1218 онд Алтан болон Тангуд улсыг номхотгон доройтуулж, Хар Киданыг эзлэн авсан монголчууд Чингис хааныхаа удирдлага дор 500 худалдаачных нь амь насыг аймшиггүй хороож, удаа дараалан илгээсэн элч нарыг нь доромжлон буцаасан лалын их эзэнт гүрэн Хорезмоос ял асуухаар мордов. Зам зуур дайсны эсэргүүцэлтэй тулгарсангүй аялан явсаар, хэдхэн сарын дотор түмэн бээр холыг туулж, намар нь Хорезмын хилд тулж очив.

Халтар, ноорхой хувцастай, нусаа гоожуулсан хүүхдүүдээс эхлээд цэмцийтэл хувцасласан залуус, таяг тулсан өвөө, эмээ нар хүртэл энд олноор цугларчээ. Тэд 12.00 цаг болохыг тэсэж ядан хүлээнэ. Ням гариг бүрийн энэ цагт христэд итгэгчид олноор цуглардаг аж. “Шинэ гол” христийн сүмийн үүд онгойж бид дотогш орлоо. Тус сүм Сүхбаатар дүүргийн XII хорооны нутагт байрладаг, миний мэдэхийн анх монгол гэрт үйл ажиллагаагаа явуулдаг байсан. Гурван жилийн өмнөөс сүмийн байр барьж, иргэд тэнд залбирал мөргөл үйлддэг болсон. Христэд итгэдэггүй, тэдний магтаал дууллыг мэдэхгүй болохоор дэмий л гайхаж суув.

Оросын "Вольный город" сонины редактор Алексей Анатольевич Кунгуровын "Монголын эзэнт гүрэн гэж байгаагүй, түүхчид зохиосон" хэмээх нийтлэл гарсан нь олны дунд шуугиан тарьсны дээр багагүй хэл ам дагуулсан.Монголын байлдан дагуулалтыг үгүйсгэсэн энэхүү нийтлэл манай зарим мэдээллийн вэб сайтууд дээр орчуулагдан гарсан цагаас эхлэн "Монголын эрдэмтэд үүнд яагаад хариу өгөхгүй байна вэ" гэсэн иргэдийн шаардлага их гарсан.Манай сонины орлогч эрхлэгч, нэрт нийтлэлч Монгол Улсын Соёлын гавьяат зүтгэлтэн Г.Дашрэнцэн энэ сэдвийг анхаарч "Монголын эзэнт гүрэн гэж байгаагүй" хэмээх нийтлэл гаргаж байсан билээ.

Өнөөгийн Монголчууд бидний амьдарч буй гажуудсан нийгэм мөн хүн төрөлхтөн хөгжлийн мухардалд орсныг хойшид түүнийг яаж давж гарах арга замын талаар бичиж буйг маань их гэнэн, муйхар юм шиг Танд санагдаж магадгүй ч зориг гарган чармайн бичиж буйдаа баяртай байнаа.
Хүн төрөлхтөнийг иргэншлийн гүн хямралд орсон үед зөвхөн хөх толбот, тамгат Монголчууд хэд хэдэн удаа аварч хамгаалж засч залруулж удирдан чиглүүлж, төвшитгөж байсныг өнгөрсөн түүх бэлхнээ харуулдаг юм аа.

МЭӨ 221 онд умард хятадын Цин улсын хаан Цинь Ши хуанди бусад зургаан улсыг байлдан дагуулж, өөрийн улсад нэгггэж, эргний хятадын анхны хүчирхэг эзэнт улсыг байгуулсан нь умрын нүүдэлчин аймаг, улсууд болох хүннү, сиху, дүнхү нарт нэн ноцтой аюул занал учруулах болжээ. Энэ үед Хүннүгийн цэрэг, армийн холбооны шаньюй цолтой зонхилогч нь Түмэн хэмээх сурвалжит язгууртан байсан бөгөөд хүчирхэгжин нэгдсэн хятадын довтолгоонд эрсдэн баялаг, үржил шимтэй Ордос нутгаа алдсаны дараа өөрийн нутгийн умард хэсэг болох хойчийн үеийн ар монголд шилжин ирсэн байна.

Хүннү гүрэн МЭӨ 209 – МЭ 93 оршиж байсан. Анх Модунь Шаньюй хан болж байгуулсан. Мандан бадрал: МЭӨ 198 онд Хан улстай найрамдлын гэрээ байгуулж 50 жилийн турш алт мөнгө, тариагаар алба авч байсан, Торгоны их замыг хяналтандаа байлгасан. Уналт: Хүннү гүрний захиргаанд байсан Сяньби нар Тан улстай нэгдсэн, МЭӨ 48 онд Ар, Өвөр гэж 2 хуваагдаж өмнөд хэсэг Хан улсын харъяат болсон.

Чингис хаан Тэмүжин Их Монгол Улсын хан ор суумагцаа хийсэн шинэчлэлийн нэг нь ноёд дээдэс гагц удам залган цэрэг захирдаг байсан ёс заншлыг халсан явдал.
Хан хүмүүний есөн их бэлгийн нэг нь "Түшиг сайн өрлөгүүд” хэмээн "Дөрвөн төрийн арван буянт номын цагаан түүх”-нээ өгүүлжээ. Чингис хаан нэгэн удаа "Хубилай, Зэлмэ, Зэв, Сүбээдэй та дөрвөн нохдоо зорьсон газраа илгээж, Боорчу, Мухули, Борохул, Чулуун баатар эд дөрвөн хүлгүүдээ дэргэдээ авч, хатгалдах өдөр болбоос Жүрчидэй, Хуйлдар хоёрыг Урууд, Мангудтайгаа урдаа байгуулваас бүгд сэтгэлээ амруулах бөлгөө би” хэмээсэн гэж "Монголын нууц товчоо”-нд бичсэн буй. Үнэхээр ч төрийн итгэлт түшээ баатад, ноёдгүй байх аваас хэдий аугаа ч гэлээ ганц хаан юу болохсон билээ.

Манай сүгсэлзүүрүүд

 

Оны гомдоосон явдал.

Тиймээ энэ бол Фортуна ах. Амьтны охин үрсийг ад үзэн хаалгаараа ч шагайлгаагүй тахилгын гэртээ хаа байсан Тайландын нэг хүүхнийг оруулцан гал асаалгаад өөрсдөө нүд нь гялалзцан (хаашаа нь ч хараад байгаан) зогсож байгаагүй юу манай дарга нар. Цаадуул нь голдоо ортол гомдсон байж таараа. Гомдсон болоод ч “архины хяналтын” ч гэнүү хүн үнэмшмээргүй хуулиуд санаачлаад яваад байгаа байж таараа. Ийнхүү Фортуна ах шууд төдийгүй дам байдлаар иргэддээ хохирол учруулаад байгаам бишүү гэх хардлага төрснөө хүмүүс шивнэн ярьж байна.
Оны зовж яваа хүний явдал.

УИХ гишүүн Ж.Батзанданг өөрийн шударга тэмцэлдээ ёстой нэг зовж явна. Ядаж байхад ганц өмөг түшиг Н.Мандела үгүй болчлоо. Саяхан бүр түүнийг тагнуулын газрынхан дагав. Ёстой нээрээ жирийн хүн бол “ингэж зовж байхаар шударга байхаа больдог ч юм билүү” гэж бодох байсан даа. Харин манай Зандан яс үзсээр яваа.
Жич: Энэ бүхний эцэст манай тагнуулынхан “ТЕГ-ЫН МӨРДДӨГ МАШИН” гэсэн наалтаа машинаасаа хуулж авахгүйгээр цаашаа хүн мөрдөхөд хэцүү болж байгаам бишүү гэсэн бодол төрөв.

Монгол улсыг би хөгжүүлнэ..., гүэ ингэж
мунгинасаар байтал энэ улс өөрөө
хөгжчих вий дээ...
Нийтлэлч Баабар

СҮГСЭЛЗҮҮР

Төр хуулиар өгөгдсөн үүргээ эс биелүүлэх буюу хагас дутуу гүйцэтгэхээр буй болсон цоорхойгоор нь хэт идэвхтэй, аугаа ихийн хэнээтэй мулгуу хүмүүс дайран орж нийгэмд нөхөж баршгүй хохирол учруулдаг ажгуу. Ийм үндэсний баатрууд дандаа ард түмний нэрийн өмнөөс ард түмнийхээ төлөө л хоолой мэдэн орилдог ч үр дүн нь ард түмний эсрэг гардаг.

Нийтлэлч Бадрал
УМ-ЫН ЭГШИГЛЭН
Орчин үеийн эрдэмтэд ертөнцийн бүх юмсыг цахилгаан эрчмээс үүдсэн гэж үзэх болжээ. Дуу чимээ хүртэл цахилгаан долгион гэж тэд хэлдэг. Арш нар эсрэгээр, бүх оршихуйг Ум хэмээх аниргүйн анираас үүдсэн гэж хэлдэг. Гал буюу цахилгаан ч гэсэн тэрхүү анир чимээний хувирал ажээ. Дорно дахинд хөгжимчид аялгуун хүчээр лаа асаах туршилт хийдэг байсан. Эрт цагт хөгжмийн аялгуу нь лаа асааж чадахгүй бол түүнийг жинхэнэ мастер гэж хүлээн зөвшөөрдөггүй байв.
Физикч, арш нарын тайлбар ондоо харагдавч агуулгын хувьд харшлахгүй. Арш нар дотоод талаас нь, физикч нар гадна талаас нь харж тайлбарлаж буй. Физикчийн цахилгаан эрчим гэж мэдэрч буй зүйл нь аршийн хувьд оршихуйн хөгжим юмсанж. Нэг зүйлийг тэд өөр өөр хэлээр өгүүлж буй хэрэг. Аль нэгийг нь сонгох дээрээ тулбал би аршийн тайллыг сонгоно. Учир нь, түүний туршлага обьектийг биш, өөрийн ухамсрыг нээсэн танин мэдэхүй юм. Ухамсар бол оршихуйн охь шим.
Нийтлэлч Батбаяр
ШАЛТГААН ТӨГӨЛДӨР БОЛТУГАЙ
Ядуурлын хаалга тогшиж буй Монголын Засгийн газар хуралдав. Дээрдэх царай алга. Ард иргэд нь Амарбаясгалант хийдийг зорин баяжуулдаг бумба тахиуллаа. Тэр дороо хэдэн төгрөгтэй болсон хүн бий. Газар дээр нь харсны хувьд үүнийг гэрчилнэ.
Нийтлэлч Ганзориг
ТӨР БУЛААХ ТУСГАЙ ЗӨВШӨӨРӨЛ
Ухаант хүний мөнхийн мөрөөдөл хаа ч ялгаагүй дээ. Ядаж ах дүү ойр тойрныхноо, чадвал түүнээс олон хүнийг захирч амьдрах хүсэл байсан аж. Тэгээд л хэн нэгэнд даргалах захирах эрх олгож төр гэж нэг юмыг бий болгосон байна. Түүнээс хойш л төр барих гэж улайран албан ту¬шаал эрх мэдлийн төлөө булаалдаан алаан хядаан хуйвалдаан, үймээн самуун, дайн байлдаан бүх л муу муухай бүхэн гарсан ажээ. Хаант төр ялгаагүй ээ. Цусан төрлийн хоорон¬дох ил далд тэмцэл. Хүн төрөлхтний агуу их нээлтийн нэг бол “нам” гэдэг юмыг бий болгосон юм. Нам гэдгийг бүүр амарханаар танилцуулбал ердөө л үзэл бодлоороо, төр барих арга барилаараа, төр авах хүсэл сонирхлоороо нэгдсэн хэсэг бүлэг хүмүүс.
Нийтлэлч Жаргалсайхан
ГАДИЛЫН БҮГД НАЙРАМДАХ УЛСЫН 76 КОЛУМБ
Ер нь бүгдээрээ нэртэй юмыг нэрээр нь, зүстэй малыг зүсээр нь хэлэх цаг болжээ. Хууль тогтоогчид нь ажилдаа хувийн эрх ашгийн үүднээс ханддаг улсад авлига цэцэглэж, эдийн засгийн ашгийг нь цөөхөн бүлэг этгээд хүртэж, харин өр зээлийг нь бүх иргэд нь төлдөг.
Нийтлэлч Мөнхбаясгалан
ҮҮЛ ДАРГЫГ ДАГУУЛААД ЯВДАГ БАЙЖ...
АНУ-ын дампуурсан хот гэгдэх Детройтыг зорьлоо. Дэлхийд тэргүүлэгч гүрэн АНУ-ын нэг хот XXI зуунд дампуурчихлаа гэхээр санаанд багтахгүй байсан юм. Хот дампуурна гэж ер нь яадаг юм бол...”Үл хөдлөх хөрөнгө нэг ам долларт хүрч гэнэ” гэсэн мэдээ бүр ч гайхаш барж байв. “Детройтод хаус нэг ам.доллар болчихож гэнэ.
Нийтлэлч Танхай эмээ
ТАНХАЙ ЭМЭЭГИЙН “ТАНХАЙРАЛ”

Нийтлэлч Цэнддоо
ИЙМ САЙХАН...
-фельетон-
Манай ерөнхий сайд ном бичжээ, бичиг үсэгтэй хүн ийм сайхан. Тэр номыг германд хэвлэж, юу л бол юу хэвлэдэг байх ийм сайхан. Германчууд түүнийг нь германаараа хэвлэсэнгүй, эх хэлээ гамнадаг улс ийм сайхан. Харин түүнийг англиар гаргаж, алдах юмгүй хэл ийм сайхан.

Бусад мэдээ

Sep 07, 2020 148

БОГД ХАН УУЛ

Sep 07, 2020 112

АЛТАН ХӨХИЙ УУЛ

Sep 02, 2020 108

АЛТАН ОВОО

Sep 02, 2020 54

Яруу найраг

Баруун баннер

Баруун баннер

Calendar 2018

Mon Tue Wed Thu Fri Sat Sun
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Ханшийн мэдээ

Холбоо барих

 

  •  Баянзүрх дүүрэг , 1-р хороо , 22 дуаар байр , 22 тоот.
    Шуудангийн хайрцаг: Улаанбаатар - 49 дүгээр салбар, 922
  •  976-11-458654, Fax: 976-11-458654
  •  This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.
Та бөөгийн тухай мэдлэг хаанаас авдаг вэ?
http://www.zoofirma.ru/