Author: admin_shaman

  • Шилийн богдод бөөгийн зан үйл хийсэн хүмүүс түймэр тавьжээ

    баазын ажилтнууд, хилийн 0184 дүгээр ангийнхан нийлж газар авхуулалгүй унтраасан байна. Орон нутгийн цагдаагийн байгууллагынхнаас энэ талаар тодруулахад “Дарьганга сумын нутаг дахь улсын тусгай хамгаалалттай, байгалийн дурсгалт газар болох Шилийн богд уулын хойд энгэр хэсэгт уртаашаа 800, өргөн нь 400 м талбайг хамарсан түймэр гарсныг унтраан шалгаж байна. Гал тавьсан байж болзошгүй хэмээн таван хүнийг саатууллаа” гэсэн юм. Энэ түймэрт Шилийн богд ууланд суулгасан таримал, сакура зэрэг мод, өвс шатсан бөгөөд хохирлын хэмжээг хараахан тогтоогоогүй байна.
    Баттай эх сурвалжуудаас авсан мэдээллээр Улаанбаатар хотоос очсон, нэг машинтай таван хүн бөөгийн зан үйл хийж байгаад гал алдсан гэнэ. Улмаар хэргийн газраас зугтаж явахад нь сумын хэсгийн төлөөлөгч саатуулсан аж. Хаврын хуурайшил өндөртэй энэ үед ил задгай гал түлэх, татсан тамхины ишээ унтраалгүй хаях, шашны зан үйл үйлдэж гал гаргах зэрэг иргэдийн болгоомжгүйгээс хүрээлэн буй орчинд их хэмжээний хохирол учирч, гал алдсан хүн гэмт хэрэгтэн болж ажил, амьдралаараа давхар хохирч байна. Тиймээс анхаарал болгоомжтой байхыг цагдаагийн байгууллагаас сануулж байна.

    Г.Равжаа

  • Үүрдийн өвчтөн болох зам руу өөрсдөө л бид тэмүүлдэг

    асуудлаар дагнаж, шинжлэх ухаан, парапсихологи, шашныг нэгтгэсэн онолын үндэслэл боловсруулахаар ажиллаж байна. Түүний “Физикч Гоц мэдрэхүйтний тэмдэглэлүүд” номыг “Цалиг” хэвлэлийн газар орчуулан гаргаснаас хэсэгчлэн хүргэж байна.
    ________________________________________
    Гэмээ наманчлахгүйгээр амьдралаа өөрчлөх боломжгүй
    Хүрээлэнд физикчээр ажиллаж байх үед юм даг, нэг удаа би өрөөндөө суугаад шинжлэх ухааны ямар нэг зүйл уншиж байтал хотын утас хангинаж, эхнэрийн маань “Илья, намайг эмнэлэг рүү авч явна. Зүрхний шигдээс гэнэ” гэх түгшсэн дуу сонсогдов. Би юу болоод байгааг түргэхэн ойлгохыг хүслээ. Түүний зүрх яачихав? Зүрхний цусан хангамж хэвийн байлаа. Тэгэхээр шигдээс болоогүй гэсэн үг. Тэгээд юу байж болох вэ? Миний нүднээ түүний зүрхийг задлан харуулж, Гисийн бөөнцөг яг зүрх рүү ордог хэсэгт ямар нэг бараан зүйл байгааг харууллаа. Энэ бараан зүйл л Гисийн бөөнцгийг эвдээд, үгүй ээ хэсэгчлэн базчихаад байгаа аж. Өөрөөр хэлбэл энэ бол бүтцийн эвдрэл биш, бүтэц нь хэвийн байна. Энэ бол ямар нэг өвөрмөц байдлаар Гисийн бөөнцөгт хаалт тавигдсан, тэр нь бодит байдал дээр зүрхний энгийн булчинг угтан хэлэх аргагүйгээр агшаагаад байгаа хэрэг.
    -Оля, чамд ямар ч шигдээс алга.
    -Тэгээд юу гээч нь болж байна?
    -Хамгийн гол нь чамд шигдээс алга. Үлдсэнийг нь чи бид хоёр аргалж дөнгөнө. Юу ч бодолгүй харьж үз.

    Түүнийг эмнэлэгт аваачин шигдээс гэдэг оношоо баталсан ч арав хоногийн дараа анхны оношоо өөрчилж, андуураагүй бол бүр уучлал гуйсан санагдана. Дараа нь би мөнөөх андуу эндүүгийн эх үүсвэр болсон зүрхний бичлэгийг эмч хамтрагчдадаа үзүүлэхэд зүгээр л аймшиг гэцгээж байв. Түүнийг тайлж уншсан хүмүүс бодит байдалтай авцалдахгүй загвараар дүгнэлт хийжээ. Үнэн хэрэгтээ бол зүрхний эд эсүүд шигдээс болох үеийнх шиг цусгүй болсон учраас дохио өгсөн хэрэг биш, харин эдгээр эсүүд эрүүл атал буруу дохио ирсэн байна.
    Би бол оношийг ингэж томъёолох байлаа: эфир биеийн түвшинд ямар нэг шимэгч цоорхой үүсгэснээс болж Гисийн бөөнцөг ул хэсгээрээ хаагдсан. Миний эмчилгээ гэвэл тэрхүү шимэгч биетнийг надад харуулж, авч хаяхыг зөвшөөрсөн тул зайлуулчихсан л хэрэг. Миний онош, мөн эмчилгээний аргыг уншсан зүрхний хуучинсаг эмч бол зохиогчийн “ичгүүргүй” байдалд уур нь хүрэх биз. Яагаад гэвэл “Гисийн бөөнцөгт нөлөөлсөн эфир биеийн түвшний шимэгч биетийг зайлуулах” эмчилгээг хүлээн зөвшөөрч чадахгүй. Хэрвээ би малчин байгаад Гисийн бөөнцгийн талаар ойлголтгүй байсан бол өөрийн эхнэр хийгээд өрөөлийн охиныг анагааж чадах байсан уу? Чадах л байсан. Зүрх зүрхэн хэлбэртэй гэдгийг л мэдэж байх нь эмчилгээнд хангалттай. Зүрхэн дотроос авч хаявал зохих ямар нэгэн бараан зүйлийг би олж харсан (надад харуулсан гэвэл илүү оновчтой) минь л хангалттай. Би түүнийг нь авлаа. Эмчилгээ дууслаа. Тэгвэл зохиогч яах гэж Гисийн бөөнцгийн тухай чалчив аа? Хэнд ч хэрэггүй энэ мэдлэгээр яана? Яалаа гэж, мэдлэг үргэлж хэрэгтэй. Анатомийн мэдлэг хийсэн эмчилгээнийхээ талаар ярихад хялбар болгоно. Асуудлыг нөхөдтэйгээ ярилцахад тустай. Түүнээс биш миний ярьсан эмчилгээний аргад огт хамаагүй. Энэ арга бол хүмүүс бий болгоогүй эмчилгээний зааврыг хэрэгжүүлэх асуудал. Энэ бол би биш, Тэд л эмчилж чаддаг. Би ердөө л Тэдний зааврыг дагадаг. Тэд янз бүрийн түвшний хэрэглэгчдэд зориулаад янз бүр байдаг. Гэхдээ хэзээ ч үйлчилж чаддаг.
    Эхнэрийг маань эмнэлгээс гаргахдаа эмч нар ямар ч үр дагавар харахгүй байгаа болохоор юу гээч болоод өнгөрснийг ойлгохгүй байгаагаа үнэнээр өчсөн байна лээ. Гэхдээ хатуу захиас хэлжээ.
    -Санамсаргүй зүйл гэж огт байдаггүй. Танд ямар нэг өвчин байгаа, бид л олж хүрч чадахгүй байна. Та дүүргийнхээ эмнэлэгт очоод бүртгэлд ор. Танд улаан туузтай карт өгнө. Энэ мөчөөс эхлээд та эрсдэлтэй бүлгийн хүн боллоо. Танай гэрт даралт хэмжигч байгаа юу? Яагаад үгүй гэж? Айл
    болгон заавал даралт хэмжигчтэй байх ёстой.
    Та өдөр бүр даралтаа хоёроос доошгүй удаа тогтмол хэмжиж, дэвтэр дээр заалтыг нь бичих ёстой. Зүрхний эмч танд илүү нарийн заавар өгнө. Харин би одоохондоо ерөнхийд нь тамир сайжруулагч гурван эм бичиж өгье. Таны зүрхийг хэвийн ажилладаг болгох хэрэгтэй байна. Одооноос эхлээд та магадгүй насан туршдаа эрсдлийг бүлэгт багтах болсноо санаж яв. Шаардпагатай эмгүйгээр гэрээсээ хаашаа ч битгий гар. Тийм эмнүүдийг дүүргийн зүрхний эмч танд бичиж өгнө. Би тантай дахин энд уулзмааргүй л байна. Гэхдээ ингэхийн тулд та системтэй, нухацтай эмчлүүлэх хэрэгтэй…
    Эхнэр бид хоёр даралт хэмжигч худалдан авч туршиж үзтэл даралт хэвийн байлаа. Би эхнэрээсээ:
    -Чи цаашид эрүүл хэвийн байхыг хүсч байна уу гэж асуулаа.
    -Мэдээж хүсч байна гэж тэрээр хариулав.
    -Миний чамд хэлэх зөвлөгөө ийм байна. Эмнэлэгт хэвтсэнээ тохиолдол гэж бод. Зүрхний эмчид оч. Гэхдээ заавар зөвлөгөөнд нь шүүмжлэлтэй ханд. Түүнийг тэнэг болохоор нь тэгж байгаа юм биш ээ, хоосон газар онош тавих тэнэг үүрэгтэй учраас чингэж байгаа юм. Чиний зүрх эрүүл. Гэхдээ чи биеэ чагнагч. Чи биеэ чагнадагтайгаа тэмцэх хэрэгтэй. Энэ бол зүрхний эмчийн үүрэг биш, харин сэтгэлзүйчийнх. Манайд хоёр сэтгэлзүйч байна. Чи бид хоёр. Тэгэхээр нийлээд ялах болно…
    Энхэр маань зөвшөөрч хэрэгжүүлэхээр боллоо. Хамгийн хачирхалтай нь садан төрлийнхөн, найз нөхдийн туслах гэсэн сэтгэл хамгийн их саад болж байлаа. Ингэхдээ хүн болгон бүр өлгөөд авах сайн юмгүй байсан ч хамаагүй зүрхний өвчний талаархи өөрийн амьдралын туршлагаа ярина. Хамгийн гунигтай нь утасны нөгөө үзүүрт хэрцгий авир дуудах учраас эдгээр сэтгэл зовнисон яриаг зогсоож болохгүй, тэдэнтэй маргаж болохгүй. Би энэхүү дургуйцлийн учир шалтгааныг ойлгож байлаа: хүмүүс хэрхэн аятайхнаар үүрдийн өвчтөн болох тухай өөрийн туршлагаа хуваалцахыг чин сэтгэлээсээ хүсдэг. Тэдний хэн нэгэнд нь зорилго чинь өөрөө буруу байна гээд ярьж эхэлбэл тэр галзууртлаа бухимдана. Яагаад гэвэл эмч нар түүнийг өөрийн итгэл үнэмшилд татан оруулчихсан. яг л тэгэх хэрэгтэй гэдэгт тэр бат итгэлтэй байдаг.
    Үр Дүн нь юу вэ? Бид даралтаа хэмждэггүй, эм байнга уудаггүй. Найм орчим жил нэг ч удаа түргэн тусламж дуудсангүй. Ольгад “мэргэжлийн өвчтөн” болох бүх боломж байсан ч тэгсэнгүй.
    Энэ тохиолдолд ямархан нарийн ширийнийг хэлэхийг би хүснэ вэ? Хэд хэдэн зүйл байна. Евангелийн сударт нэгэн хүн юуны улмаас хараагүй болсон талаар шавь нар нь Иисүсээс асуудаг хэсэг бий. Иисүс Юуны улмаас биш, харин юуны тулд. Бурханыг улам алдаршуулахын тулд гэж залруулдаг. Өөрөөр хэлбэл Иисүсийн анагаасан хүн бусдад жишээ болж байна. Ольгагийн тохиолдол ч мөн адил. Тэрээр нөхрийнх нь хийдэг эмчилгээний аргууд үнэхээр үйлчилдгийг өөрийн биеэр туршиж, улмаар “хүндлэхийн” тулд тэгсэн билээ. Харилцаа тасрах аюул байсныг зайлуулж чадсан. Энэ түүхийн хоёр дахь тал нь гэвэл үйлчлүүлэгч, ойр дотнын, өөрийн үйлчлүүлэгчтэйгээ ярилцах анагаагчийн арга зам. Эмч нар өөрийн хамаатан саднаа эмчлэхээр авахгүй нь элбэг байдаг. Яагаад гэвэл хамаатан садангууд нь түүнийг таатай биш өнцгөөс харах нь байдаг. Хэрэгтэй нэр хүнд алга гэсэн үг. Түүнээс гадна “өөрийн” хүнээ эмчлэх үед эмч нарын гар чичрэх нь элбэг. Тийм учраас л Ольгагийн эмчилгээ эмч, өвчтөн харилцан биесээ хүмүүжүүлэх сайн жишээ юм. Хамгийн гол нь би энэ тохиолдолд сэтгэлзүйн зөв харилцаа тогтоож, эхнэрийнхээ үл итгэх байдлыг арилгаж, эхнэртээ ерийн бус зөвлөгөө өгөх хариуцлагаас айх айдсаа давж, саналаа тайлбарлах хэрэгтэй үгсийг сонгож чадсан юм.
    Одоо тэгэхээр сонгох эрх чөлөө хийгээд хариуцлагын талаар ярилцацгаая. Бид аливаа үйлдлийг эрх чөлөөтэй хийдэг үү? Хариу нь тийм ч тодорхой биш. Бидний дотоод сэтгэлд байдаг Бурханы гал сонголтын эрх чөлөөний төлөө байдаг. Гэхдээ энэ нь Бурханы сонгох эрх чөлөөг зөрчсөн бүрэн эрх чөлөө биш юм. Мэдээж хязгааргүй эрх чөлөө гэж байдаггүй. Чи ямар нэгэн хил хязгаар дотор л зөв сонголт хийх эрх чөлөөтэй. Хязгаарлалт бүр, хүрээ болгон эрх чөлөөний зарчмыг зөрчиж байгаа мэт санагдаж болно. Гэвч тийм биш. Ямар ч хязгаарлалтын хүрээн доторхи зөв сонголтын эрх чөлөө хүн бүрт хангалттай байдаг. Хүн өөрийнхөө эрх чөлөөг хязгаарласан хүрээний төлөө хариуцлага хүлээдэггүй. Бид үүнийг гаднаас өгсөн нөхцөл гэж хүлээж авах ёстой. Бид эцэг эхээ, төрөх газар цагаа сонгодоггүй. Гэхдээ хэзээ нэгэн цагт бид Т эгшин, X цэг дээр хүрч бие даана. Бидний хязгаарлагч нөхцлийг амьдралын явцад Бурхан засварлан өөрчилж чадна.
    Гэхдээ сонгох эрх чөлөө өөрийн сонголтын төлөө хүлээх хариуцлагаас ангид биш. Хүн алхам бүртээ сонголт хийхээс аргагүй ертөнцөд амьдардаг. Үүнээс зайлсхийвэл муу юм болно. Харин сонолт хийснээрээ чи уг сонголтын үр дагаврыг хариуцах болдог. Чи нэгэнт амьдралынхаа үйл явцыг өөрөө бий болгосон учраас зөвхөн өөрөө л түүнийхээ төлөө хариуцлага хүлээнэ. Хариуцлагагүйгээр гэмшил үгүй, гэмээ наманчлахгүйгээр амьдралаа өөрчлөн засварлах боломжгүй, тэр дундаа өөрийн өвчний явцыг өөрчилж, анагааж чадахгүй. Энэ утгаараа хариуцлага оюун санаатай салшгүй холбоотой. Оюун санаа нь өөрийн ээлжинд биднийг Бурхан руу хөтлөн аваачдаг. Энэ номын эхэнд НК-ийн, Галя бид хоёрын хамтын, мөн нүгэлт миний ганцаар үйлдсэн далдыг харахуйн гайхамшгийн талаар зураглан өгүүлснээ уншигч танд сануулъя. Тэр бол Бурхантай холбогдох суваг байсан юм. Энэ суваг хүн бүрт нээлттэй байдаг. Айдсаа гэтэлж, уг сувгийг ашиглаж эхпэх хэрэгтэй.
    Германаас Р.Е надруу утасдаж байна.
    -Илья Витальевич, би бүр тамирдаж гүйцлээ. Шөнөд унтаж чадахгүй байна. Нүдний эмчид үзүүлтэл нүднийхээ үүлийг авахгүй бол сохорно гэнэ. Гэтэл би айгаад байна. Яах вэ?
    Тэрээр ная гарсан настай эмгэн билээ. Боломжоороо ая тухтай, урт удаан амьдрахыг хүсч байна. Би:
    -Р.Е минь, дураараа бол. Аль ч тохиолдолд би танд тусална. Таны зорилго бол ямар нэг зүйлийг зөв сонгохдоо биш, харин өөрийн айдсаа давах л юм. Бурханд ханд. Сэтгэлд эхэлж буусан дурын шийдвэрээ дага гэлээ.
    Дараа нь тэрээр утас цохиж:
    -Би одоохондоо мэс ажилбар хийлгэхгүй ээ гэж тайван гэгч нь хэллээ.
    Гурван жил өнгөрсөн ч сохроогүй л байна.
    Ингэхэд айл болгон орох хаалган дээрээ “Шийдвэрийг өөрөө гарга” гэсэн үгийг улаан өнгөөр бичиж өлгөмөөр байгаа юм. Тэгэх аваас амьдрал огт өөр, илүү сайн, хэмжээлшгүй сонирхолтой байх болно.

    Анагаах тоглоомын дүрэм
    Бидэнд дүгнэлт хийх хангалттай материал байна.
    1. Эцэг Бурхан байдаг. Тэрээр биднийг хамгийн гол асуудал болох амьдрал, үхэлд бодитойгоор удирддаг. Тэрээр хамгийн найдваргүй болсон өвчтөнийг эмчлэх ЗӨВШӨӨРӨЛ өгвөл хэрэгтэй арга нь олддог. Тэрээр ЗӨВШӨӨРӨХГҮЙ байж болно, тэгвэл ямар ч аргагүй. Тийм учраас Бурхан бол анагаах аливаа үйлдлийн гол дүр. Миний өөрийн ойлголтоор манай шашингүйн үзэлд гүн бат автсан оронд өвчтөн хүн үгүйдээ гэхэд Бурхан руу эргэн харж, бурханы хөрөг зургийн өмнөх лаа биш, харин бодит үйл хийгээд бодол санаа биднийг эрүүл, эсвэл өвчтэй болгодог гэдгийг ойлгох хэрэгтэй.
    2. Жирийн хүмүүсийн ихэнх өвчин амьдралынявцадгаргасаналдаатайүйлдэл, эсвэл сэтгэлгээний алдаа(буруу бодол)-тай холбоотой байдаг. Ховор тохиолдолд өвчин хийгээд азгүй муу явдал сорилын шинжтэй байдаг. Энэ нь ихэвчлэн ер бусын хүмүүст хамааралтай. Ямартай ч Тэнгэр бидний хүмүүжлийг хариуцдаг. Бид өөрийнхөө ямар нэг зүйлийг засч залруулж, эсвэл цохилт дааж сурах хэрэгтэй болдог. Заримдаа аль алийг нь. Засарлаа, тэсч чадлаа – эрүүл саруул яв. Үгүй бол уучлаарай, томилолт дууслаа.
    3. Өвчний анхны шинж тэмдгийг хүлээж авах хэвийн хандлага гэвэл өөрийн бие махбодыг бус, оюун санааг шинжих явдал билээ. Үүний тулд сүм хийд, мөргөлийн газар очиж Бурханаас эдгээж өгөхийг биш (тэгэх юм бол аргазүйн бүдүүлэг алдаа болно), харин өвчний оюун санааны учгийг ойлгоход туслахыг хүс. “Юуны тулд” гэдгийг ойлгох хэрэгтэй, ойлгоод үндсээр нь арилгах хэрэгтэй. Энэ бол НАМАНЧЛАЛ. Хэрэв өвчин чинь гүн үндэслэж амжаагүй бол чин сэтгэлийн наманчлалын дараахи сэтгэлзүйн хүчирхэг өөрчлөлтийн улмаас хүн зүйл ердийн замаар өөрчлөгдөж эмчид очих хэрэггүй болно. Хэрэг дээрээ ийм үед оношлогоо ч хэрэггүй. Эрүүл оюун санаа бие махбодыг эрүүл болгоно.
    4. Тоног төхөөрөмжийн оношлогооноос эмчилгээг эхэлж болохгүй. Энэ бол цэвэр квантын тохиол. Өвчтөний бие махбодод өвчин илрэхээс өмнө үйлчлүүлэгчид бүгд виртуаль түвшний өч төчнөөн өвчин үүссэн байдаг. Жишээ нь ходоодны тухай ярья гэхэд л шархлаанаас хорт хавдар хүртэл янз бүрийн өвчин бий. Оношлон хэмжих үед Бурхан Тэнгэр тэдгээрээс тухайн хүний оюун санааны байдалд тохирохыг нь оноож өгдөг. Хэрвээ “хорт хавдар” гэсэн онош гарсан байх юм бол болгоомжил. Яарах хэрэггүй. Эхлээд хэрхэн амьдарч байгаа тухайгаа эргэцүүлэн бод. Хэмжилт хийхэд хэвийн байхын тулд эмчилсний дараа л ялагчийн байр сууринаас оношлогоонд орох хэрэгтэй.
    5. Эмчилгээний үеэр оношлуулах мөн л аюултай. Эмчилгээ нь цагийн тэнхлэгийн дагуу гулсах зарчмаар хийгддэг. Ирээдүй цаг дээр ч мөн адил хийгдэнэ. Тийм болохоор энэхүү ирээдүй цаг болоогүй байхад оношлуулах юм бол бүгд сарниж орхино. Жишээлбэл, бөөрний чулууг хайлуулж, өвчний шинж тэмдгийгхоёр өдөрт арилгаж болно, харин багажаар оношлохыг хоёр гурван долоо хоногоос нааш хийж болохгүй.
    6. Сонгодог анагаах ухаан эмчилгээтэй харьцуулбал оношлогоо нь түрүүлж х жсөн нь их муу. Хэрэв хагалж болохгүй хавдар, эсвэл ДОХ, эсвэл Альцгеймерийн өвчин туссан бол эмчлэх эм нь үгүй учраас хүн үхэх нь тодорхой. Тийм тохиолдолд уламжпалт бус аргаар ч эмчлэхэд хэцүү. Яагаад гэвэл тийм эмчилгээ нь Христ гэсгээгдэгсдийг анагаасныг санагдуулах болно. Яалтгүй ГАЙХАМШИГ байх болно. Гэвч ГАЙХАМШИГ байх ёсгүй. Ийм учраас өвчтөнд амьд үлдэхийн тулд ганцхан боломж, тодруулбаас тухайн нөхцөлд анагаагдашгүй өвчин олсон тэр нийгмийн хувьд үхэх хэрэгтэй болдог. Жишээ нь, Африкийн аль нэг тийш одох; эсвэл шүтлэгээ солих, жишээ нь буддын сүмд шавилах хэрэгтэй. Юу хийх нь тийм ч чухал биш. Гол нь өмнөх оношлогооны үр дүнг тэглэх хэрэгтэй.
    Энд өгүүлсэн эмчилгээний тоглоомын дүрмийг би дэлгэрэнгүй тайлбарлахгүй. Яагаад гэвэл анагаахуйгаар оролдоно гэдэг өөрөө тамын ажил. Ямар ч үйлчлүүлэгч эрт орой нэгэн цагт заавал үхнэ. Тийм болохоор эмнэлгийн уламжлалт тусламж хүний амьдралын үүргийг үл харгалзан насыг нь уртасгахыг л оролддог. Тэгэхээр орчин цагийн эмнэлгийн материализмд үндэслэсэн загварыг авч үзье. Хүний ямар нэг юм нь хэзээ нэгэн цагт өвдсөн, тодорхой болговол толгой нь өвдсөн гэж саная. Энэ хүн зуун хувь шашингүй үзэлтэй, Бурхан гэдэг үгийг жижгээр бичдэг нэгэн байг. Түүний хувьд анагаах ухаан л Бурхан. Тийм болохоор хамгийн сүүлийн үеийн хамгийн сайн төхөөрөмжөөр оношлуулахыг хүснэ. Тэр өөрийн оношоо хүлээж авлаа гэж бодъё. Тархины хавдар ч байдаг юм уу. Дараа нь яах бол? Түүнд ингэж хэлнэ: Эмнэлэгт хэвт, бид гавлыг чинь ярж, хавдрыг авна. Мэс засал амжилттай болвол та урьдын адил хөл дээрээ явж, нүдээрээ харж, чихээрээ сонсож, толгой чинь өвдөхөө болино…
    Хэрвээ тэгэхгүй бол… гэж өвчтөн зориг муутай асуухад мэдэхгүй юмыг хэлэх аргагүй хэмээнэ. Эхнэрт нь болохоор юмыг яаж мэдэхэв сахиур, цаашилбал оршуулгын газрын талаар санаа тавиарай гэж хэлнэ. Ийм хандлагын үед үйлчлүүлэгч хувь хүнийх нь хувьд хэтэвчний хэмжээнээс өөр юу ч мэдэх ямар ч шаардлагагүй. Сонгодог бус эмнэлэг (би бол “квантын” гэмээр байна, үгүйдээ гэхэд “оюун санааны” ч байж болох) болохоор физик биеийн өвчин шаналлыг даван туулснаар хүний оюун санааг төгөлдөршүүлэхэд чиглэгддэг учраас мөнхийнх байдаг. Би хэлсэн болгоноо тайлбарлахгүй, гэхдээ нэмэлт тайлбар өгч -адахуйц нэгэн тохиолыг нэмж өгүүлье.
    Арванесөн настай бүсгүй үр над руу утасдаж тархины хорт хавдартай, нэн даруй мэс засалд ор гэсэн гэлээ. Би түүнд тусалж чадах уу? Би булзсан хариулт хэлэхдээ “Арван есхөн настай охин ямар гээчийн тийм муу юм хийж амждаг билээ? Нэг л хачин байна даа” хэмээн дотроо бодож билээ. Тэгээд эхлэл болгож аав ээж нь хэн болох талаар сэтгэлзүйн энгийн асуулт тавилаа.
    -Ээж маань хамгийн энгийн нэгэн. Харин аавын тухайд та хэнийг нь асууж байна хэмээн тэрээр намайг гайхшруулав.
    -Та яасан, хэд хэдэн аавтай хэрэг үү?
    -Гурав.
    Дуугүй болж төвлөрвөл утасны нөгөө үзүүрээс санаа өгч байна.
    -Эмээ маань дөрвөн нөхөртэй байсан болохоор би дөрвөн өвөөтэй гэсэн үг. Хоёр нь нас барсан л даа. Хоёр нь амьд сэрүүн.
    -Та нөхөртэй юу?
    -Тийм.
    -Нөхөр чинь ямар байна?
    -Анхных гэхэд муугүй шүү.
    -Бүсгүй минь, та бүхэнтэй ноцолдохоос Тэнгэр Бурхан залхсан бололтой. Тэгээд танайханд эм хүйстэн төрөхийг болиулах шийд гаргаж дээ. Танд ганцхан гарц бий. Таны нөхөр эхний бөгөөд эцсийнх байх ёстой. Өөрөөр бол сүйрэл шүү…
    Бид эмэгтэйчүүдийн хувь оролцоо, эрх, хүүхэд төрүүлж өсгөх үүргийн талаар ярилцлаа. Тийм ч муугүй яриа болсон ч сэтгэлд ямар нэг зүйл дутуу хэлсэн мэт санагдаж билээ. Бүтэн хагас, хоёр долоо хоногийн дараа дахин утасдаж, үйл явдал хачирхалтайгаар эргэв. Тэрээр өнгөрсөн удаад надад дутуу ярьжээ. Хамгийн гол зүйлийг, жирэмсэн гэдгээ хэлээгүй аж. “Энэ л дутаж гэнэ” хэмээн би гонсгордуухан бодов. Тэр Бурденкогийн хүрээлэнд очсон болж таарлаа. Тэднийхэн нэн даруй үр хөндүүлэх санал тавьж, мэс ажилбар хийлгэхээр хэвт, тэгэхгүй бол удах нь үхэхтэй адил гэсэн аж.
    -Та юу гэж шийдэв?
    -Би үр хөндүүлэхгүй, Бурденкогийн эмнэлэгт хэвтэхгүй ээ.
    -Та энэ шийдвэрийг бие дааж гаргасан уу?
    -Тийм ээ, юу ч болвол болог. Надад туслаач.
    Бүх зүйл сайхан төгссөн гэдгийг урьдчилан хэлье. Жирэмслэлт тийм ч амар байсангүй. Гэхдээ азтай тохиолдлоор (???) түүний амьдардаг хотын эмнэлгийн ерөнхий эмч нь тэр үед миний үйлчлүүлэгч байсан юм. Ээлжит эмчилгээний үеэр би түүнд ивээлд минь орсон бүсгүйн талаар ярьтал тэрээр ер бусын тохиол гэдгийг ойлгон илүү таатай нөхцөлд байлгана гэж амлан хэлсэндээ хүрсэн юм…
    Хавдар томрохоо болилоо. Бүсгүй эрүүл саруул хөвгүүн төрүүллээ. Би түүний хойноос дахиад нэг жил санаа тавилаа. Хавдар нь сорогдож багассангүй, харин бүрхүүлтэй болжээ. Заримдаа толгой нь хүчтэй өвдөнө.
    Би түүнийг амьдаар нь ч хараагүй, зургийг нь ч үзээгүй, зайнаас л харьцдаг байв. Эдгээр яриа надад таатай байгаагүй. Овилгогүй, гоморхуу эмэгтэй. Тийм учраас л түүний толгойд бул чулуу үлдсэн хэрэг. Гэвч… энэ “гэвч” бүхнийг давсан юм. Эгзэгтэй мөчид тэрээр цорын ганц зөв шийдвэр гаргаснаар амьд үлдсэн төдийгүй хүүтэй болж, нөхөртэйгээ цуг амьдарч байгаа билээ. Бурхан түүнд ухаан хайрлах болтугай.
    Түлхүүр үг

  • “Цэцгийн баяр” -2019 тэмдэглэв.

    “Цэцгийн байр”-ын арга хэмжээг нээж, БНАСАУ-ын элчин сайд О Сын Хо баярын үг хэлж, баярын арга хэмжээг эхэллээ.
    Гадаад хэргийн сайд Цогтбаатар арга хэмжээнд оролцож, албан ёсоор баяр хүргэж мэндчилгээ дэвшүүлж, үг хэллээ.
    Уг арга хэмжээнд Монголын төрийн байгууллагуудын төлөөлөгчид, мөн МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан оролцлоо.
    Арга хэмжээ нь Монгол, Солонгосын урлагын тоглолтоор үргэлжилсан юм. Ирсэн зочид төлөөлөгчид цэцгийн өмнө дурсгалын зургаа татуулснаар арга хэмжээ өндөрлөлөө.
    Цэцгийн баяр, үзэсгэлэнг БНАСАУ-ын Аугаа их удирдагчийн нэрээр жил бүр тотмол зохион бай¬гуулдаг байна.
    Б.Цэлмүүн

     

    djmedia:118
  • МБНЭ-ИЙН ДЭЭД ЦЭЦИЙН ЗӨВЛӨЛИЙН ШИЙДВЭР “Жаргалт хаан” Хайрханд Тахилга тайлга зохион байгуулах ажлын хэсэг байгуулах тухай

     

    Баян-Өлгий аймгийн нутагт байрлах “Жаргалт хаан” Хайрханд тахилга тайлга зохион байгуулахын тулд МБНЭ-ийн дүрмийг үндэслэн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн Зөвлөлийн хуралдаанаас ТОГТООХ НЬ:

    Нэг. “Жаргалт хаан” Хайрханд Тахилга, тайлга зохион байгуулах ажлын хэсгийг доорхи бүрэлдэхүүнтэй байгуулсугай.
    1. Д.Жаргалсайхан-МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч, Ажлын хэсгийн ахлагч,
    2. Д.Энхжаргал-МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч, Монгол бөөгийн Дархан удган, Ажлын хэсгийн орлогч дарга, Тахилга тайлгад оролцох бүрэлдэхүүнийг зохион байгуулах,
    3. Д. Батчулуун-МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч, Монгол бөөгийн Их Дархан удган, Ажлын хэсгийн гишүүн. Тахилга тайлгыг зохион байгуулах ажлыг удирдах,
    4. Н.Хишигжаргал-МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүн, Монгол бөөгийн Тэргүүн Удган, Ажлын хэсгийн гишүүн, Тахилга тайлгад оролцох бүрэлдэхүүний соёл урлаг, кино болон фото зураг авалтыг хариуцан зохион байгуулах,
    5. Д.Дарьчулуун-МБНЭ-ийн Бага хуралдайн гишүүн, Монгол бөөгийн Тэргүүн Зайран, Ажлын хэсгийн гишүүн, МБНЭ, Баян-Өлгийн нутгийн Зөвлөл, байгууллага хоорондын ажлыг уялдуулан зохицуулах ажлыг хариуцах, сурталчилгаа, радио нэвтрүүлгийг бэлтгэх
    Хоёр. “Жаргалт хаан” Хайрханд тахилга тайлга зохион байгуулсан дүнг МБНЭ-ийн Бага хуралдайн хуралдаанд танилцуулахыг Ажлын хэсгийн орлогч дарга, МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч, Монгол бөөгийн Дархан удган, Д.Энхжаргалд даалгасугай.

    ДЭЭД ЦЭЦИЙН ЗӨВЛӨЛ
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Д.ЖАРГАЛСАЙХАН

  • Өвөр Монголыг чөлөөлөх 1913 оны байлдаан

    минь туурга тусгаар улс болж, Богд гэгээн минь хаан ширээндээ заларч монгол хүн бүр магнай хагартлаа баярлаж билээ.Монголын газар нутаг дээр хүнээсээ эхлээд хорхой шавьж хүртэл баярлаж байсан даа” хэмээн дурсдаг байжээ.1368 оноос хойш зургаан зууны турш Монголын их эзэнт гүрэн мөхөж, хятадын дөнгөж шинээр мэндэлсэн Мин улсад ялагдаж түүнээс хойш ойрдын довтолгоон, оросын шахалт, манжийн нөлөө, хятадын өнгөлзлөгө гээд тал талаасаа хэмлүүлж газар нутаг, мал сүрэг, хүн ардаа ихээр алдаж монгол туургатан үлэмж их доройтсон байв.

    Ийнхүү Богд хаант Монгол улс байгуулагдсан нь бүх монголчуудын хувьд хамгийн том баярт үйл явдал боллоо.Энэхүү үйл явдлыг өвөр монголчууд үлэмж ихээр дэмжиж байлаа.Өвөр Монголын Зуу Үд, Зост, Жирэм, Шилийн гол, Улаанцав,Их зуу зэрэг 6 чуулган Хөх хотын Түмэдийн зүүн, баруун гарын засаг Хар мөрний их мянган, Өөлдийн засаг, Алшаа, Ар хорчин, Илийн голын Цахар зүүн гар болон Тарвагатайн аймгийн хошууд талархан Монгол улсад дагаар орохоо илэрхийлж, нийслэл Хvрээнээс монгол цэрэг илгээж, Өвөр Монголыг бvхэлд нь хятадаас чөлөөлөхийг өвөр монголын ард түмэн ихэд хичээнгүйлэн хvсчээ. Хөлөнбуйрын Барга, Өвөр зургаан чуулганы 49 хошууны 35 нь Монгол улсад нэн даруй нэгдэв. Өвөр Монголын Хөх нуурын 24 хошуу, Цахар 8 хошуу, баруун монголын Илийн гол болон Тарвагатайн 16 хошуу дагаар орж албан ёсоор нэгдэхээ илэрхийлжээ. Монгол улсын Богд хааны зарлигаар 1913 оны 7-р сард Зүүн хязгаарын хэргийг захиран шийтгэх тусгай газар байгуулагдаж, сайдаар нь Цэцэн хан аймгийн харьяат Егүзэр ачит зан бадарсан эрдэнэ мэргэн хамба Галсандашийг томилжээ.

    Монголын Богд хаант улс байгуулагдсаны дараа монгол үндэстэнг нэгтгэн Нэгдсэн Их Монгол Улс байгуулахыг монголын ноёд, ард эрмэлзэж байв. Богд хаант Монгол улсад Өвөр Монгол болон бусад монголчууд нэгдэх эрмэлзлэлээ илэрхийлж, хуучин Манж Чин улсын харъяаны монголчуудын бослого, хөдөлгөөнүүд газар сайгүй өрнөж байлаа. Манж Чин улсын хүчирхэг эзэн хаант гүрнийг мөхөөж Дундад Иргэн улсыг шинээр байгуулсан хятадууд өөрсдийгөө манж нарын өв залгамжлагч хэмээн үзэж хуучин Манж Чин улсын нутагт гарсан үндэстнүүдийн тусгаар тогтнолын төлөөх тэмцлийг цэрэг, зэвсгийн хүчээр нухчин дарж эхлэв. Түүхийн ийм эгзэгтэй үед Богд хаан Монгол улс, өвөр монголчуудыг хятадын дарлалаас чөлөөлөх, тусгаар Монгол улсад сайн дураар нэгдсэн монголчуудыг нэгтгэж, хязгаар нутгаа батлан хамгаалах зорилгоор Чуулалт хаалга ,Бат хаалга Долнуур, Хөх хот, Бугат хотын чиглэлд таван замаар их цэрэг хөдөлгөв.

    Өвөр Монголыг чөлөөлөх таван замын цэргийг ерөнхийлөн захирагч жанжнаар Манлайбаатар Дамдинсvрэнг зарлигаар томилж таван замын цэргийг дор дурдсанаар хуваан мордуулжээ.Үүнд: Нэгдүгээр замд Егүзэрийн хийдийн чиглэлд Бэйсийн зэрэг туслагч Чимидцэрэнгийн удирдсан цэрэг, Хоёрдугаар
    зам: Дарьгангын чиглэлд Дэс түшмэл чин зүтгэлт гүн Хайсан, Дэд сайд Бавуужав нарын цэрэг, Гуравдугаар зам: Сөнөдийн хоёр хошуу, дөрвед вангийн чиглэлдДэд сайд, бишрэлт бэйс Насан-Аривжихын цэрэг, Дөрөвдүгээр зам: Хөх хотын чиглэлд, Сайд гүн Сономдоржийн цэрэг, Тавдугаар зам: Урадын гурван гүн, Хатан голын чиглэлд, дэд зэрэг түшмэл Зүтгэлтийн цэрэг тус тус хөдлөв. Эдгээр чиглэлүүдэд монгол болон өвөр монгол цэрэг нийлж нийтдээ 10 000 цэрэг байлдаанд морджээ.

    1913 оны үеийн Монгол цэргийн тоог 4300 гаруй, түүн дээр 3500 орчим орон нутгийн сайн дурын цэрэг байсан гэж үздэг. Дундад иргэн улсын Ерөнхийлөгч Юан Ши Кай Монголын эсрэг 70 000 цэрэг татаж, их буу, явган цэргээс бүрдсэн орчин үеийн зэвсэглэл сайтай армийг эмхлэн байгуулж, маршал Ван Хуй Жанаар удирдуулан умар зүг Цагаан хэрмийг нэвтэрч хөдөлгөжээ. Юань Ши Кай хятадын маршал Ванд нэгэн нууц даалгавар өгч өвөр монголын Дэмчигдонров вангийн өргөөнд хадгалагдаж буй эртний их монголын Юан гүрний Хубилай хааны төрийн тамгыг ямар ч хамаагүй аргаар авчрах үүрэг өгчээ. Тэр үеийн хятадын цэргийн байдлыг авч үзвэл: 1912 оны намар Дарьгангын чиглэлд 500-аад, Цагаан Түнгийн чиглэлд 1-2 мянга орчим, Цицикарт, Хөлөнбуйрын чиглэлд 4.0 мянга гаруй хүнтэй холимог бригад,Жирэмийн чуулганы нутаг, Шаазгай хотноо 10 000 орчим цэрэг байрлуулжээ. Өөрөөр хэлбэл, Дундад иргэн улс 1912 оны адаг, 1913 оны эхэн гэхэд Жирэмийн чуулган, Цицикар, Шаазгай хот орчим 14 000 цэрэг (зүүн чиглэл), Өмнөд Монгол буюу Хөх хот, Хаалган боомт, Долнуур, Бяруу зэрэг хотод 39 000 цэрэг (төвийн чиглэл), харин Цагаан Түн, Алтайн Шар сүм, Чингэл зэрэг газраар 6 000 цэргийг байрлуулжээ.

    Хятадын цэргийн бүлэглэл төрөл бүрийн калибрийн 146 их буу, 90 пулемёттой байв. Харин 1913 оны 9, 10 дугаар сарын үед Шаньси мужийн умард хилийн нутгаар 23 төрлийн анги нэгтгэл, 28 их буу, 4 пулемёт бүхий 9500 явган цэрэг, 1500 морьт цэрэг байрлаж байсан бол Хаалган, Долнуур зэрэг хотын чиглэлийн цэргийн бүлэглэлд 30 их буу, 16 пулёмёт бүхий 35 батальон (20 мянган хүнтэй) явган цэрэг, 9 дивизион (2500 хүнтэй) морин цэрэгтэй анги, салбарууд байрлаж байжээ. Богд хаант Монголын их цэрэг Өвөр Монголд байгаа хятадын цэрэгтэй тулалдаж Эзний гол, Ноён уул,Алшаагийн яамд хотын орчим, Шандын гол, Yхэрчин уул, Тэнгэр элс, Сургага Хөөрөг, Дархан уул, Чулуун хөхий хошуу,Долнуур, Бяруу хот, Хөх хотын орчим, Хөвөө шар хошуу зэрэг олон газар ялалт байгуулжээ. Монгол цэргийн ялалтыг Английн “Лондон таймс”, Японы ”Майничү” зэрэг олон сонин дэлхий нийтэд зарлаж байлаа. Хаант Орос Улс «Танай улс учиргvй их улс болохыг бүү яар. Гагцхүү оршин тогтнохыг хичээх нь эрхэм» хэмээн зөвлөж, их цэргээ татахыг Хятадын Засгийн газрын түлхээсээр шаардаж байлаа.

    Манлай ван Дамдинсүрэнгийн цэрэг Долнуураас гарсан хятадын их цэргийг угтаж, сар битүүрэхийг хүлээж байгаад харанхуй шөнө болох үед хурдан шалмаг морьтой , газрын баримжаа мэдэх нутгийн өвөр монгол 50 цэрэг, халх 50 цэрэгтэй хамт хятадын их цэргийн яг голоор нь зүсэн , хоёр тийшээгээ буудсаар, нэвт гарчээ. Энэ үед сандарч тэвдсэн хятад цэргүүд эмх замбараагаа алдаж, буун дуу гарсан зүг рүү хариу буудсаар үүр цайх үед өөрөө өөрсөдтэйгөө тулалдсанаа мэджээ. Цаг уурын байдал, шөнийн нөхцөлд тоогоор цөөн цэргээр их хүчийг гэнэт довтлон сандаргасан энэ тактикийг Зоригт баатар Лаварын Сумъяа дурсамждаа ”Монголын цэргүүд бид бух чичүүр, галзуу барын дайралт хэмээх монгол цэргийн аргыг хэрэглэж хятад цэргийг ялсан” гэж бичжээ. Энэхүү тулаан нь шийдвэрлэх тулалдаан төдийгүй хамгийн анхаарал татсан тулалдаан байжээ. Тулаан болсон тэр тал уг нь Ганган тал нэртэй байжээ. Элсэрхэг хөрстэй, битүү ой байсан энэ хөндийн салхины дээр нь өндөрлөг газар монгол цэргүүдбайрласан бол яг эсрэг нам дор, зүүн өмнө зүгээс Хятадын цэрэг давшин ирж довтолжээ.

    Эмгэнт Манхан хэмээх толгой дээр Манлай баатар Дамдинсүрэн байрлан, яг байлдаанд цэргээ удирдаж байгаа мэт тугаар дохио зангаа хийнэ. Үүнийг нь харсан хятадын Ван Хай Жин жанжин их бууны шуурган галаар моддын оройгоор үзэгдэх монгол цэргийн олон туг руу өдөржин галлаж давших явцаа удаашруулан хамаг сумаа барж байжээ. Монгол цэргүүдээс цөөн хэдэн цэрэг далд байрлалд зөвхөн тугаараа давших ухрах хөдөлгөөнийг хийж хуурч байсныг мэдээгүй хятад цэргүүд өдрийн хагас баахан буудаад эцэст нь хоолложээ. Яг энэ үед өлийн салхи гарч, Монгол газрын хүчит салхи баруун хойноосоо дэрхийн босжээ. Үүнтэй зэрэгцэн өтгөн сахлаг хуурай модонд тавьсан түймэр, давхиж яваа морьтноос ч хурданаар хятад цэргүүдийг нөмөрчээ.

    Түймрийн галаас зугтан гарах хятад цэргүүдийг морьтой монгол цэргүүд цавчихыг нь цавчиж, буудахыг нь буудсаар тэдний дунд зүсэн орж, эргэн тойрон цавчиж, яг л галзуу бар шиг тулалджээ. Ийнхүү 2 өдөр, 2 шөнө зууралдан байлдаж,түймэртэй хамтран тэднийг ухраан цохисоор Үхэрчин овоо, Шанд нийслэлийн туурь, Зуу найман сүм өнгөрч, Долоннуур хотод тулж очжээ. Монголчууд энэхүү монгол цэргийн тактикаа ”Галзуу барын дайралт” хэмээн нэрлэдэг байжээ. Харин гүн Сумъяагийн монгол цэрэг давшсаар Зуу-Удын чуулганы Бяруу хотыг эзэлж, улмаар Жанчхүүгийн зүг хөдөлж, замын дагуу байсан хятад цэрэгтэй байлдахдаа тэр үед нэрлэгдсэнээр «галзуу барын дайралт», «хорт могойн ороолт» зэрэг тактикийг амжилттай хэрэглэжээ.

    Баруун өмнө хязгаарыг сэргийлэн хамгаалах цэргийг захирах сайд гүн Сономдоржоос 1913 оны наймдугаар сарын 6-нд Богд хаанд өргөн мэдүүлсэн албан бичигт :“Зарлигийг дагаж өмнө хязгаарыг сэргийлэн хамгаалах 4 дүгээр хорооны 100 цэрэг, нэмэн захируулсан 3 дугаар хорооны 65 цэрэг, орос багш Ихбаярын хамт ирсэн 8 цэрэг, их буу хамгаалж ирсэн 14 цэрэг, Улаанцав чуулганы Дөрвөд вангийн хошуу, Муу мянганы хошуу, Дархан чин вангий хошуудаас гаргасан тус бүр 20 цэрэг, Богд эзний соёлд дагаар орж зүтгэе гэж тосон ирсэн 123 цэрэгтэй хамтарч нийт 370 цэргийн хүчээр Дархан чин вангийн хошууны “Бат хаалга” сүм хүртэл гамингуудтай байлдаж “Цагаан чулуут”, “Цэцэн” хэмээх газар очиж 5-р сарын 17-ны өдрий могой цагт гэнэт өмнө зүгээс 2000 орчим гамин цэрэг халдаж ирсэнд манай цэргүүд гамин цэргүүдтэй нар шингэтэл байлдаж ихэнхийг алж маргааш нь дахин байлдаж үд болоход гамин цэрэг буруулан зугтаж одов. Ингэж үүргээ гүйцэтгээд “Амгалант довон” гэдэг газар буудаллаж цэргээн тоолж үзэхэд монголын 370 цэргээс 3 цэрэг амь эрсдэж нэг цэрэг шархадсан байхад гамингийн 2000 орчим цэргээс 800 гаруй нь тулалдааны талбарт алагджээ” хэмээн өгүүлжээ.

    Энэхvv “Таван замын байлдаан” хэмээх Өвөр Монголыг чөлөөлөх дайн 1914-1915 онд Хиагтад болсон хаант Орос,Хятад хоёр улсын ил далд хуйвалдсан гурван улсын хэлэлцээрийн дараа зогсчээ. 1913 онд хил хязгаараа батлан хамгаалахаар таван замаар давшсан монгол цэргүүд их бага нийлсэн 100 орчим тулалдаан хийсэн гэж үздэг. Судлаачдын үзэж байгаагаар 1913 оноос хойш уг байлдаан дуусах хүртэлх хугацаанд 58 орчим зэвсэгт мөргөлдөөнхийсэн гэдэг. Эдгээрийн 33 тулаанд нь монголчууд ялсан бол 11 тулаанд нь хятадууд ялсан бөгөөд 14 мөргөлдөөн яаж төгссөн нь тодорхойгүй байна. Түүнчлэн хятадын талаас 2000- 7000 цэрэг, Монголын талаас 220- 1712 хүртэлх цэрэг оролцсон томоохон тулалдаан 11 удаа болсон бол 600-1000 хятад цэрэг, монголын 200-аас дээш хүн оролцсон бага хэмжээний 5 тулалдаан болжээ.

    Өвөр Монголыг чөлөөлөх байлдааны ажиллагаа нь хамрах нутаг дэвсгэрийн хүрээгээрээ зүүнээс баруун тийш 1000 шахам км, хойноос урагшаа 144-480 км хамарсан бүс нутагт болж өнгөрчээ. Энэ дайн байлдааны үед монголчууд хятад цэргийг марш үйлдэх үед нь хоёр ч удаа довтолсон ба шөнийн байлдаан хоёр удаа болсон талаар тэр үеийн баримтуудад тэмдэглэжээ. Монголын талаас дайн байлдаанд алагдан олзлогдсон тухай баримт тун ховор ажээ. Монголын 400 орчим цэрэг алагдсан гэх нэг удаагийн тохиолдлын тоог эс тооцвол 3 тулалдаанд 16 хүн алагдсан. Харин нэг тулалдаанд 60 гаруй хүн олзлуулсан мэдээ байдаг бол 3 тулалдаанд 48 орчим хүн шархтсан тухай сурвалжууд өгүүлдэг. Гэтэл хятадын талаас 12 тулалдаанд нийт дүнгээр 3795 цэрэг алагдсан бол 4 тулалдаанд 76 хүнээ монголчуудад олзлуулсан аж. Монголын цэргийн олзолсон зэвсгийг дурдвал: 5 зэвсэгт мөргөлдөөнөөс 1080 буу, 2 хасаг тэрэг, мөн 85600 ширхэг сум, 3 тулалдаанд 7 пулемёт түүний 5000 сум, 4-8 их буу, 410-аад сум, 421 ширхэг сэлмийг хятад цэргээс олзолжээ. Монголын цэрэг 1913 оны байлдаанд партизаны дайны маягаар байлдааны ажиллагааг өрнүүлж байжээ.

    Энэхүү байлдаанд оролцож байсан тэр үеийн хятадын гоминданы цэргийн нэгэн офицер дурсамждаа: “Монголын морьт цэргүүд гэнэт гарч ирээд биднийг буугаа сумлах гэж ядаж байх зуур аянга цахилгаан мэт довтлон орж ирээд ихэд хохирол учруулан дайрсан шигээ гэнэт буцан алга болдог байсан.Монголын морьт цэргүүд байлдах чадвар сайн байсан.” хэмээн бичиж байжээ. Тэр үеийн Богд хаант Монгол улсын цэрэг хятадын цэргийг ялсан тухай мэдээг англи, японы сонинууд дэлхий дахинд мэдээлж байлаа.Гэтэл орос, хятадын хэвлэлүүд таг дуугүй өнгөрч байжээ. Тэр үед Богд хаант монголын төр нэг том алдаа гаргасан. Богд хаант төр тэр үеийн Орос, Хятадын шахалтыг үл хэрэгсэн өвөр монголыг эзэлсэн амжилтаа улам бататгаж, өвөр монголыг бүрмөсөн чөлөөлж, гадаад монголыг дэмжиж байсан Япон, Англи улсуудтай цэрэг стратегийн холбоо байгуулж цэрэг техникийн тусламж авч армиа хүчирхэг болгох байсан. Даан ч энэ талаар Богд хаант төрөөс үр дүнтэй бодлого явуулаагүй тул удалгүй хаант Оросын төрийн шахалтад орж өвөр монголын чөлөөлөх ажиллагаагаа зогсоож цэргээ өвөр монголооос татсан нь хамгийн том алдаа болсон.Үүгээр ч зогсохгүй Богд хаант төр хятадтай шургуу тулалдаж ялж байсан өвөр монголын шударга баатар гүн Бавуужавын цэргийг Хатанбаатар Магсаржавын монгол цэргээр даруулсан эмгэнэлт түүх байдаг. Монгол монголоо хядна гэдэг үнэхээр тэнэг хэрэг.

    Тэр үед цагаан Оросын хаант төрөөс монголын Богд хаант төрд хандаж: “Та нар цэргээ өвөр монголоос яаралтай татахгүй бол бид зэр зэвсэг,санхүү мөнгөний зээл, тусламжаа зогсооно шүү” хэмээн улс төрийн шахалт үзүүлж байсан ажээ. Энэхүү шахалт дарамтыг Богд хаант төр үл хэрэгсэж, монгол цэргийг өвөр монголын эзэлсэн газар нутагт нь үлдээж бэхжүүлэх байсан,/угаасаа өвөр монголын газар нутаг бол монголын газар нутаг байсан/ зэр зэвсэг, мөнгө санхүүг олох шинэ гарц хайх байсан. Тэр үеийн хүчирхэг Япон,Англи улсын дэмжлэгийг авсан бол Монгол Хятадаас айхгүй болох байсан.Ийм холбоог тогтоож чадсан бол алсдаа улаан оросоос хамгаалагдах байлаа.Ганц хаант Оростой холбоо тогтоосон нь хангалтгүй байлаа. Тэр үеийн Богд хаант төр цэрэг, эдийн засгийн хувьд улсаа хамгаалах чадвартай, гадаад харилцааны хувьд Япон, Англи улсаас дэмжлэг авч чадсан бол 1919 онд хятадын гоминданы цэргийг ч улсдаа орлуулахгүй байх боломж байлаа,1921 онд улаан оросын цэргийг ч улсдаа оруулахгүй эх орноо хамгаалах боломжтой байж болох байлаа. Гэвч түүх өөрөөр эргэжээ. Элэг нэгт Өвөр Монголын газар нутаг, хүн ардыг чөлөөлөх 1913 оны байлдааныг монголчууд бид эцэст нь хүргэж бүрэн ялсан бол?
    До.СҮХБААТАР

  • БӨӨ МӨРГӨЛ ГЭЖ ЮУ ВЭ?

     

    Дэлхийн судлаачдын дунд бөө мөргөл хэмээгч нь шашин юм , шашин биш юм гэсэн хоёр эсрэгцсэн тайлбар өнөө хэр байсаар байдаг.

    Бөө мөргөлийг шашин биш хэмээгчид нь гүн ухаан судлаачид эсвэл хөгжингүй шашин буюу Буддын шашин , Загалмайтны шашин , Лалын шашин судлаачид үзсэн байдаг.

    Харин бөө мөргөл шашин мөн хэмээгчид нь ихэвчлэн нийгэм – соёлын хүн судлаачид байдаг гэж үзэж болох талтай. Үнэн хэрэгтэй бөө мөргөлийг тэдгээр шашинтай харьцуулахад нилээн ялгаатай байдаг .Тухайлвал , бөө мөргөлд зарим тохиолдолд өөрийн шүтээн болсон онгод тэнгэрээ бөөлж залж жолоодож, үйл хэргээ бүтээлгэж байдаг нь шашны бусад хэлбэрүүдтэй ихэд эсрэгцэж байна.

    Энэ нь бусад шашны тохиолдолд бол хүн бурханыг захирч байгаа мэт болох бөгөөд энэ шинж нь бөө мөргөлийг шашин биш гэсэн санаа руу хөтөлж болох талтай.

    Энэ мэтчилэн мэтгэвэл зөвхөн бөө мөргөл төдийгүй дом шившлэг /magic/сүлд шүтлэг /totemism/, онгон шүтлэг /animism/ зэрэг эртний шашны олон хэлбэр бүгд шашин биш гэсэн үг болдог.

    Сүүлийн геийн өрнө дахины эрдэмтэд гүн ухаан болон шашин судлалын уламжилд байсан зарим онол саналыг үргэлжлүүлэн бөө мөргөлийг /religious phenonmenob буюу “шашны нэгэн үзэгдэл” гэсэн утгаар томъёолох болсон нь түүнийг шашин мөн гэж үзэж байгаагийн илрэл гэлтэй .Бидний монголчууд аман соёлтой хүмүүс , бичигддэггүй,аман соёлоор бичигддэггүйя философи юм.
    Бөө мөргөл ба онгод шүтэх ёс

    Бөө мөргөлийг тайлбарлан тодорхойлж ирсэн олон уламжлалын нэг нь Францын судлаач Мерциа Элиадегийн “бөө мөргөл бол эртний онгод оруулах урлаг” (shamanism – archaic of techniquesy)1 хэмээх санал юм. Бөө мөргөлийгарай ондоогоор бол онгод хэмээн тодорхойлж бас болно. Юуны өмнө онгод гэгч юун болох тухай өгүүлсүү. Монгол бөөгийн ойлголтоор бол онгод хэмээгч нь сүнсний нэгэн хэлбэр юм . Бүр тодруулбал амьд хүнийхийг сүнс гээд нас барсан хойн нь шүтээн болдог гэж үздэг ингэж үзвэл бөө мөргөл гэдэг нь нас барсан бөө удгадын сүнсийг шүтэх ёс гэж үзэж болох бөгөөд энэ шинжээр бөө мөргөлийг дээдсийн шүтлэг гэж нэрлэх нь тохиолддог бүр цаашилбал бөө мөргөл буюу shamanism гэдэг бол бүхэлдээ онгодын ертөнц болоод хүний ертөнц хоёрын хоорондын харицааны илрэн мэдэгдэж буй хэлбэр билээ. Энэ утгаараа аливаа онгод далд эчнээ орших онгодын ертөнцийн төлөөлөгч болж байхад бөө хүн хүний ертөнцийг төлөөлөгч болон хоёр ертөнцийг холбож байдаг ажээ.
    Бөө удган хүн гэж юу вэ?

    Бөө мөргөлийг бөөгөөс ангид салган ойлгох аргагүй юм. бөө мөргөлийн гол төвлөрөх хүчин үүтгэл нь онгод гэж үзвэл түүнтнэй зэрэгцэн орших бас нэгэн бүрдүүлэгч хүч нь бөө болж байдаг. Бөө гэдэг нь нэгэнт насан эцэслэж бие бод нь үхэж үрэгдсэн
    1. сүнс онгод өөрийн биеэ зээлдүүлэгч байх бөгөөд зарим уламжлалд арай өөрөөр
    2. бөөгийн сүнс биеэсээ салан одож онгод тэнгэрийн орноор аялан тогуулж тэдэнтэй уулзаж хэлхээ холбоо үүсгэгч болдог.
    Өөрөөр хэлбэл, онгод хүнтэй харьцах гэсэн сэдэл дээрээс үүдэн бөө хүн өий болж бөө мөргөл цогцолсон бололтой.
    Бөө Болохуй

    Хэн хүн хүссэнээрээ бөө болох аргагүй байдаг ажээ.Өөрөөр хэлбэл , бөө болно болохгүй гэдэг бол тухайн хүнээс , өөрийнх нь шийдвэрээс хараат бус асуудал юм.Үүнийг монгол бөө мөргөлд ” онгод наалдах” гэх бөгөөд бөгөөл онгод тэнгэр өөрийгөө хүний ертөнц , бүр тодруулбал , үлдэж хоуорсон үотэс хойчистой нь холбож өгөх төрлийн хүнийг сонгон наалддаг .Дархадаар бол тэр хүн ” онгодын улаач ” болж байгаа хэрэг бөгөөд энэ нь ” онгодын холбогч ” гсэн утгатай бөөг заасан нэрийдэл юм. Нэгэнтээ бөө болохоор оноогдсон хүнд нэг бол бөө болох нөгөө бол ухэл зовлон үзэж амиа алдах гэсэн зам л үлддэг байна. Аль ч тохиолдолд онгод наалдвал тэр хүн ” бөөгийн өвчин хийрэн ” тусч илрэн мэдэгддэг .

    Удамтай бөө : Өөрийн эуэг өвгөдийн өвөг удмын онгод наалдаж бөө болох

    Удамгүй бөө : Удам судартаа бөө удгангүй буюу байгалийн ер бус сонин содон үзэгдэлтэй тохиолдож түүнээс үхэл өвчинд хүргэсэн элдэв учрал тохиол үүсч гарч байж сая удгун зайран болох
    Сүнс ба бөө мөргөл

    Өнөөгийн нийгэмд эрэлт хэрэгцээ болсон хүмүүс яахаа мэдэхээ байчихсан байгаа асуудал бол бөө мөргөл.

    Бөө гэж юу вэ? Энэ олон бөө үнэн үү? Эдгээр асуултанд хариулъяа.

    Та бид золгохдоо малгайтай байх нь сүнстэй байна гэсэн үг. Хүндэтгэл юм .

    Харин сүнсэнд биенээс бусад бүх юм байна.Даарна өлсөнө ,гомдоно . Биеэ алдсан хүнийг сүнс гэдэг .Амьд хүн сүнс хоёрын ялгаа бие юи. Сүнсний хувьд бие бол бусад сүнстэй хүнтэй харьцах нэг гүүр болдог.

    Сүнс бол багаж зэмсэг болсон биеэ алдчихсан тул бусад хүнтэй харьцах чадваргүй болсон байдаг.

    Сүнс нь хэн нэгэн хүнийбие дотор орж байж л хүнтэй харьцаж чадна. Биднээс холдож одсон сүнс эргэн уулзах харилуах гэсэн шаардлага гардаг.Яг энэ хэрэгцээ шаардлагааас үндэслээд бөө гэж зүйл бий болж байна.

    Нөгөө биегүй болсон садан төрөл хайртай хүмүүс маань уулзаж чадахгүй байна гэж хлёр талаас ухаарч эхэлсэн үүнээс бөө мөргөл үүссэн он цаг гэж үзэж болно энэ үеийг архелогийн малтлагын олдвор зэргээс шинэ зэвсгийн үе болов уу гэж таамаглаж байна.

    Хэн нэгэн сайн санаат биегүй сүнсэнд өөрийн биеийг зээлж өгч байгаа гэсэн үг. Ингээд байхгүй болсон зүйлээ нөхөн авч байгаа.

    Энэ бол бөө өөрийн биеэ олон хагацсан хүмүүстэй хуваалцагч хүн .

    Бидний ертөнуц : амьд хүн болон онгодын , сүнсний ертөнц юм.

    Үүд битгий голло гэдэг.Онгод өрх ,тотгоор орж ирдэг.Өвгөд дээдэс үүнийг мэдээд хүндлээд үүд битгий голоо гэсэн үг. Өвгөдүүд сүнстэй амьдардаг байжээ.Бөө хоёр ертөнцийг холбож гүүр болдог . Өөрийн сүнсийг биенээсээ гаргаад сүнсний ертөнцөд юу болж байгааг таниулдаг. Ялануяа
    Яаж бөө болдог вэ? Хүн бүр болох уу?

    Мний ойлгосноор бөө болох ганц шалтгаан бий . Сүнс онгодоос бөө болох сонголт хийснийг тэнгэрээс тамгатай төрсөн гэж үздэг. Сонгоод авсан бол ямар шинж тэмдэг мэдэгддэг вэ? Гэвэл энэ бол хатуу хэрэг. Энэ бөөгийн өвчин гэдэг. Онгод нь хэл мэдээ өгөөд л байдаг .Онгод сонгосон улаачаа авч явахаас өмнө хажуудах бүгдийг авч явна. Ойр хавийнхнийг нь аваад явчихдаг.Энэ гай зовлон угаа аваад бөө болсны дараа арилдаг.

    Зэрэгуэн орших үл үзэгдэгч орчноо хүлээн зөвшөөрсөний дараа л асуудал шийдэгддэг. Бөө нь сүнс хүн аоёрын харилцаа юм. Өргөн утгаараа .

    Английн бөө үхсэн бүх сүнстэй харилцдаг.Монгол бөө зөвхөн онгодтой харьцдаг.

    Онгод гэдэг бол нас барсан бөөгийн сүнс юм. Бөө хүний харьцдаг дэгээр нь уул усны эзэн савдаг , онгодыг шүтдэг. Үүнийг байгаль шүтлэг гэдэг. Зэрэг дэв дээшлэх тусам 99 тэнгэр болдог.13-р зууны үеийн бөө нар 99 тэнгэртэй харьцдаг байсан . Онгод бол дээдсийн шүтээн.
    Түвдийн бөө уул усны эзэдтэй харьцдаг.

    Буддын шашны нямава гүртэн чойжин, дээдэс болон энгийн сүнс байхгүй, тэнгэрийн сүнс байхгүй,Чойжин нь 10 хангал оруулдаг.Гүртэнд туслахууд нь ордог. Энэ бүгд бидэнд ямар хамаатай вэ? Бидний амьдралд сүнс оролцдог уу гэвэл бидний өдөр тутмын ажилд оролцдог.
    Яаж вэ?

    Бидний сүнсэнд хүрээд байдаг.Бидний сүнсээр дамжуулж нөөлөөлдөг.Бид шинжлэх ухаанч ухамсартай. 18-р зуунаас шинжлэх ухаан бий болсон харин шинжлэх ухаан сүнсийг нотолтол бид хүлээх үү? Бидний таван мэдэрхүйд мэдрэгддэггүй маш олон зүйл байгаа.үүнийг үгүйсгэвэл маш утгагүй болно.Сүнс бидэнд нөлөөлөхдөө аварч бас алж ч чаддаг. Бидний 50% д сүнслэг амьдрал нөлөөлсөөр л байдаг.Бидний амьдарлын бүх зүйлд сүнслэг амьдрал нөлөөлж байдаг.Аварна бас хорлоно.Хүн үзэгдэх болон үл үзэгдэх ертөнцтэй хамт байдаг болохоор сүнсээр дамжин бодит байдал болоод байна.Харах тэнгэр байвал аврагдаад л байна. Хаячихвал хамгаалах хүнгүй болно.Сүнс бие хоёрыг салгавал , бусад сүнсийг мэдэр болдог.Сүнс салах жишээ үэхэ , дараа нь бөө тэгээд унтах, зүүдэнд харагддаг. Сүнс бие хоёр унтахад салчихсан байдаг тул сүнс сүнстэйгээ харьцаж бидэнд мэдээлэл өгч эхэлдэг. Согтуу үедээ сүнс салдаг. Хүн биеэ мэдэрхээ болихыг хэлээд байна. Гурван нас хүртлэх хүүхэд сүнс . чөтгөр бүгдийг хардаг . Бөө хүн онгод нь ороод өөрийнхөө мэдэхгүй харийн хэлээр яриад байдаг.Энэ тайлагдашгүй зүйл.

    Асуулт : Хараал гэж бий юу? Бодит уу?

    Хариулт : Хараал бол зөрчилдөөн, дайн тулаан гэсэн үг. Хараал бол бодит хүчин тусдаг юм.

    Асуулт : Тийрэн гэж юу вэ?

    Хариулт : Тийрэн гэж бий. Хүнд үхсэн хүний сүнс наалдчихсан байдгийг хэлнэ.

    Асуулт : үхсэн хүнд тэмдэг тавиад байдаг тэр юу вэ?

    Хариулт : Тэр тавьсан тэмдэг дахин төрөх нь сонин.

  • МБНЭ-ИЙН ДЭЭД ЦЭЦИЙН ЗӨВЛӨЛ БАЯН-ӨЛГИЙ АЙМГИЙН НУТГИЙН ЗӨВЛӨЛ

    АЙМГИЙН УЛААНБААТАР ДАХЬ НУТГИЙН ЗӨВЛӨЛӨӨС 
    ХАМТАРЧ “ЦАСТ ХАЙРХАН”–ЫН ТАХИЛГА ЗОХИОН 
    БАЙГУУЛАХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ

    djmedia:117
  • УДГАН ӨӨРИЙГӨӨ ТАНИЛЦУУЛАВ

    Мөнх тэнгэр болон улаачийн тухай нэвтрүүлгийн тухай товч мэдээллийг тавж байх болно.
    Өнгөрсөн долоо хоногт телевизрээр удган Х.Төвшинжаргал ярилцлага өгч, монгол бөө болон өөрийн онгод тэнгэрийн тухай ойлголтоо үзэгчдэд тайлбарлан танилууллаа.
    Мөн “Амьдралд ойр монгол зарим дом Засал” болон бусад бүтээлүүдээ тайлбарлаж өгнө лээ.

  • Гоц чадвартнуудыг төр ашигласан нь Б.Галаарид

    туйлд хуваагдан бие биенээсээ айж эмээхийн, хэн хэнийгээ хардаж сэрдэхийн аюулд автсан зуун байлаа. Нийт хүн төрөлхтөний тал нь коммунизмын туршилтад өртөж, атомын бөмбөгийг бодитоор нь хэрэглэж, гэмгүй хүмүүсийг улс төрийн үзэл бодол, яс үндэс, гарал угсаа, шашин шүтлэгийнх нь төлөө яргалсан зуун байлаа. Гэхдээ бүх чиглэлээр өрнөсөн хүйтэн дайны хамгийн том аймшиг нь олон нийтийн сэтгэцэд хийсэн туршилтууд гэж би боддог.
    Хорин тавдугаар кадрын тухай энд яриагүй байна. Хүний харааны хүлээн авах чадварын дээд хязгаарыг тогтоож, нэг секундэд 24 биш, харин 25 кадр гүйлгэн сүүлчийнх дээрээ тархи угаах мэдээллээ байрлуулж далд ухамсарт нөлөөлдөг энэ аргыг хүний тархи угаах хямдхан арга гэж хэлж болно. Мөн үүнээс ч нарийн түвэгтэй нууц туршилтууд хийгдэж байсан нь өнөөдөр бага багаар ил болсоор байна.
    ЗХУ анх бий болж, хөл дээрээ тогтож амжаагүй шахам байхдаа л Энэтхэг, Төвд, Монгол гэсэн дээд бясалгалд нэвтрэгсэд, эгэлгүй эрдэмт хүмүүс олонтой орнууд руу судалгааны баг нэрийн дор тагнуулчид илгээж, бясалгалын хүчээр олон нийтийн санаа сэтгэлд нөлөөлөх арга бий эсэхийг мэдэхийг зорьж, үүндээ гар татахгүй мөнгө хаяж байлаа. Энэ уламжлал цаашид улам бүр гүнзгийрч нарийсч ирснийг дараахь баримтууд нотолно. 1975 онд АНУ-ын Тагнуулын төв газар “Маш нууц” зэрэглэлийн нэгэн илтгэлдээ, тулхтай сайн эрдэмтэд ЗХУ-ын аюулаас хамгаалах байгууллагын даалгавраар парапсихологийн туршлагуудыг цэрэг дайны зорилгоор ашиглаж болох бүхий л боломжийг судалж байж болзошгүйг анхааруулж, телекинез буюу оюун санааны хүчээр эд зүйлсийг хөдөлгөх, шийдвэр гаргах, бодол санаагаа дамжуулах үйл явцад нөлөөлөх, тархины эрчим хүчийг задлан шинжилж боловсруулах, цахилгаан соронзон долгионыг хүмүүсийн биеэ авч явах байдлыг өөрчлөгч хэрэгсэл болохынх нь хувьд судалж байна гэж нэр заан тоочжээ. Ингэхдээ Москва жил болгон 250 сая хүртэл доллар зарцуулдаг гэсэн тооцоо гаргажээ. Гоц мэдрэхүйн салбарт оросууд америкчуудаас хол хөгжсөн гэсэн дүгнэлтэд Гч хүрэв.
    Хоёр жилийн дараа буюу 1977 онд “Лос Анжелес Таймс” сонины Москва дахь сурвалжлагч Роберт Том зөвлөлтийн “Парапсихологийн судалгаа” явуулдаг хүрээлэнгүүдийн жагсаалт гаргасныхаа төлөө Орост саатуулагдаж байв. ЗХУ-д 29 лаборатори “гоц авъяас ашиглах аянд” хувь нэмрээ оруулдгийн ихэнх нь Москвад төвлөрсөн гэж ТТГ үзсэн юм. ЗХУ-аас зугтаж гарсан Август Штернийн ярьснаар Новосибирскийн автоматик, электрометрийн хүрээлэнд 1969 онд хүртэл 60 гаруй эрдэмтэн хүмүүсийг за йнаасхэрхэн ховсдож, тэдний гаргаж буй шийдвэрт хэрхэн нөлөөлж болох вэ гэдэг асуудлыг судалдаг байжээ. Энэ олон эрдэмтэн туршилтаа хаанахын ямар хүмүүс дээр явуулдаг байв гэдэг нь анхаарал татах асуудлын нэг.
    Оросууд 1958-1978 онд Москва дахь АНУ-ын ЭСЯ-ны барилгыг учир битүүлэг долгионы үелзэлд оруулж байсны чухам зорилго нь юу байсныг өнөөдөр хүртэл мэдээгүй байгаа. Тэд ЭСЯ-ны ажилтнуудын оюун санааг хянах гэж оролдсон уу? Эсвэл тэдний эрүүл мэндийг нь муутгах гэсэн үү гэдэгт өнөөдөр хариу хэлэх хүнгүй болжээ. Оросууд цэргийн зорилгоор хоёр сая үзмэрч тусгайлан бэлтгэсэн гэсэн мэдээлэл тэр үед ТТГ-ыг сандралд оруулж байв. В. И.Лениний хувийн хүсэлтээр АНУ-ын төрийн өндөр албан тушааптнуудад нөлөөлж, ЗХУ-ыг хүлээн зөвшөөрсөн шийдвэр гаргуулахаар АНУ-д очсон зураач Н.Рерих ховсдох чадвараа ашиглан Рузвельтийн үеийн АНУ-ын төрийн нарийн бичгийн дарга байсан Генри Уоллесийг утсан хүүхэлдэй болгож чадсан гашуун туршлагыг мартаагүй америкчууд энэ мэдээг сонсоод сандрах нь зуй ёсны хэрэг байлаа.
    1995 оны наймдугаар сард Германы “Штерн” сэтгүүлд АНУ-ын армиас гоц мэдрэхуйн салбарт явуулж буй судалгаа шинжилгээний ажлын талаар нийтэлсэн томоохон өгүүлэлд дайсны хөлөг онгоц дэлхийн хаана ч байсан байршлыг нь тогтоож чадна гэж амласан нэгэн үзмэрчид АНУ-ын тэнгисийн цэргийнхэн 1979-1980 онд сар бүр 400 доллар өгч байсан тухай өгүүлжээ. Ер нь АНУ-ын тэнгисийн цэргийн хүчин 80 орчим үзмэрчид янз бүрийн даалгавар өгч хамтарч ажилладаг гэсэн тоо тэр үед олны хүртээл болжээ.
    Америкийн нэгэн үзмэрч Казахстаны Семипалатинскийн пуужингийн туршилтын талбай, хөөргөх төхөөрөмжийг илрүүлсэн бөгөөд дараа нь сансраас авсан зургаар үнэн болохыг нь нотолжээ. Мөн Африкт Зөвлөлтийн ТУ-95 маркийн бөмбөгдөгч онгоц сүйрэхэд ТТГ-ынхан ЗХУ-ын тагнуулын байгууллага КГБ /Улсын аюулгүй байдлын хороо буюу тэр үеийн Зөвлөлтийн нууц алба/-аас өрсөн гартаа оруулсан явдал нь үзмэрчдийн гавъяа. Тэгэхэд яаралтай дуудагдсан далдыг харагч онгоц унасан газрыг ганцхан бээрийн зөрүүтэй хэлж өгч америкийн цэргийнхний аминд оржээ. Энэ бүх мэдээллийг ТТГ1982 онд уг чиглэлийн судалгааны санхүүжилт зогсох аюул тулгарах үед АНУ-ын сенатчдын хаалттай хуралдаан дээр анх улстөрчдөд дэлгэсэн гэдэг.
    Дээр дурдсан “Штерн” сэтгүүлийн өгүүлэлд “Тэдний нэг тагнуулч /ТТГ-ын гэсэн үг. Б.Г/ үүнээс өмнө Урал дахь зөвлөлтийн цэргийн огт мэдэгдээгүй байсан түшиц газрыг илрүүлжээ. Тэрээр газар доорхи төмөр зам, машины дохио, лаборатори. уг баазад маш олон эмэгтэй ажиллаж буй тухай мэдээлжээ. Уг нь Жеймс Бонд ч ийм азтай байдаггүй шүү дээ. Гэхдээ түүний мэргэжил нэгт америк эрийг бас мятаршгүй зоригтон гэж хэлж болохгүй. Энэ чухал мэдээллүүд Калифорни мужийн Барбэнкхотын орлогч дарга Патрик Прайс хэмээх ахимаг насны хүнээс ирж байжээ. “Дорно зүгт тусгай ажиллагаа” /Хуучин ЗХУ, түүний Холбоотнуудын эсрэг гэсэн үг/ явуулсан бүх хугацаанд тэрбээр Мэнло-Парк дахь Стенфордын шинжилгээний хүрээлэнгээс нэг ч удаа гараагүй байна” гэсэн мөрүүд бий. Энэ бол 1973 оны үйл явдал бөгөөд Прайсын гоц чадварынхаа ачаар илрүүлсэн мэдээллийг тэр дор нь шалгах боломжгүй учир дараа нь сансраас авсан зургаар баталгаажуулдаг байжээ. Чухамдаа Прайс л АНУ-ын батлан хамгаалах салбарын мяндагтнуудыг итгүүлж, үнэмшүүлж, ийм төрлийн судалгаа шинжилгээнд хөрөнгө хаяхад хүргэсэн ч гэдэг. Үүний дараа гоц чадвартнууд төрийн нэрийн өмнөөс өөрийн чадал боломжийн дээд хязгаарыг дуртайяа сорих болжээ. Энэ бүхнээс харахад дэлхий ертөнц гоц үзэгдэл, гойд чадвартны атганд байдаг гэж хэлэхэд хилсдэмгүй санагдана.
    Бид төрсөн нутаг, төрөлх гэртээ амар тайван аж төрж байна хэмээн сэтгэл тэнэгэр суух зуураа сэтгэл зүйн олныг хамарсан ямар нэг туршилтад өртөж байж ч мэднэ. Тэврэлдэж унтдаг амраг хос дэрээ тэврэн өөр өөр ор бараадах нь тэднээс биш, хаа нэгтээ суугаа гоц чадвартнаас ч болсон байж болох шүү дээ. Ингэж бодохуйд ер бусын үзэгдлийн өмнө хүн гэгч ямар арчаагүй дорой болох нь тодорхой. Ийм гоц чадвартнуудын ёс суртахуун, хүн чанарын хэмжүүр ямар чанд хатуу байх ёстой нь ч тодорхой болном билээ.

  • Бөө мөргөлийн сэргэлт

    үзэл хандлагыг бий болгож, шинэ эрин цагт амьдрах үүдийг нээж өгч байна. Энэ цагийн хүмүүс хорвоо ертөнцөд зөвхөн бид амьдардаггүй бөгөөд үл тасрах гинжин хэлхээнд үргэлжилдэг болох тухай түүнчлэн оюунлаг мөн чанарууд мөнхөд оршин эргэх холбоогоор өөрсдөөс доош хөгжилтэй оюун санаатангуудад дэмжлэг үзүүлдэг тухай, хүн бид хорвоо ертөнцийн тухай өрөөсгөл бодол, төөрөгдөл, оюун санаа, сэтгэл зүрхний төгс бус байдлаас хамаарах үйлийн үрээ эдэлдэг болох тухай олон үзлийг хүлээн зөвшөөрөх болов. Түүнчлэн олон хүн тэнгэрлэг мөн чанар, ёс суртахууныг эрхэмлэн дээд тэнгэрийн ивээлийг хүртдэг болжээ. Өөр чухам ямар ололт дэвшил ирснийг цаг хугацаа харуулах нь мэдээж.

    Сайны хажуугаар саар ямагт байдаг. Энэ цагт ч бөө мөргөлтэй холбоотой олон таагүй зүйлс болох болж, айдас эмээлттэй хүлээн авсан Монголчуудын дургүйцэл, хилэгнэлийг бүр ч ихээр хүргэх болжээ. Мөнх тэнгэрийн нэр хүндийг унагасан болгон гэсгээл хүртэх нь дамжиггүй. Мөнх тэнгэрийн өгсөн үүрэг хийгээд олгосон завшаан боломжийг зөв ашиглан удам угсаагаа өндөр өргөж буй нь ч цөөнгүй байх. Энэ бүхнийг ухан ойлгож чадалгүй дээрээ тэнгэр, доороо газар үгүй мэт санаж, дур зоргоороо аашлагсад ч мөн л цөөнгүй байх шиг. Шигшигдсэн гарч ирсэн шилдэгүүд л хөгжлийн шинэ шатанд дэвших нь гарцаагүй.
    Тэнгэрлэг ёсноос хазайж, мөс жудаггүй аашлагсад хүнд тус нэмэр болохоосоо гай зовлонг учруулах нь олон. Эгэл хүнээс илүү эрдэм чадлыг эзэмших болсондоо эрдэж, өнгө мөнгөнд улайран, ид шидийг эрхэмлэн оюун санааны дээд гэхээсээ доод түвшин үрүү илүү тэмүүлэх тэдгээр улаач нар энэ бүх үйлийнхээ хариуд юуг хүртэхээ ухаараагүй л яваа байх.
    Ёс суртахууны доройтол, оюун сэтгэлгээний төөрөгдөл нь хүний гэрлэн бүрхүүлийг төдийгүй гариг ертөнцийн материаллаг орныг бохирдуулдаг гэж эзотерикт сургадаг. Тэгэхээр зөвхөн хэн нэгэнд хар муу үйл хийсэн гэдгээс илүү хорвоо ертөнцийг бохирдуулсан ял тэднийг хүлээж байгаа нь лавтай.
    Оюун санаа, ёс суртахууны хувьд бэлтгэгдээгүй улаач увидас эрдмийг хүлээн авснаар угаас тэрхүү улаачид агуулагдаж байсан харш сэтгэлгээний эрчим, түүний сэтгэц, биед эвдлэн сүйтгэх нөлөөлөл үзүүлдэг аж. Энэ хэрээрээ тэд дээд тэнгэрийн бус доод эрчмийн буюу хар хүчний нөлөөлөлд автдаг байна. Ийм нөлөөлөлд автсан буюу тийрэн бөө нарын уршиг үнэхээр их. Хорон муу санаат хэмээх хүчнүүд эрт цагаас л нэр төр хөөцөлдөх, “ид шид”-ийг хөнгөмсгөөр саваагүйтэн шохоорхох, бусдаас ялгарах, тэднийг захирахыг улайрах, өнгө мөнгийг шүтэн эрхэм чанарыг үгүйсгэх өчүүхэн бодол ухаантай хүмүүсийг урхидан эзэлдэг байжээ. Муу хүчний зорилго мэдээж өөрсдийн засаглалыг тогтоох. Энэ хэрээрээ нэгэн тийрэнтэн хамсаатнаа төрүүлдөг нь нууц биш. Мөн чанарыг ойлгон таниагүй гэнэн итгэгчид тэдний ээлжит золиос болдог байна. Тэнгэрийн шүүлт хэдийнээ хэрэгжээд эхэлчихсэн. Морин жилийн намар хүртэл үргэлжлэх тухай ч яригддаг. Учраа ч бүрэн олоогүй залуухан улаач нар амь насаа алдсан тухай цөөнгүй сонсогдох болжээ. Мөнх тэнгэр нь биш юмаа гэхэд өндөр дээд өвөг дээдэс нь ухаангүй мунхаг улаачийгаа өөрсдөө шийтгэж, дахин шинэ боломжийг эрэлхийлж байж ч мэдэх юм. Бөөгийн удмын тэмдэгт улаач нь гэм үйлдээгүй ч андуурагдан боссон “улаач” нэртний гэм нүгэл мөн л уршиг ихтэй. Санаатайгаар бөө болж наадагсад уүр удмаа таслуулах аюултай. Мөнх тэнгэр хэнийг хэрхэн яллахаа мэдэж байгаа. Тэнгэрийн таалал оршиг.
    Энэ цагт бөө ёстой хүнийг зөв таниагүй, буруу хүнийг тэнгэрт мэдүүлэн босгосон, буруу ёс жаягаар босгосон, үнэн мөн чанарыг таниулалгүй мухар сохроор дагуулсан, шунал хүсэлдээ автан зовлонг нь нэмж туйлдуулсан, бөө болох учиргүй хүнд хээрийн буюу эзэнгүй онгод авч өгсөн, бусдын онгод тэнгэрийг хар буруу үйлд ашиглан сэвтүүлсэн, өчүүхэн бодол ухаан, зан авиртаа автан хүмүүст хараал, зүхэл хийсэн, амраг хос, айл гэрийг хүчээр салгасан, үйлийн үрээ эдлэх ёстой зовлонтны нүглийг хүчээр цайруулах оролдлого хийсэн, байгаль дэлхийд хор хөнөөлтэй үйлийг хийх, тийм үйлтнийг дэмжих, буруу үзэл, үйлтнийг өөгшүүлэх, булихай мууг дэмжих, төрийн хууль цаазны эсрэг үйл хийх, өшөө хонзон санаж хар мууг хийсэн аливаа бүхэн гэмтэй бөгөөд гэсгээл хүртэнэ.
    Өш хонзон санаж хэрэгжүүлэхгүй байхыг өндөр дээд гарвалууд ийнхүү сургадаг байна.
    Өрөвч цайлган сэтгэлтэй
    Өршөөн нигүүлсэнгүйн заяатай байж
    Өшөө хорсол зангидваас
    Өнчирч хоосрохын нигууртай
    Ард түмнээ ачлаад
    Алтан төрдөө зүтгээд
    Өргөн түмнээ өргөөд
    Өндөр тэнгэрээ дээдлээд
    Өнчин ядуусыг тэтгээд
    Өршөөл ивээлээ үзүүлээд
    Өөрийн хийх үйлээ
    Өөрөө л хийх учиртай
    Заяа муутай завхай
    Зам дээр хаягдсан золбинтой
    Заалдаж тэмцэлдэх аваас
    Зам юугаа хааж
    Заяа юугаа гомдоодог учиртай
    Өөр өөрийн үйлээр
    Өнөө маргаашаа торгоосон
    Өөдлөх заяа үгүй
    Өөдгүй муу улстай
    Өш зангидах хэрэггүй
    Өршөөн нигүүлсээд орхи

    Улаач байх заяатан хүндрэл бэрхшээл бүрийг зөв даван туулах хэрэгтэй бөгөөд эд бүгдээс дээд тэнгэрийн ухааруулан таниулж, төлөвшүүлэн суулгах гэсэнг ялган ойлгох учиртай. Энэ тухай мөн ийнхүү өгүүлжээ.

    Эвий эвий эвий
    Эргүү бяцхан үрсл минь дээ
    Энэ л ертөнцийн түмэн зовлонг
    Элээж л тоолж л явна уу даа
    Амьдрал гэдэг хүчир шүү дээ
    Алдаа эндээ их л шүү дээ
    Алсын зам нь урт л байхад
    Ард нь заавал гардаг л юм даа
    Өвчин зовлон үхэл хагацал нь
    Өрийг өвтгөж зүрхийг зүсдэг ч
    Үнэн л чанар нь өөр л шүү дээ
    Үйлийн үр нь тэр л шүү дээ
    Уйлах дуулах нь л тоотой шүү дээ
    Урсах хурах нь хэмжээтэй шүү дээ
    Ухаан билгээрээ таньж л чадвал
    Ухаарч сэхээрч мэдэж л чадвал
    Удаж төдөлгүй дуусдаг л юм даа
    Хүчир хэцүү хүнд ч гэлээ
    Хүн түүнийг даах л учиртай
    Хуурч мэхэлж тойрч болдоггүй
    Хууль ёс нь хатуу л шүү дээ
    Ихээ ихээ зовлоо ч гэсэн
    Эндүүрч буруу ухаарч ойлговол
    Эцэслэнэ гэж байдаггүй юм шүү
    Эргээд зовлонгоо үүрдэг л юм шүү
    Хөрстийн амьдрал хүчирч гэсэн
    Хүмүүний зовлон их чгэсэн
    Халуун итгэл нь байгаа л цагт
    Хар бараанаас салж л болно
    хэмээжээ. Улаач заяатан хувь заяагаа хэн нэгэнд даатган амьдрах ёсгүй бөгөөд энэ бүгдийг зөв даван туулах нь эргээд ач тусаа өгөх нь ч байна.

    Хүн үр нь
    Хэдий балчир ч
    Хөрст ертөнцөд
    Хүчгүй дорой ч
    Хүлцэн тэвчсэн
    Хүндрэл бүхэн чинь
    Хүлээх алсад нь
    Хүчирхэг болгоно
    Гэмшин ухаарсан
    Гэм нүгэл чинь
    Гэсгээл зовлонг чинь
    Гэтэлгэн зогсооно

    Алдаа юугаа ухааран гэмшиж, мөнх тэнгэрээс өршөөл аврал гуйц, гэм нүглээ үйлээрээ засан залруулах аваас хөнгөлөх боломж байхыг үгүйсгэхгүй тул нэгэнтээ алдсан нэг нь засан залруулах, учраа олоогүй нэг нь зөв замнахыг хичээх хэрэгтэй.

    Аравт.мн