого явуулжээ. Манжийн энэ бодлого нь тэр үеийн Чин гүрний улс төрийн бодлогынх нь ерөнхий чиг шугамтай нь холбогдсон хэдэн шалтгаантай байв. Манжийн энэ бодлого нь Монгол оронд олон худалдаачид, тариачид цутган орохыг нэг хэсэгтээ саатуулжээ.

Бусад мэдээ

Jan 11, 2020 37

Адууны тухай .

Jan 11, 2020 38

миний шүтээн

Баруун баннер

Баруун баннер

Calendar 2018

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Ханшийн мэдээ

Холбоо барих

 

  •  Баянзүрх дүүрэг , 1-р хороо , 22 дуаар байр , 22 тоот.
    Шуудангийн хайрцаг: Улаанбаатар - 49 дүгээр салбар, 922
  •  976-11-458654, Fax: 976-11-458654
  •  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Та бөөгийн тухай мэдлэг хаанаас авдаг вэ?