Author: admin_shaman

5. Сүүг нь ууж, сүүлийг нь хөхөж өсчихөөд монгол ахуйгаа муучлах хэрэггүй. Тэгэх л юм бол гутлыг нь өмсөөд эзнийг нь өшиглөхтэй адил нэн тусгүй нүнжиг жудаггүй юм болно.
6. Дайралтаар шаргуу хичээллэх, арга нь зөв байвал англи хэлийг долоон сарын дотор унших, бичих, ярих хэмжээнд сурч болно. Би багш нарын амралтын 42 хоногт өдөр бүр 10 цаг хичээллэхэд 420 цагт тухайн хэлний гадартай болох төдийгүй дотортой болчихож байна. Герман, франц хэлийг яг ийм маягаар сурсан.
7. Гадаад хэл суръя гэвэл өдөр өнжилгүй хичээллэх шаардлагатай. Томилолтоор явлаа, амралтаа авсан гэх зэргээр аян шалтаг хайж алгуурлаж завсарлачих юм бол мөнөөх сурах гэсэн хэл чинь мөн л томилолтоор явчих буюу амралтаа аваад алга болно. Өвдлөө, халуурлаа гээд сурч байгаа хэлээ хойш тавьж алгуурлаж болохгүй. Ухаан тавьчихаагүй байсан цагт уг сурах гэж байгаа хэлээ үзээд л байх хэрэгтэй.
8. Таван үгээр бүтсэн өгүүлбэр байлаа гэхэд тэдгээрийн талыг нь мэдэхгүй байж толь харахаас төвөгшөөж гөрдөж ойлгох гээд байх нь зүйрлэвээс нэг том хатуу ааруул амандаа хүлхээд хагалахгүй бүхлээр нь залгих гэж хүчлээд байснаас тэр нь хоолой дээр тээглэж хаашаа ч үгүй болчихтой адил.
9. Ихээхэн уншаад байхаар үг аяандаа нүдэнд дасч, сэтгэлд хоногшиж тогтоно. Үүнийг эгэл амьдралын жишээтэй зүйрлэвэл эр нөхөр нь олон жил ханилсан эхнэрээ хаа холоос хараад таньдагтай адил. Түүнийгээ алс зайнаас ардаас нь хараад ч “манай нөгөөх” байна хэмээн хэлж чаддагтай эгээ ижил.
10. Ойлгохгүй ч гэсэн ихээхэн уншаад ирэхээр үг аяндаа ой тойнд тогтох учир цээжлэх гэж явдалгүй. Толь сөхөөд л утгыг нь мэдээд авхаар болчихно.
11. Гадаад хэл сурахын тулд түүнийг зайлшгүй чухалд итгэж, уг сурах гэж байгаа хэлээ үнэн голоосоо сонирхож түүнд дурлах явдал их чухал. Хаана ч явлаа гэсэн тэр хэлээ хаяхгүй нухлаад байх хэрэгтэй. Дэлгүүрээс талх авхаар явлаа гэхэд талх авах тухайгаа бодоод явах шаардлагагүй. Харин энийг тухайн сурах гэж байгаа гадаад хэлээр юу гэж хэлэх ёстойг хайрцаглан бодож өөртөө зохиомжлон сэтгэж байгууштай.
12. Цаг заваа ямагт зөв ашиглаж зөв өнгөрөөх ёстой. Дэмий юм бодон, дэмий юм санаж, дэмий юм ярих хэрэггүй, бодох л юмаа бодож хийх л юмаа хий.

Дэлхий нийтийг хамарсан цар тахал хятад улсыг “нөмрөөд” дуусгавар болж байгаа билээ. Бидний туулсан цар тахал энэ улсад хүчтэй дэлгэрсэн тухай мэдээг олонтой сонссоны хувьд энэ улсад очиход хүчтэй болгоомжлолыг төрүүлсэн.
Бээжин хотын түгжрэлийг арилгахын тулд олон захыг нүүлгэн шилжүүлжээ. Их захуудын орон зайг орчин үеийн хувцас загварын брендүүд бүхий худалдааны цогцолборууд эзэлжээ. Загвар сүүлийн үеийнх, үнэ дэлхийн нийтийн үнэ рүү тэмүүлж байна. Хүмүүсийн худалдан авах чадвар өндөр болсоныг илэрхийлнэ. Бид ч үнийн өсөлтөд чирэгдэх бололтой. Бид бусдын адил амьдрахын тулд их зүйл хэрэгтэй болсоныг сануулна.
Цар тахалыг даван туулсаны дараах Бээжинд хийсэн анхны аялал болохоор олон зүйл содон байлаа. Хамгийн анхны сэтгэгдэл бол таксины үйлчилгээ байлаа. Зам дээр зогсоод таксинд гар өргөдөг байсан цаг саяхан. Одоо бүх зүйл онлайнаар шийджээ. Харин гар утаснаас захиалга өгөхөд хэдэн минутын дараа такси ирэх нь тодорхой болчихно. Энэ нь хэд, хэдэн шаардлагыг хангасан байх ажээ. Энэ бүхний цаана цаг хугацаа хэмнэх, хүлээлт, шатахуун тос, эдийн засгийн хэмнэлтийн мөн чанар оршиж байна. Бээжинд цар тахалын дараах таксины үйлчилгээ хувийн машиныг өргөн оролцуулах хэлбэрээр өргөжсөн байна. Захиалга өгмөгц хамгийн ойр яваа такси үйлчлэгчдээ цаг алдалгүй яваад очно. Энэ бол үйлчлүүлэгч бидэнд тохирсон хамгийн зөв шийдэл билээ. Хамгийн гол зүйл нь захиалсан таксигаа “сахилгатайгаар” хүлээж зогсоно, хүлээлт удахгүй их хүлээлээ гэхэд арав орчим минут байлаа. Такси ирээд таван минут хүлээнэ. Ирэхгүй бол тэндээсээ дараачийн үйлчлэгчээ аваад хөдөлнө.
Метро болон нийтийн автобусны хөдөлгөөн хотын доторхи хөдөлгөөнд тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэж байгаа нь харагдана. Хотын доторхи автомашины хөдөлгөөний шийдэлийг манай дарга нар хуулбарлаж нэр хүндээ дээшлүүлэхэд ашигласан байдаг. Түгжрэлийг автомашины дугаараар шийдсэн туршлага бол Бээжингийн туршлага байсан.
Бээжин хотод утааны асуудлыг шийдвэрлэхдээ энэ хотыг маш эрт утаагүй болгох гээд хэрэглэж байсан “утаагүй” нүүрсний аргачлалыг монголд хэрэгжүүлж эхэлж байгаа. Энэ бол хоцрогдсон технологи билээ. Энэ аргачлалыг хэрэглэж “улсаа хуурсан мэргэжилтэн” одоо бараг сайд болчихсон байх жишээтэй. Харин Бээжин эрдэмтэдээ түшиглэн асуудлыг ул суурьтай шийдэж байна. Агаарыг хоргүйжүүлэн цэвэрлэж, хүний амьдрах таатай орчныг буй болгож туршлагаас бид хоцронгүй суралцаж байгаа билээ.
Миний аялалын нэг тал бол бөө мөргөл байдаг. Бээжин хөл тавьсанаас эхлэн өвөрмонголчуудын сонихосон ганц ч гэсэн асуудалд хариулахыг хичээнэ. Монгол туургатан оюун санааны салбарт сэргэн мандаж байгаагийн нэг илрэл бол тэнгэр шүтлэгт бөө мөргөлийн дэлгэрэлт билээ. Намайг бээжинд ирсэнийг сонсоод надтай харилцаж, учирч байгаа зовлон бэрхшээл түүнийг талаар санаа бодлоо илэрхийлж, хэрхэн даван туулах вэ гэдэгт зөвлөлдөн ярилцана. Өвөрмонголын бүхий л аймгаас бидэнтэй холбогдон санаа бодлоо солилцож байлаа. Бидэнтэй эртнээс харилцаатай байсан Шилийн гол аймгийнхан ойрын хугацаанд хийсэн тахилга, зан үйлийн талаар мэдээлэл солилцов. Цахарын гурван хошууныхан холбогдож, сүүлийн хагас жилийн байдлаар үйл ажиллагааны явцаа ярив.
Чингис хааны цогцолбороор алдартай Ордос нутгийн улаач нар зан үйлийн тухай, тулгамдаж буй асуудлаар санаагаа хэллээ. Хилийн боомт Эрээн хотод амьдардаг улаач нар байдлаа мэдээлж улаачийн хувьд санал бодлоо илэрхийлнэ.
Бөөгийн түгэлт ихтэй, манай өмнөговийн хил залгаа нутаг болох Баяннуур аймгийн төлөөлөл холбогдов. Урадын хойд хошуу, урагшаа Ухай хотын чиглэлийн улаач нар бодол санаагаа илэрхийлж байна. Жинхэнэ улаач хүн өөрт тулгарч байгаа бэрхшээлээ бодитойгоор илэрхийлж чадна. Цаанаасаа андашгүй байдаг. Асуудалд хандаж буй байдал, тулгамдсан бэрхшээлийн тухай санаа бодол нь улаачийн байдлыг тодорхойлдог.
Харин Алшаа аймгийн улаач нар анх удаа холбогдлоо. Монголоос ирсэн бөө нарт шавь орж, улмаар хүнд сорилтуудыг туулж яваа тэдний санал бодол сонирхолтой байсан.
Одоогийн Баян-Өлгий амйгийн нутгаар амьдарч байгаад урагшласан Үзэмчин олон бидний тахилга хийсэн Цэнгэл хайрханыг, Жаргалтхаан хайрханыг Үзэмийн цагаан уул хэмээн нэрлэж тахиж шүтэж байснаа танилцуулав. Үзэмчин олны эртний тахин шүтэж байсан хайрханы зургаа хүртэл илгээсэн юм.
Дөрвөд ястанууд бидэнтэй холбогдов. Өөр, өөрийн онцлоготой язгуурынхан тулгарч буй асуудлаа ярих ажээ. Одоогоор бол тэд хоорондоо дөнгөж танилцаж эхэлж байна. Биднийг бодвол харилцан ойлголцож хамтарч ажиллах сонирхол их, энэ талаар урагштай байдал харагдаж байна.
Бас нэг сонирхолтой түүхтэй таарсан нь 1913 онд хятадын хар цэрэгтэй тулалдахаар өмнөд нутагт ирж байрласан монголчууд байлаа. Манжийн хар цэргээс уг нутгийн чөлөөлөн энд төлөөлөгчөөр сууж байсан Шинэн хэмээх цэргийн дарга, түүний удмын 200 гаруй өрх байдаг ажээ. Тэрхүү цэргийн зүтгэлтэн таван хэлтэй байсан домгийг хүртэл өгүүллээ.
Бидний хооронд өрнөсөн халуун яриа олон өдөр дараалан өрнөсөн юм. Чөлөө цаг гарвал энэ тэнгэр үзэл, улаачийн холбоотой асуудал хөндөгдөн ярилцана. Энэ сэдэв дуусашгүй билээ. Энэ сэдэв гүнзгийрэх дутам бидний хоорондын харилцаа улам ойртох болно.
Урьд өмнө дуулаагүй амьдралын үнэнийг сонслоо. Өнөөдрийн ярилцлага ховорхон тохиолдол байлаа. Азтай сайхан уулзалт боллоо. Ямар сайхан үнэнийг ярилцаваа.

Францын их зөнч Нострадамус энэхүү ирж буй 2000-н жил үргэлжлэх Бумбын эриний алтан босгонд Тэнгэрээс нэгэн их хаан энэ газар дэлхийд бууж ирнэ, гэхдээ тэр Монголд дахин заларна хэмээн 500-гаад жилийн тэртээ айлдсаныг түүний ном бүтээлд буй олон дөрвөн мөртүүд нотолдог бөгөөд энэ тухай дэлхийн болон Монголын цөөнгүй эрдэмтэн мэргэд, судлаачид тухайлбал Л.Түдэв, Ч.Эрдэнэ, Д.Гүн-Үйлс нар ном бүтээлдээ тодорхой тайлбарласан байдаг билээ.
Миний бие ч мөн энэ тухай нэгэн ном бичсэнийг уншигчид маань санаж буй нь лавтай. Харин энэхүү ирэх Тэнгэрийн их хааны талаар уншигчдаас олон асуулт тавьдаг болохоор тэдгээрийн заримд товчхон хариулт өгөхийг хичээлээ.
Асуулт 1- Тэнгэрээс их хаан заларна гэдэг нь Тэнгэрийн орноос энэ дэлхийд бууж ирсэн нэгэн ариун сүнс хүний төрлийг олж өсч өндийн эрийн цээнд хүрч Тэнгэрийн их хаанаар тодрон гарч ирэхийг хэлж байна уу, аль эсвэл урьд өмнө нь Тэнгэрээс Монголд заларсан их хаадын сургааль номлол, гүн ухаан дахин сэргэн мандах цаг ирэхнээ гэсэн ойлголт уу.
Хариулт- Энэ тухай ярихын өмнө их зөнч Нострадамусын айлдсан гурван онцгой сануулгыг анхааруулъя. Үүнд:
1. Эл хэдэн шад шүлгийг уншваас хичээж гүн болгоо. Аливаа үл мэдэгчид, үл ухагчаас алс хол байлга. Элдэв балай зурхайчид, эрээвэр хураавар тэнэг бүдүүлэгүүд бүү халд.
2. Би хүн тул алдаж эндэж хууртаж болно.
3. Би бичсэн бүхнийгээ манан будангаар хучив.
Одоо энэхүү гуравдахь сануулгаас харвал Нострадамусын зөгнөлийг урьдчилан хэн ч тайлж чаддаггүй бөгөөд гагцхүү болсон үйл явдлуудаар тайлагддагийнх нь нууц энэхүү манан будангаар хучив гэдэгт оршдог нь тодорхой бололтой.
Тэгэхээр доктор Л.Түдэв гуай 1996 онд Монголын анхны зөгнөлт “Дал” сониныг эрхлэн гаргахдаа анхны дугаарын тэргүүн нүүрэнд “1999 онд есөн ес наян нэг гүйцэлдэж их эзэнтэн эргэж ирнэ” гэсэн нэгэн онц сонирхолтой нийтлэл бичиж түүндээ их зөнч Нострадамусын Тэнгэрийн их хаантай холбоотой хоёр ч дөрвөн мөртийг дэлгэрэнгүй тайлбарласан байдаг юм. Тухайлбал:
Нэгэн мянга есөн зуун ерэн есөн он, долдугаар сар
Ниргэлгийн их хаан Тэнгэрээс буун заларч
Англомуасын их хааныг тэр дахин заяалгамой
Анхнаас нь ч хожим нь ч олзтой Далха засагламуй
Энэхүү нэг дэхь дөрвөн мөртөөс харвал ниргэлгийн гэгдэх их хаан Тэнгэрээс буун ирж Монголын их хааныг дахин тодруулахнээ гэдэг нь маш тодорхой харагдаж байх шиг.
Харин энэхүү Нострадамусын айлдварт буй ниргэлгийн, аймшигийн, хүчирхийллийн догшин их хаан хэмээн орчуулагдахаас өөрөөр хэлэх аргагүй этгээд үгнээс болж л харийнхан Монголд аймшигт догшин их хаан дахин заларна хэмээн үзэж түүний дэргэд Гитлер, Сталин байтугай Чингис хаан хүртэл өөрөө өвдөг дагжин чичрэхээр тийм харгис хэрцгий нэгэн байх болноо хэмээн өнөөдрийг хүртэл хараар будаж тайлбарласаар байдаг юм. Тийм дээрээс ч ийм аймшигт их хаан 1999 онд бус 2999 онд заларч болзошгүй хэмээн зарим судлаачид үзсэн байдаг. Үнэндээ энэхүү Тэнгэрийн их хааныг тодруулахаар Тэнгэрээс бууж ирэх ниргэлгийн буюу аймшигийн их хаан бол Эрлэг Номун хаан (Ертөнцийн эзэн, Аллах Тэнгэр, Мөнх Тэнгэр) буюу Дамдинчойжоо, Очирваань, Жамсран зэрэг догшин сахиусуудын аль нэг байх нь ойлгомжтой бөгөөд тэрбээр асар хүчтэй аянга цахилгаан бүхий аадрын үүл хөлөглөн буун ирж их хааныг тодруулахнээ гэдгийг ОХУ-н эрдэмтэн Цебыкдоржиевийн орчуулганд буй Нострадамусын бас нэгэн дөрвөн мөрт болох
Хүндэтгэн ёслохоор Бархасбадийн өдөр
Хөх мөс газар Тэнгэрийг бүрхэнэ
Мөргөн бишрэхээр дөрвөн зовхисоос цугларахуй
Мөнх орчлон гайхамшигаар цалгина хэмээх айлдвар бэлхэнээ нотолдог шүү дээ. Тэгэхээр доктор Л.Түдэв гуай Нострадамусын дээрх айлдварыг хөрвүүлэхдээ Монголд залрах Тэнгэрийн их хаан, мөн түүнийг тодруулахаар Тэнгэрээс бууж ирэх ниргэлгийн их хаан буюу догшин сахиусыг (бурханыг) тусд нь салгаж харуулсан нь харин ч аймшигийн их хаан Монголд шууд залран ирэхээр ухаарагддаг ойлголтыг үндсээр нь өөрчилж их зөнч Нострадамусын чухам юу хэлж нууцалсаныг тайлж чадсан тийм гайхамшигт орчуулга болжээ гэж миний хувьд үздэг юм.
Одоо энд Л.Түдэв гуайн дээрх нийтлэлд буй Нострадамусын айлдсан бас нэгэн дөрвөн мөртийг харцгаая.
Тэгтлээ их хүлээгдсэн тэр эргэж
Тэрслүү Европод бус Азид тодормой
Аугаа Гермесийн үүдэгсэн холбооны нэгнээс
Алс дорнын бүх хаадын дээгүүр тэр мандмуй
Эхний мөрөнд буй тэгтлээ их хүлээгдсэн хүн гэдэгт Будда, Есүс Христ, Мухаммед, Чингис хаан гээд нэрлэвэл бүгд л багтаж болно байх. Харин хоёрдахь мөрөнд буй Европод бус хэмээн зориуд онцолсон нь урьд өмнө нь Европод төрж байсан байж болохыг үгүйсгэх аргагүйд хүргэдэг юм. Цаашилбал гуравдахь мөрөнд буй Гермес бурханыг Л.Түдэв гуай нүүдэлчид малчдыг ивээгч бурхан хэмээн тайлсан байдаг болохоор нүүдэлчний соёл иргэншлээ эрхэмлэн дээдлэгч нэгэн ирэхнээ гэж шуудхан хэлж болно байх. Мөн дөрөвдэхь мөрөнд буй мандмуй гэдэг үг нь нар лугаа адил мандах нэгэн ирэхнээ гэдгийг харуулж буй болохоор ямартай ч аймшгийн их хаан хэмээх цол гуншингүй нэгэн залрахнээ гэдэг нь маш тодорхой бололтой.
Тэгэхээр дээрх “Есөн ес наян нэг гүйцэлдэж их эзэнтэн эргэж ирнэ” хэмээх нийтлэлд буй Нострадамусын дөрвөн мөртүүдээс харвал Монголд залрах Тэнгэрийн их хаан нь бодит бие хүн байж зөвхөн Тэнгэр бурханы өөрийнх нь тодруулалтаар гарч ирэхнээ гэдэг нь одоо хэнд ч ойлгомжтой байгаа болов уу гэж бодогдож байна.
Асуулт 2- Их зөнч Нострадамус Монголд залрах Тэнгэрийн их хааныг дахин заларна хэмээн тодотгосон нь Чингис хаан эргэн залрах нээ гэж ойлгож болох уу
Хариулт: Ер нь Есүс Христ, Мухаммед, Будда тэр ч байтугай их зөнч Нострадамус хүртэл эргэн залрах тухайгаа айлдсан байдгийг бид сайн мэднэ. Харин Чингис хааны эргэн залрах тухайд нэгэн аман домог хадгалагдаж үлдсэн нь “Би 800-н жилийн дараа буюу Монголчуудыг эмээлээ гэдсэндээ авах тэр цаг дахин морилох болно” хэмээсэн байдаг юм.
Тэгэхээр эмээлээ гэдсэндээ авна гэдэг нь Монголчууд тэр тусмаа Монголын төрд залрагсад нь хөлөөрөө толгой, толгойгоороо хөл хийж ухаанаа уландаа чирэх тийм аймшигт цөвүүн цаг үе тохиож тэр цагт Тэнгэрээс дахин элч илгээхээс өөр аргагүй болохыг зөгнөсөн нь энэ болов уу гэж бодогдож байна.
Харин миний хувьд энэ удаа залрах Тэнгэрийн их хаан бол ямартай ч гэсэн Чингис хаан гэж шууд онцлон хэлүүлэх нэгэн огт биш байх болов уу хэмээн үздэг бөгөөд өөрөөр хэлбэл өнөө цагт Есүс Христ, Мухаммед, Будда, Чингис хаан нар эргэн заларвал чухам ямар аугаа үйл хэргийг бүтээхээр ирэх байв, тэр бүгдийг хамтатган тээж өвөрлөсөн үхрийн бөөр лугаа адил олон бурхадын цогц болсон нэгэн заларч үхрийн бөөрний нууц тайлагдах болноо гэдгээр өөрийн ном бүтээлдээ маш дэлгэрэнгүй тайлбарласаар байдаг билээ.
Тэгээд ч үнэндээ энэ удаа залрах Тэнгэрийн их хаан бол 5000 (таван мянга)-н жилийн тэртээгээс ирнэ гэдгээ Ведийн сургаалийг үндэслэгч Вьясадев мэргэнээр дамжуулсаар байсан төмөрийн эриний төгсгөлд залрах Калки бурхан ирэхнээ гэдэг нь маш тодорхой байдаг юм.
Нөгөө талаар их зөнч Нострадамус Их хааныг дахин заларна хэмээн онцолсоноороо Монгол хэмээгч энэхүү Тэнгэрийн тамга хөх толбот нүүдэлчин үндэстний дунд мянга мянган жилийн зайтайгаар Тэнгэрийн их хаад дахин дахин ээлжлэн заларч дэлхийг төвшитгөх их үүргийг хүлээж үүрдэг шүү гэдгийг онцлон сануулж хэлэх гэсэн ойлголт болов уу гэж бодогдож байна.
Ер нь Монголд Хан хурмаст Тэнгэрийн гурван хүү ээлжлэн залрах тухай эртний домог байдаг бөгөөд хэрвээ гуравдахь нь гарцаагүй мөн бол Монголоор үл барам дэлхийд тохиох хэд дэхь галавын хэд дэхь элч заларч бүрээгээ татах болж буй нь ч маш ойлгомжтой болох буй за.
Асуулт 3- Их хаан нэгэнт Тэнгэрийн онцгой элч болохоор зөвхөн Монголыг гэсэн зорилго өвөрлөж ирэхгүй нь ойлгомжтой бөгөөд харин шинэ мянганы буюу Бумбын эриний алтан босгонд Тэнгэрээс ийнхүү элч зайлшгүй илгээх болсоны цаад нууц чухам юунд байгаа бол
Хариулт- Тиймээ, их хаан зөвхөн Монголыг гэсэн зорилгоор ирэхгүй ээ гэдгийг их зөнч Нострадамусын айлдсан
Өнгөрсөн өдгөөг Бархасбадийн их хүн шүүх болно
Өнийн ертөнц түүний мэдэлд орно
Хуулийг мэдэгч санваартнуудыг хэзээ ч тэр үл хүндэлнэ
Хугацаа жил их долоод ойртоход Гекатомбог (тахилын тоглоом) эхлүүлнэ хэмээх айлдвар бэлхэн нотолдог юм. Тухайлбал хоё дахь мөрнөөс харвал ирээдүйн дэлхий ертөнц их хааны мэдэлд орохнээ гэдэг нь маш тодорхой харагдаж байна.
Ер нь урьд өмнө нь Монголд Тэнгэрээс заларсан их хаад ч мөн л Монголыг гэхээсээ дэлхий төвшитгөх их үүргийг хүлээ үүрдэг байсан нь өөрсдийн нь түүхээс илт харагддаг ш дээ. Мөн энэхүү дөрвөн мөртийн бусад мөрний утга агуулгыг өөрийн ном бүтээлдээ нэгэнт тодорхой тайлбарласан болохоор энд дахиж хөндсөнгүй ээ.
Харин өнөө цагт энэ дэлхийд чухам ямар учир шалтгааны үүднээс ийнхүү Тэнгэрийн элчийг дахин илгээх зайлшгүй шаардлага гараваа гэдгийг их хаан өөрөө ирж байж л тайлах нь бол ойлгомжтой юм. Гэхдээ нэг зүйлийг онцлоход Тэнгэрээс элч ирнээ гэдэг бол энэ дэлхийд аль нэг улс төрийн хүчний бодлого бус гагцхүү Тэнгэрийн бодлогыг хэрэгжүүлэхээс өөр аргагүй болсонд оршдогоо гэдгийг Монголд Тэнгэрээс заларсан их хаадын “Тэнгэрийн зараалаар ирсэн мөрийг минь бүү мөшгихтүн” хэмээх айлдварууд бэлхэнээ нотолдог шүү дээ.
Тэгвэл энэ удаа залрах их хаан ч мөн л Тэнгэрийн зараалаар ирж буй нь нэгэнт ойлгомжтой болохоор хэрэгжүүлэх бодлого чухам юу байх түүний нууцад нэвтрэе гэвэл юуны түрүүнд эхлээд өнөө цаг үеийнхээ өнгө аясыг үнэн зөвөөр олж харахыг хичээх нь үнэнд илүү ойртох болов уу гэж бодогдож байна. Тэгэхээр өнөө цаг үе бол хүн төрөлхтөн хөгжлийн гэхээсээ харин ч мөхлийн байж мэдэх тийм замаар алхаж буй аймшигт цөвүүн цаг үе гэхэд бараг хилсдэхгүй болов уу. Үнэндээ энэ дэлхий дээр өдгөө хүн алга болчихлоо гэдгийг дэлхийн олон эрдэмтэн мэргэд хүлээн зөвшөөрч ярьж хэлж бичсээр байна. Энэ бол Буддын сургаальд мөнхөрсөн “Сайн үйлийг бүтээх ганцхан боломжит найман чөлөө учрал бүхий хүн” гэсэн гайхамшигт тодорхойлолтондоо өнөөгийн хүн төрөлхтөн тэнцэхээ больчихсоныг харуулж байна гэж хэлж болно байх.
Нөгөө талаар өнөө цаг үе бол төмрийн самууны аймшигт цөвүүн цаг үе юм. Бидний ухаант өвөг дээдэс “Дэргэдүүр төмөр сарлаг давхилдаж, мөн төмөр могой мушгиралдаж, дээгүүр төмөр царцаа нисэж, тооноор төмөр туурай цухуйх аймшигт цөвүүн цаг үе ирнэ” хэмээсэн байдаг болохоос бус машин тэрэг, онгоц, вагон хөлхөлдсөн хөгжлийн гайхамшигт цаг үе ирнэ гэж огт хэлээгүй шүү дээ. Чухам өнөөгийн энэхүү амьгүй мөртлөө амьтай юм шиг давхилдаж, дэлхий ээжийн минь элэг цөсөөр унд хоол хийгч, хэмжээ хязгааргүйгээр олширч буй аймшигт төмөр хорхой, вируснээс болж л дэлхий хэмээгч энэ гайхамшигт сав шим ертөнц буюу эхийн алтан хэвлий өдгөө мөхлийн ирмэгт тулж ирчихээд буй нь үнэн бөлгөө. Энэ бол мөн л төмрийн эриний задран унах тэр цаг тун ойртсоныг харуулж байна гэсэн үг.
Цаашилбал өнөөдөр хүн төрөлхтөн эх дэлхийгээ амьгүй биет мэтээр ухаарч алт мөнгө, зэм төмөр, нүүрс нефтийг нь авна хэмээн ухаж төнхөж, урж тасдаж, барьж идэж буй нь мөн л өвөг дээдсийн маань үлгэр туульс, домогт мөнхөрсөн “хүн төрөлхтөн эхэсээ идэх аймшигт цөвүүн цаг үе ирнэ” хэмээх айлдвар нь өдгөө ийнхүү биелэлээ бүрэн олж дээ гэхээс өөрөөр нэрлэн дүгнэх аргагүйд хүргэдэг юм. Тэгэхээр энэ бүхэн бол өнөө цаг үеийн өнгө аяс гэдэг нь үнэхээр мөн л бол их зөнч Нострадамусын айлдварт буй “Хүмүүс аймшигт араатан мэт болж амьтан хүн бие биесээ барьж идэх цаг ирнэ, бузар булай садар самуун, оюуны аймшигт түнэр харанхуйлал ноёрхож хэрвээ Тэнгэр бурхан хориг тавихгүй орхих аваас энэхүү дэлхий ертөнц дээр амьдрал (үр шим) үлдэхгүй ээ” хэмээх тэр цаг биелэлээ бүрэн олж төгсгөлдөө хүрч буйг харуулж байна гэж хэлж болно байх.
Өөрөөр хэлбэл энэ дэлхий дээр өнөөдөр ухаант хүмүүний гайхамшигт өндөр хөгжилт соёл иргэншил цэцэглэж байна гэхээсээ харин ч хүн- хүн биш болон хувирагчдын аймшигт зэрлэг оршин тогтнол ноёрхож Тэнгэр бурханы хориг хаалт тавигдахаас өөр гарцгүй болсоныг нотолж байна гэвэл бараг хилсдэхгүй мэт.
Тэгэхээр энэ бүхний үнэн худпыг цааш үргэлжлүүлж сонирхоё гэвэл танд “Ухаант амьтан дэлхий уйлж байна”, “Дэлхий ээжийгээ уйлуулсаны төлөөх Тэнгэрийн цааз ялтай хүн төрөлхтөн”, “Дэлхий ээжид минь аврал тун ойрхон айсуй” зэрэг ном бүтээл маань нэгийг нэмж хэлнээ гэдэгт миний бие туйлын итгэлтэй байна.
Ер нь энэ удаа залрах Тэнгэрийн иххаан ямар зорилгыг хэрэгжүүлэхээр ирж буйг дэлхийн зарим эрдэмтэн мэргэд, судлаачид авч үзэхдээ шинжлэх ухааны гайхамшигт шинэ нээлт, хүн төрөлхтөнийг аврах ер гайхамшигт онолын бүтээл бүтээл болох тухай ч онцолдогийг нь дурьдахад илүүдэх юун.
Асуулт 4- Тэнгэрийн их хаан заларсанаар Монгол улс Мөнх Тэнгэрийн улс болж нэрээ солихын цаад утга учир чухам юунд байгаа бол. Ер нь энэ дэлхийд Тэнгэрийн улс үүсэх тухай эртний ном сударт юу бичсэн байдаг вэ?
Хариулт- Тиймээ, аль нэг орны нэр байтугай хүний нэр хүртэл их далд гүн утга учир, -утгыг агуулдаг биз дээ. Тэгэхээр Монгол улсын нэр анх үүссэн цагаасаа л ямар нэгэн аугаа их дээд үнэнийг (философийг) хүн төрөлхтөнд ухааруулах зорилгоор нэрлэгдэж байсан мэт харагддаг юм.
Энэ ч үүднээс миний бие Монгол улс чухам юуны учир анхлан Мэлхий улс хэмээн нэрлэгдэж, мөн дараа нь Хүн улс бслоод их Монгол улс хэмээсний утга учир чухам юунд оршиж байв. Тэгвэл өнөөдөр Мөнх тэнгэрийн улс хэмээн нэрлэгдэх гээд байгаагийн цаад нууц юунд байна вэ зэрэгт үнэний хариулт эрэлхийлж “2012 онд Мөнх тэнгэрийн улс үүсэж шинэ он тоолол эхлэх үү” нийтлэлдээ нэгэнт тодорхой тайлбарласан болохоор энд дахин хөндөх нь илүүц болов уу гэж бодогдож байна.
Харин Тэнгэрийн улс үүсэх тухайд эртний ном сударт бичигдсэнээр бол Библид: “Еврейн улс мөхсөнөөс хойш долоон үеийн дараа Тэнгэрийн улс үүснэ” хэмээсэн байдаг.
Тэгэхээр энэхүү Тэнгэрийн улс үүсэх тухай айлдварыг Христ шүтлэгтэнгүүд болоод шинэчлэгдсэн Библид тайлбарлахдаа Еврейн улс нь манай эриний өмнөх 600-гаад жилийн тэртээ мөхсөн тул нэг үеийг гурван зуун жаран жилээр хөөж тооцвол 1914 онд долоо дахь үе нь дуусаж Есүс Христ тэнгэрийн орондоо Тэнгэрийн улсыг үүсгэн байгуулж их хаанаар нь суусан учир тэндээс хөөгдсөн муу сүнснүүд газар дэлхийд буун ирж байна хэмээн үздэгийг бид сайн мэднэ.
Харин энэ үзэл бодолтой миний хувьд санал нийлдэггүй бөгөөд Есүс Христ Тэнгэрийн орноос энэ дэлхийд буун ирж номлолоо айлдсан нь нэгэнт болохоор түүний номлол энэ газар дэлхий дээр л биелэлээ олно уу гэхээс бус Тэнгэрт хэрэгжинэ гэвэл энэ нь дэндүү эндүүрэл болов уу гэж харагдаж байна. Ер нь дээрх айлдварт долоон үеийн дараа гэсэн байх тул өнөө цаг үе бол долоон үеийн дараах наймдахь үеийн зөвхөн дөрөвний (360:4) нэгийг туулж яваа нь үнэн болохоор Тэнгэрийн улс үүсэх хугацаа дахиад ч 70, 80-н жилийн зай байна гэж хэлж болно байх. Мөн Мусилман шашны зөгнөлд ‘‘Цаг хугацааны тоолол дуусахтай давхцаж Тэнгэрээс бурханы элч ирэх бөгөөд тэрбээр шударга ёсыг эрхэмлэн дээдлэгч нэгэн үндэстэнийг томилж бурханы хаант улсыг үүсгэн дэлхийг нэг удирдпагатай болгоно” хэмээсэн байдгийг С.Оно номондоо онцлон тэмдэглэсэн байдаг. Тэгэхээр миний бие энэ гайхамшигт зөгнөлийг мөн л энэ удаа залрах тэнгэрийн их хаантай холбон үзэж ном бүтээлдээ тодорхой тайлбарладаг билээ. Одоо энэ бүхнээс харвал Тэнгэрийн их хаан ийнхүү Тэнгэрийн үндэстэн хэмээгддэг Монголчуудынхаа дунд заларсанаар Мөнх тэнгэрийн улсыг үүсгэн байгуулж хүн төрөлхтөнийг хошуучилж хөтлөх их үүргийг хүлээж үүрэхнээ гэдэг нь маш тодорхой харагддаг юм.
Тэгээд ч үнэндээ Тэнгэрийн улс үүсэж гэмээ нь Тэнгэрийн хаан энэ дэлхийд заларлаа гэдгийг дэлхий хүлээн зөвшөөхөөс өөр аргагүй болох нь ойлгомжтой буйзаа.
Тиймээ, нэгдэхь мянганы магнай дээр Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор хүчирхэг Хүн (Хүннү) гүрнийг байгуулж, хоёрдахь мянганы магнай дээр мөн л мөнх Тэнгэрийн хүчин дор Их Монгол улсыг үүсгэн байгуулж дэлхийг төвшитгөж явсан энэ аугаа түүхт үндэстэн гуравдахь мянганыхаа магнай дээр ч мөн л Мөнх Тэнгэрийн хүчин дор нэгэн аугаа их дээд улс гүрнийг үүсгэн байгуулж хүн төрөлхтөнийг хөтөлж тун болзошгүй байна гэвэл хилсдэхгүй бололтой.
Асуулт 5- Тэнгэрийн их хаан Монголын аль нутагт төрж өсч өндийх нэгэн байх бол
Хариулт- Монголчууд бол тусгай даалгавар хэрэгжүүлэхээр тэнгэрийн томилолт өвөрлөсөн тамгатай элчүүд хэмээн нэрлэгддэг болохоор их хаан Монголын аль ч нутагт төрж өсч өндийж болно хэмээн миний хувьд үздэг юм.
Харин Ч.Эрдэнэ, Д.Гүн-Үйлс нарын орчуулсан ном бүтээлд их хаан аль нутгийн хүн байж болохыг маш тодорхой харуулсан Нострадамусын нэгэн дөрвөн мөрт байдгийг харцгаая.
Усны гурван нэгдэлээс
Бархасбадийг онцгойлон хурим найр үүсгэгч нэгэн мэндэлмүй
Түүний нэр алдар, сүр хүчин яван яван өссөөр
Догшин шуургыг дорноос дэгдээн эх газар далай тэнгист дуурсмой
Тэгэхээр энэхүү дөрвөн мөртөд буй “Усны гурван нэгдэл” гэдгийг дээрх судлаач эрдэмтэд гурван голын бэлчир хэмээн тайлсан байдаг нь хамгийн зөв тайлалт гэж хэлж болно байх. Харин гурван голын бэлчирт төрнө гэдгийг Хэнтий, Дорнод, Сүхбаатар, Дорноговь, Төв, Булган, Сэлэнгийн нутгаар хязгаарлан ухаарч хэзээ ч үл болох бөгөөд магад ч үгүй хэдэн зуу, мянган жилийн тэртээ гурван голын бэлчирт төрсөн хэн нэгний үр удам өнөөдөр Монголын аль ч нутагт үр удмаа залгамжлуулан үлдээсээр буйг бид үгүйсгэх аргагүй шүү дээ. Энэ бол их хаан Монголын аль ч нутгийн нэгэн байж болох бөгөөд гагцхүү пүрэв гаригт мэндэлсэн нэгэн байх болноо гэдгийг дээрх дөрвөн мөрт харуулах бололтой. Үнэндээ Нострадамус Монголын гурван голын бэлчирийг ийнхүү онцлон дурьдсанаараа их хаан бол ямартай ч монгол хүн байх нь зайлшгүй шүү гэдгийг тодотгосон нь ойлгомжтой буйзаа.
Харин миний хувьд нэгэн таамгийг хэлэхэд их хаан нэгэнт Очирваань бурханы хувилсан дүрийн нэгэн байх нь ойлгомжтой болохоор Очирваань бурханы шүтлэгт уул ус хайрханыг тухайлбал Отгонтэнгэр хайрханыг түшиглэж төрсөн нэгэн байхыг мөн үгүйсгэх аргагүй байдаг юм.
Асуулт 6- Тэнгэрийн их хаан заларсанаар Монгол улс дэлхийг байлдан дагуулж эзэгнэх ямар дайныг өдөөн турхирч эхлүүлэх бол
Хариулт- Монголчуудын эхлүүлэх их аян дайн чухам юу байх нь гагцхүү их хаан заларсан тохиолдолд тайлагдах нь ойлгомжтой ч гэлээ урьдчилсан таамгуудын аль нэг нь онож болохыг мөн үгүйсгэх аргагүй юм.
Судлаач миний хувийн таамаг гэвэл Тэнгэрийн их хаан заларснаар энэ дэлхийд аль нэг улс төрийн хүчний бодлого бус гагцхүү Тэнгэрийн бодлого хэрэгжих бөгөөд тэр бодлого чухам юу байж болохыг ном бүтээлдээ нэгэнт тодорхой тайлбарласан болохоор энд дахин нурших нь илүүц болов уу гэж бодогдож байна.
Харин Нострадамусын дээрх дөрвөн мөртөөс харвал ямартай ч гэсэн дэлхийг бүрхэх догшин шуургыг Монголчууд дорноос эхлүүлэхнээ гэдэг нь маш тодорхой харагдаж байх шиг. Гэхдээ энэхүү догшин шуурга чухам юу болох нь мөн л их хааныг хүлээхээс өөр аргагүй бололтой.
Нөгөө талаар доктор Л.Түдэв гуай дээрх нийтлэлдээ Тэнгэрийн их хаан Монголд заларсанаар буруу номтоны их дайн эхэлнэ хэмээн үзсэн байдаг юм. Тэгэхээр Түдэв гуайн энэхүү таамгийн үнэнийг цааш мөшгөе гэвэл эрт баларын цагт бидний ухаант өвөг дээдсийн айлдаж байсан ямар гайхамшигтай дээд үнэний номлолууд (философи) нь харийнханд буруу номлол хэмээн адлагдсаар өнөөдрийг хүрч ирсэн байж болох, мөн тэрхүү номлолууд өдгөө их хаан заларсанаар дахин сэргэн мандаж хүн төрөлхтөнийг хөтлөхүү зэрэгт үнэний хариулт эрэлхийлэхээс өөр аргагүй болно байх. Хэрвээ энэ үнэн бол буруу номтоны их аян дайн гэдэг нь Шамбалын ариун дайн байхаас өөр аргагүйд хүргэдэг юм.
Учир нь хүн төрөлхтөн хэдэн зуу, мянга мянган жилийн тэртээгээс өөрсдийгөө аврах авралын нэг гайхамшигт улс орон хаа нэгтээ байх ёстой. Тэр бол ариун Шамбалын орон хэмээн хүсэж мөрөөдөж, эрж хайсаар яваа нь үнэнтэйг бид сайн мэддэг шүү дээ. Тэгвэл Тэнгэрийн их хаан энэ удаа Мон-голд заларч Монголчууд бид хүн төрөлхтөнийг авралын шинэ замаар дагуулж хөтлөх тийм дээд үүргийг хүлээж үүрэх аваас Монгол орон Шамбалын ариун орноор тодорч Шамбалын ариун дайныг эхлүүллээ гэхээс өөрөөр нэрлэх аргагүй нь ойлгомжтой буйзаа.
Ер нь эртний ном сударт бичигдсэнээр бол Тэнгэрийн шамбал, Газрын шамбал хэмээгч хоёр гайхамшигт ариун дагшин орон байдаг бөгөөд газрын шамбалынхан гэдэг нь “Сүү бол булаг шиг ундарсан орон” хэмээн Пржевальский онцлон тэмдэглэж үлдээсэн байдаг. Мөн Ч.Эрдэнэ номондоо “Шамбалын оронд туйлын ухаант мэргэд сууж гадаад сансараас гаралтай байж болох нууц нандин мэдлэгийг эзэгнэн байдаг гэнэм. Тэрхүү нутаг нь Түвд болон Монголын нутаг болой’’ хэмээн онцолжээ.
Тэгэхээр малынх нь сүү булаг шиг ундрахаар үл барам хүнийх нь сэтгэл ч сүү шигээ ариун цагаанхан орон бол Монголчууд байсан гэдэгт эргэлзэх юун. Харин энд нэг зүйлийг зориуд онцлоход шамбалын ариун дайн гэдэг бол цусан дайн опг биш бөгөөд тодруулбал таны толгой доторх арга билиг буюу хар цагаан, хараал ерөөл, гэгээрэл мунхрал, гэрэл сүүдэр, буян нүгэл, бурхан чөтгөр хоёрын хоорондох тулалдаан байхаас эхлэх болноо гэдгийг л онцлон хэлмээр байна.
Тэгээд ч үнэндээ Шамбала гэдэг нь Азийн ард түмнүүдийн хувьд хамгиин ариун нандин үг болох бөгөөд Оксфорд Кембрижийн их сургуулийн дээд шагнал хүртсэн Ю.Рерихийн эрдэм шинжилгээний нэгэн бүтээлд “Шамбала бол- ирээдүйн кальпа сансарын шинэ эриний удирдах дээд зарчим юм” хэмээсэн байдгийг Н.Сома нийтлэлдээ онцлон тэмдэглэжээ.
Тэгвэл сансарын шинэ эрин гэгдэх бумбын эриний алтан босгоор хүн төрөлхтөнийг дагуулж хөтлөх тэр гайхамшигт удирдах дээд зарчимыг Тэнгэрийн их хаан Монголд залар-санаар Монголчууд бид боловсруулж хэрэгжүүлэхнээ гэж шуудхан хэлж болохнээ дээ. Тиймээ энэ бүхэн бол мөн л таамаг төдий тайлбар гэдэгт эргэлзэхгүй буйзаа.
Асуулт 7- Та өнөө цагт залрах Тэнгэрийн их хааныг хоньчин байхыг үгүйсгэх аргагүй ээ гэсэн нийтлэл бичиж түүндээ 2027 оны хонин жилд заларна хэмээжээ. Таны бичсэнээр их хаан үнэхээр л хоньчин удмын хүн байж хонин жилд залрах ёстой юм бол 2027 онд бус 2015 оны хонин жилд заларч яагаад болохгүй гэж?
Хариулт- Их хааныг 40-50 насны орчим хүн байна гэж хэлж болно байх. Харин хоньчин байхын хувьд гэвэл их зөнч Нострадамусын айлдварт нүүдэлчний соёл иргэншлээ эрхэмлэн дээдлэгч тэр тусмаа малчин заяандаа их элэгтэй тийм хүн байхыг харуулсан дөрвөн мөртүүд байдгаас түүнийг малчдынхаа сэтгэлд хүргэж их хаан бол малчин удмын нэгэн байх болно шүү гэдгийг хэлэх зорилгоор миний бие зөвхөн хоньчин гэсэн утгаар нь авч бичсэн болохоос бус их хаан заавал хоньчин байж хонин жилд залрах албагүй ээ гэдгийг одоо энд онцлон хэлмээр байна.
Нөгөө талаар Нострадамусын айлдсан 1999 онд их хаан нэгэнт тодроогүй болохоор одоо хэдэн онд тодрон гарч ирэхийг ёстой Тэнгэр бурхан л өөрөө мэдэх болов уу.
Миний хувьд их эзэн Чингис хаан, Батмөнх даян хаан нар цагаан бар жилүүдэд хаан ширээндээ заларч байсан болохоор 2010 оны цагаан бар жил, мөн эртний Майячуудын зөгнөлд мөнхөрч дэлхийг цочроосон 2012 оны луу жилийг онцгойлон авч үзэж их хаан заларч Мөнх Тэнгэрийн улс үүсэж магадгүй гэдгээр нийтлэл бичиж байсаныг уншигчид маань сайн санаж буй нь лавтай.
Харин 2015 оныг энэхүү нийтлэлийн гарчиганд онцлон сонгосны учир гэвэл их хаан тодрох тэр цаг 2015, 16,17-гээд тоолбол 2027 оныг хүртэлх хугацааны аль ч онд тохиож мэдэхээр тийм ойрхон болсон шүү гэдгийг анхааруулах гэснийх гэж ойлгож болно. Энэ нь Монгол орон бол ямартай ч “Дээрээ харах Тэнгэр дэргэдээ ирэх эзэнтэй” тийм гайхамшигт улс орон шүү гэдгээ олж харж, ухаарч сэрэх тэр цаг чинь хэдийнээ болжээ гэдгийг Монголчууддаа дуулгах гэснийх гэж хэлж болно байх.
Энэ бол мөн энэ дэлхийн харах нүд, сонсох чих, хөтлөх тархи нь Монголчууд гэдгийг дэлхийд сонсгох тэр тусмаа их зөнч Нострадамусын зөгнөлүүд нь биелэлээ хэрхэн бодитойгоор бүрэн олж байдгийг нотлох тэр цаг тун холгүй болсныг харуулж байна гэсэн үг.
Одоо энд өнөө цаг үе бол таван зуугаад жилийн тэртээх их зөнч Нострадамусыг хүртэл айлгаж байсан аймшигт цөвүүн цаг үе үнэхээр мөнүү, хэрвээ мөн бол их хаан заларсанаар түүнийг номхотгох ямар гайхамшигт дэглэм тогтож болзошгүй байгаа, мөн их хаан хаан ширээндээ хаана очиж хэрхэн залрах тухайд Нострадамус чухам юу олж харж айлдсан байж болохыг харуулж мэдэх нэгэн дөрвөн мөртийг тайлбаргүйгээр толилуулъя
Дэглэмд бүгд л төдхөн захирагдана
Дэндүү аймшигт цөвүүн цаг үе-түүнээс би айнам
“Би өөрөө” гэсэн баг хэрэглэхийг зогсооно
Бие хүн түүнтэй байхыг үл хүснэ
Тэгэхээр ОХУ-ын эрдэмтэн А.А.Сапёлкины “Орчлонгийн та-вилан буюу Нострадамусын лүндэн ” хэмээх номонд буй энэхүү дөрвөн мөртийн тайлбарыг “Тэнгэрийн орноос энэ дэлхийд залрах их хаан хоньчин байх өндөр магадлалтай” номондоо нэгэнт тодорхой тайлбарласан болохоор уншигчид маань тэндээс үнэн худлыг нь олж харж шүүн тунгааж дэнсэлж чаднаа гэдэгт миний бие туйлын итгэлтэй байна. Уншигч таны билиг оюун хурц билгийн мэлмий тань тунгалаг байж дээрх дөрвөн мөртүүдээс илүү олон үнэнийг олж харж ухаарах болтугай гэж ерөөе.
Тиймээ, та дэлхийн ирээдүйг тэр тусмаа Монголын ирээдүйг их зөнч Нострадамусын айлдваргүйгээр харж байгаа бол би таныг ирээдүйгээ сохроор дурандаж байна гэж шуудхан хэлэх болно.

Цаг хугацааны явцад янз бүрийн бэрхшээлтэй тулгарч байлаа.
Гэвч бодит байдал дээр бэрхшээл харагдаж байсан. Тэр нь бөөгийн байгууллагын орших нэг нөхцөл нь санхүүгийн дэмжлэг юм. Хоосон хүсэл эрмэлзлээр ажил явахгүй. МБНЭ нь салбараа байгуулаад гишүүдээс татвар авч эхэлсэн. МБНЭ-ийн гишүүний жилийн татавар 30,0-50,0 мян төг байсан. Элсэхэд нь нэг л удаа авсан байдаг.
Дээр нь Дорнодын бөөгийн хүрээлэн нь салбараа байгуулахын зэрэгцээ “Хун хатан ээж” гэсэн ТББ байгуулж, гишүүн давхардуулж бас татвар авч эхэлсэн. Энэ нь эцэсдээ гишүүдээ татварын дарамтад оруулж, гишүүдийн идэвхид нөлөөлж эхэлсэн. Тэгээд яваандаа үйл ажиллагаа саармагжих шалтгаан болсон.

Өмнө олон удаа хийгдсээр ирсэн зүйл. Энэ бол чухал алхам. Өмнөх жилүүдэд уулзалт жирийн, ажил хэрэгч болдог байв. Шашины байгууллагуудын хөгжлийн байдлаас шалтгаалан ялгаатай зүйл харагдах болсон, тухайлбал хуулиар шашины байгуулага гэх бөөгийн байгуулагууд үүсээд 20 гаран жил болж байхад, Монголд ажиллаж буй бусад шашины байгууллагууд төгөлдөржөөд хэдэн мянган жил болсон байх жишээтэй. Энэ нь тэдэнд олон давуу талыг бий болгож байгаа юм.
Үүнээс шалтгаалан шашины байгуулагад хандах хандлага өөр болж байгаа бололтой. Шаардлагатай байгуулагадаа бол “хэл” дуулгадаг, шаардлаггагүй байгуулагадаа “мартаж” өнгөрүүлдэг ааш гаргадаг болжээ. Магадгүй монголын уламжлалт зан үйл болсон, байнгын үйл ажиллагааатай бөөгийн байгууллагыг уулзалтандаа оролцуулаагүй нь бодлого биз. Ийм байх нь монголын хөгжилд саад болох болсон шарын шашины өөрийнх нь нэр хүндэд сэвтэй. Бас монголдоо “зонхилох шашин” байх гэсэн тэдний бодлогод бүр сэвтэй. Ямар ч байсан хамба маань өөрийн царай зүсээ бодитойгоор харуулав.
Хамба ламтан Дамбажав нь уулзалтад “Ерөнхийлөгчийн парламентийн хуралд тааламжтай үедээ” суудагийг дууриадаг нэгэн. Бусад үед уулзалтад жирийн лам сууж буй нь харагддаг. Тааламжгүй үедээ бөөгийн байгууллагыг оролцуулаагүй нь шалтгаан байсан гэж бодоод өнгөрөе. Монголын уламжлалт тэнгэр шүтлэгт бөө мөргөлийн байгууллага уулзалтад оролцохгүй байж болно, хэрэггүй байж болно, гэхдээ энэ нь таны нэр хүндээ өсгөх чармайлтад хэрэгтэй юм гэж үү…
Монголчууд хоорондоо зөрчилтэй явж ирсэний цаана алга хавсарсан нөмрөгтөн байсан, байсаар ч ирсэн тэр түүх үргэлжилсээр байгаа. Энэ байдал өөрчлөгдөх цаг үе ирнэ. Тэр цаг хол битгий байгаасай. Өөрийн гэх байргүй, ядуухан бөөгийн байгууллага “ад” үзэгддэг цаг удаан битгий үргэлжлээсэй билээ. Тэдэнд үг хэлэх, залбиралаа дуудах эрх олддоггүй байдал тохиолддог. Гэвч тэнгэриин муухай арилах цаг ирнэ.

Ойр орчмын нутаг нь мөстлөгийн үеэс бүрэлдэн тогтсон хатуулаг чанартай уулсаас бүрдэнэ. Мөлийсөн оройнууд болон олон тооны нуур цөөрөм нь эртний мөсөн голын шинжийг агуулдаг. Их хэмжээний хур тунадас унадаг бөгөөд эндээс Их, бага богдын гол, Рашаант гол, Өвөр богдын голууд эх аван урсаж Завхан голд цутгадаг. Мөн сөнөсөн галт уулын тогоонд эртний мөсөн голоос үүссэн өвөрмөц сонин тогтоцтой нуурууд цөөнгүй бий. Тэдгээрийн нэг Бадархундага бөгөөд 300 х 400 метр хэмжээтэй. Отгонтэнгэр уулын доод оргил нь 3000 метр өндөр бөгөөд түүнийг “Очирваань бурхны тахилын аяга” гэдэг. Тэрээр ойр орчмын бүх томоохон голуудын эх нь болдог байна. Уур амьсгал хатуу ширүүн чийглэг бөгөөд жилийн 4 улиралд хүйтэн сэрүүн, цастай байдаг. Отгонтэнгэрийн дархан цаазат газрын хамгийн том нуур нь Хөх нуур нь бөгөөд мөстлөгийн гаралтай, урт нь 5.5 километр, өргөн нь 3.5 километр юм. Отгонтэнгэр уулын хойд зүгт далайн төвшнөөс дээш 3643 метр өндөрт хүн бараг хүрч очоогүй нэг уул байдаг. Түүнийг Бага Богд уул буюу Бага Отгонтэнгэр гэдэг бөгөөд аргаль, янгирын нутаг юм. Энэ уулыг нутгийнхан “Сайн цагийн бурхдыг хамгаалагч уул” хэмээн шүтдэг. Отгонтэнгэр уулын салбар болох Баянзүрх уулнаас зүүн урд Чулуутын амны Алтан толгойн өвөрт алтан шаргал өнгөтэй, тун нарийн ширхэгтэй элс байдаг бөгөөд аманд хийхэд дорхноо уусаж алга болдог. Эмчилгээний чанартай бөгөөд нутгийнхан “Алтан элс” хэмээнэ. Отгонтэнгэр ууланд нэн ховор нөмрөгт банздоо, хонин арц, үхэр дэгд, өлчир дэгд, байгаль банздоо, эмийн бамбай, сибир алтанхундага, ягаан цээнэ, ацан ажигана, цагаан дэгд, ямаан сэрдэг, мөлхөө бургас зэрэг олон ховор нандин ургамал ургадаг. Мөн Отгонтэнгэр уулын дархан цаазат газарт 13-55 хэмийн халуунтай 50 орчим рашаан байх бөгөөд эмчилгээний чанарыг нь XYI зууны үеэс мэджээ. Улиастай хотоос 85 километр орчим алслагдсан байдаг.

Зарим нэг улаач нар өөрийн дутагдлаа ойлгохгүй байна. Хамтын бүтээлийн үр дүнг ганцаараа эзэмших тохиолдол гарсан. Олон арван хүнтэй уулзаж, багагүй цаг зарцуулж хүрсэн хамтын ололтын үр дүнг хувьдаа ашиглах нь ноцтой алдаа юм. Энэ бол хамтарч ажиллаж чадахгүй байгаагийн тодорхой илэрхийлэл билээ.
Нийтээрээ сахиж мөрддөг ёс зүйг зөрчих үндсэн шалтгаан нь биеэ тоох үзэгдэл болж байна. Ёс зүйг үл мөрдөх нь байгууллагын нэр хүнд үйл ажиллагаанд дахиж өндийхгүй болтол сэв суулгах аюултай үйлдэл мөн. Тиймээс энэ асуудалд хэн ч байсан, хатуу хандах шаардлагатай.
Нэгдсэн болон хамтарсан бөөлөлт дээр толгойлж болон тэргүүлж бөөлөх улаачийн үйлийг булаах гэсэн, өөрөө бэлтгэлгүй ирсэн мөртлөө тахилгад бэлтгэгдсэн зүйлийг ашиглан бөөлөх гэсэн зохисгүй үйлдэл хэд хэд гарсан. Бөөгийн эрхэмлэн дээдлэх зэмсэг болсон хэнгэргээ бөөлөх явцдаа галд шатаах үйлдэл ч гарсан. Ийм зүйл давтагдаж таарахгүй.
Нэгдсэн арга хэмжээний үеэр бусдыг үл хүндлэн дураараа аяглах, онгирон сагсуурах явдал зарим бөөгийн байгууллагад гарсаар байна. Тэд оролцсон тахилга бүртээ бөөгийн хориотой зан үйл хийдэг явдал гаргадаг. Ийм байдлаар тахилгад оролцох шаардлагагүй юм. Түүний оронд дангаараа үйлээ хийгээд явсан нь дээр болов уу. Магтаалд “согтож” болохгүй, улам ухаажих хэрэгтэйг сануулая.
“Монгол бөөгийн ёс зүй”-г (МБЁЗ) зөрчисөн залилангын хэрэг маш их байна. Сүүлийн хоёр удаагийн өршөөлийн хуулиар олон зуугаар тоологдох бөөгийн нэр барьсан залилангын хэрэг өршөөгдсөн болно.
МБЁЗ-д заагдсан ноцтой зөрчил бол багш нэртэн хэт олон шавь төрүүлэх хандлага юм. Зарим талаар эерэг нөлөө үзүүлж байгаа боловч хэт олон зуун шавь төрүүлэх нь гэмт явдалтай зүйрлэж болохоор байна. Олон хүний амьдралыг даатгаж, дааж авч явж чадахгүйгээс хойш шавийг олон зуугаар нь төрүүлэхээс татгалзах хэрэгтэй байна. Зарим нэртэй удган зайрангын шавь нарийн тоо 30, 60, 100, 600, 8000-аас дээш байна. Тэгээд энэ олон тоо нь чанаргүй бөөг төрүүлэх эх сурвалж болж байна.
Шавь нарын тоо олон зуугийн босго давсан байгаа ч, шавийн тоог нэмсээр байгаа цөөнгүй багш нар байна. Түүний нэг тодорхой жишээ нь Өмнөговь аймгийг бүхэлд нь хамарсан нэг багшийн шавь гэгдэх олон зуун шавь байна. Улаанбаатарт амьдарч байгаа зарим удганд энэ дутагдал хамаарна. Ихэнхи олон шавьтай бөө нарт шавь нараа хөрөнгө мөнгөөр нь ялгавралан гадуурхах, шавь нараа зааж сургах үүргээ умартах, орон гэрээ байн байн нүүлгэж зугтаах, нэрээ нууцлах, зэрэг явдал их гардаг. Хуурамч бөөгийн нэг тодорхой илэрхийлэл бол үхэл, хараал, чатга хийхээр заналхийлэх, айлган сүрдүүлэх арга хэлбэр юм. Шавь нар нь олон зуугаар биеэ “тэгштгэх”-ээр байдаг мөнгөө сэгсэрч багшийн үйлд өргөж байхад, багш нь улс, улсаар аялсан шиг яваа цөөнгүй тохиолдол байна. Багш хүн бусдын зовлонгоор жаргал хийж таарахгүй.
Одоо цагт хавтгайрсан хэмээр бөөгийн зан үйлийг буруу үйлдэх тохиолдол байсаар байна. Багшаас улбаатай энэ үйлдлийг засахад их цаг орно. Би бүхнийг мэднэ гэж онгирч сагсуурах, биеэ тоох хандлага залуусийн дунд амь бөхтэй байна.
Яаж учирыг нь олж үйлээ зөв хийх вэ? гэхийн оронд дутуу, дулимаг ойлголтоор зан үйлдээ хандсаар байгаад хэн ч биш болсоор байгаа тохиолдол их байна. Үнэндээ бид хуяг дуулга, малгайвч, гутал, суудал, зул, гал гээд олон зүйлд уламжлалаараа хандах ойлгох гэж оролдох зүтгэл хэрэгтэй байна. Бөөгийн эрдэмд суралцах нь энэ орчлонд амьдрах хугацаанд ч, харанхуй оронд ч тасралтгүй үргэлжилсээр байх зүйл юм.
Монгол бөөгийн уламжлалт зан үйлийн зөв авч яваа залгамж халаа өсөн өндийж байгаад баяртай байна. МБНЭ-ээс бөөгийн өвийг авч яваа Дархад, Буриад, Тувагийн нутагт ажилласан билээ. Өнөөдөр бид эгнээндээ бөөгийн байгууллагуудийн 80 орчим хувийг нэгтгэсэн бөө нарын гол манлайлах бүрэлдэхүүн болсон багш нарийн үндсэн хэсгийг хамарсан хатуу гишүүнчлэлтэй байгууллага болж чадсан байна. Монголынхоо төлөө нэгэн зорилгын дор хамтран зүтгэх эд цаг хугацаа их шаардагдана.
Тэнгэрийн улаачийн замнал бол маш хатуу үйл юм. Энэ жил бидний хувьд хатуу жил байлаа. Хүнд хэцүү албандаа зүтгэсээр Улаач нарын дотроос Дархан удган 1, Их удган 1, Их зайран 2 тэнгэрийн оронд заларчээ. Бид хамтран зүтгэж явсан тэднийгээ байнга дурсаж, алдрыг нь мөнхжүүлэх болно.