XIII зуунд Төв Азид тухайн цаг үеийн хоёр их байлдан дагуулагч болох Чингис хаан, Мухамед шах хоёр халз тулж, нэг нь энэ ертөнц дээр илүүдсэн бол үүнээс 200 шахам жилийн дараа Бага Азид Төмөрийн улсын хил хязгаар Баяазитын Османы эзэнт гүрэнтэй хаяа хатган орших болов. Төмөрийг узбекууд өөрийн үндэсний баатар гэж өмчилдөг ч үнэн түүх нь арай өөр билээ.

Монголын төлөөлөгчид ийнхүү Орос улсад сэм одож, Чин улсаас салан тусгаарлахын тулд тусламж гуйсан нь төдхөн Чин улс даяар шуугиан болж байжээ.
Монголын төрийн тусгаар тогтнолыг сэргээх хэргийг шууд удирдан эрхлэх байгууллага Халхын Хүрээний бүх хэргийг түр ерөнхийлөн шийтгэх газар (XXБХТЕШГ) гэгчийг 1911 оны 11-р сарын 30-нд Түшээт хан аймгийн чуулганы дарга засаг, Цэрэнчимэд нарын 7 хүний бүрэлдэхүүнтэй байгуулжээ. Энэ байгууллага нь гүйцэтгэх үүргээрээ бүх Монгол даяар үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөн өрнөж байгааг ашиглан, юуны урьд Их Хүрээн дэхь Манж Чин улсын захиргааг түлхэн унагаж, Монголын төр улсыг сэргээх явдлыг бэлтгэн зохион байгуулах түр засгийн газар шинжтэй байлаа.

Булган аймгийн Могод сумын нутаг Хүйс толгой хэмээх газарт үл мэдэх чулуун дурсгал байгааг сумын иргэд анх 1967 онд мэдээлжээ. Үүний дагуу Шинжлэх ухааны академи (ШУА)-ийн эрдэмтэд тус газарт ажиллан, гурван хөшөө олжээ. ШУА-ийн Түүхийн хүрээлэнгийн эрдэмтэн М.Шинэхүү хөшөөн дээрх бичээс брахми бичиг болохыг 1972 онд тогтоосон аж. Тус гурван хөшөөний нэгийг өдгөө төрийн ордонд залсан. Нөгөөх нь Архангай аймгийн Цэцэрлэг сумын музейн үүдэнд, гурав дахь нь ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн гаднах талбайд бий аж. Энэ гурван хөшөөнөөс Архангай аймаг болон ШУА-ийн Археологийн хүрээлэнгийн гадна байгааг нь сайн судлаагүй.

Түрэгжсэн монголын Барлас омгийн ноёны хүү болох Төмөр Бухар хотоос баруун өмнө зүгт орших Кеш хотод төржээ. Барлас болон Жалайр овгууд бол Цагаадай хааныг дагаж Туркестаны нутагт ирсэн монгол овгууд билээ. Тэрбээр өсөж том болох насандаа монголын эзэнт гүрнүүдийн дараалсан уналтыг үзэж байхдаа өөрийгөө монгол хүний хувьд Чингис хааны үйл хэргийг дахин үргэлжлүүлэхээр тангараг тавьсан гэдэг. Тэрбээр Чингисийн угсааны хатантай болсноор өөрийгөө тэдний өмнөөс захиран шийтгэх эрхтэй болсон гэж үзэж байв.

 
Монгол Улс дахь хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын 13 дахь илтгэл гарчээ. Өнгөрөгч онуудад энэ илтгэлд унаач хүүхдийн асуудал, уул уурхайн салбарын хүний эрх зөрчиж байгаа ажлууд гол байр суурийг эзэлдэг байсан бол энэ жилийн хувьд хууль, эрхзүйн асуудал гол байр суурийг эзэлжээ. Манай улсад гэр бүлийн хүчирхийлэл, жендерийн эрх тэгш байдал, хөдөлмөрийн салбар, цэргийн болон ял эдэлж байгаа хүмүүсийг албадан ажиллуулах зэргээр хүний эрх зөрчигдсөөр байгааг тус илтгэлд дурджээ. Өнгөрөгч хугацаанд НҮБ-аас МУ-ын Засгийн газарт 129 төрлийн хүний эрхтэй холбоотой зөвлөмжийг ирүүлсэн.
Зарим салбарт хэрэгжилт байгаа ч төдийлөн үр дүн харагдахгүй байгаа гэнэ. Өнөөдөр УИХ-ын дэд даргад ХЭҮК-ын дарга Ж.Бямбадорж болон тус комиссын гишүүн П.Оюунчимэг нар Хүний эрх, эрх чөлөөний байдлын талаарх 13 дахь илтгэлийг өргөн барьсан юм. Энэхүү илтгэл нь хүний эрхийн зөрчлийг таслан зогсоох, эрхийн хэрэгжилтийг сайжруулах чиглэлээр бодлогын түвшинд өөрчлөлт хийхэд чиглэсэн баримт бичиг юм. Тус илтгэлийг энэ чуулганаар хэлэлцэж, ирэх 10 дугаар сард МУ-ын Засгийн газар хүний эрхийн зөвлөмжүүдийн хэрэгжилтээ НҮБ-д тайлагнах юм.
 
“Соён гэгээрлийн цуврал” булангийн энэ удаагийн зочноор түүхийн ухааны доктор, эрдэмтэн, зохиолч Н.Нагаанбууг урилаа.
 
- Монголчуудын ухаан нь  итгэхүй гэж та үздэг.  Тэр санаа юунаас эхтэй  болохыг тайлбарлаж өгнө үү?  
-Монголоороо байя, монгол ухаан гэж  олон хүн ярьдаг. Гэтэл монгол ухаан, эрдэм гэж юу вэ гэхээр хэлэх зүйл байдаггүй. Зарим нь орос  ухаан, бразиль ухаан гэж байдаг юм уу  гэлцэн элэглэх нь ч бий. Тэгэхээр монгол сэтгэхүй ухааны тухай ярихын тулд юуны өмнө ул суурьтай судалгаа хийх ёстой юм.

Олон зууны өмнөөс дархлагдсан Богдхан уулын хамгаалалтын бүсэд сүүлийн 10 гаруйхан жилийн дотор орон сууцнууд олноор сүндэрлэж, хөрөнгөлөг хэсэг нь Зайсан толгойг “бүслэн” амьдрах болсон. Уг нь Улаанбаатар хотыг 2020 он хүртэл хөгжүүлэх ерөнхий төлөвлөгөөгөө 1990-ээд оны сүүлчээр батлахдаа Зайсан орчмыг аялал жуулчлал, амралт зугаалгын бүс болгон хөгжүүлэхээр болсон ч өнөөдөр тэнд батганы хошуу багтахгүй шахам орон сууцнуудаар дүүрсэн. Уг нь Тусгай хамгаалалттай газар нутгийн тухай хуулийг УИХ-аас баталж, өдгөө нийтээр дагаж мөрдөх хууль болон хэрэгжиж байгаа. Гэвч энэ хуулийг гууль болгож, уландаа гишгэснээр гадаад, дотоодынхны хөрөнгө оруулалттай элдэв нэртэй хотхон Зайсангийн ам, Туул голын эргээр сүндэрлэж, хөрөнгөтэй хүмүүс амьдардаг багахан хэмжээний хот босгочихоод байна. Сургууль, цэцэрлэг, спорт клуб, хуульгүйгээр шөнөжингөө ажилладаг баар, цэнгээний газар гээд баячуудын тэрхүү хотхонд байхгүй зүйлгүй.

Ноцтой мэдээ: №1 Монгол улс Солонгост 30 биш 330 мянган га газар зарсан.
“Монголын хулгайч эрх баригчид Монголын газар шороог гадаадынханд колончлуулах, худалдах гэрээ хийсээр  байна” гэсэн мэдээг явуулсан уншигчдаа баярлалаа. Тэр мэдээг уншаад энэ талаар судлах болсон билээ.    

Бусад мэдээ

May 08, 2020 46

Бэр гуйх ёс1

May 04, 2020 48

Чингис хаан

Баруун баннер

Баруун баннер

Calendar 2018

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Ханшийн мэдээ

Холбоо барих

 

  •  Баянзүрх дүүрэг , 1-р хороо , 22 дуаар байр , 22 тоот.
    Шуудангийн хайрцаг: Улаанбаатар - 49 дүгээр салбар, 922
  •  976-11-458654, Fax: 976-11-458654
  •  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Та бөөгийн тухай мэдлэг хаанаас авдаг вэ?