Монголын Бөөгийн нэгдсэн холбоо

Category: Нэгдсэн их тахилга,тайллага

  • МБНЭ-ШИНЭ ЖИЛИЙН ЦЭНГҮҮН-2019

    Хүндэтгэлийн ширээнд ОХУ-ын Улаан-Үд, Өвөрмонголын бөөгийн төлөөлөл уригдан суусан байлаа.  Монголын сайхан уртын дуу, морин хуур эгшиглэж Баярын цэнгүүн эхэлснийг тунхаглалаа. Шинэ жилийн цэнгүүнийг МБНЭ-ийн Бөөгийн Зөвлөлийн гишүүд, Ерөнхийлөгч тэргүүн дэд Ерөнхийлөгч Д.Одонхүү нээсэн билээ.
    Шинэ жилийн арга хэмжээнд нэр хүндтэй олон сайхан урлагын байгууллага, төлөөлөл ая дууны мэндчилгээ дэвшүүлсэн байна.
    Өнгөрч буй онд зан үйл, хөдөлмөр, бүтээлтэй амжилт гаргачдад шагнал гардуулахдаа МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан баяр хүргэж үг хэлэхдээ “Монголын бүх Тэнгэр үзэлтнүүд, улаач нарт баярын мэндчилгээ дэвшүүлж, өөр өөрсдийн эрхэлж буй үйлсдээ улам их амжилт гаргахыг хүсээд, МБНЭ-ийн хамт олон 2019 онд гаргасан тодорхой амжилтуудыг тэмдэглэн дурьдлаа.  
    “МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, Өнгөрч байгаа оны хувьд томоохон үйл явдлуудыг нэрлэв.
    2019 оны эхээр МБНЭ-ийн төлөөлөл ОХУ-ын буриадын “Тэнгэри“ байгууллагын урилгаар Улан-Үдэ хотод байгуулсан бөөгийн анхны сүмийн нээлтэд оролцлоо. Мөн ОХУ-ын буриадын “Дээж“ байгууллагын зохион байгуулсан Байгаль нуурын тахилгад оролцсон байна. Энэ арга хэмжээнд МБНЭ-ийн Залуучуудын байгууллага идэвхтэй оролцлоо.
    Энэ жилийн Нарны залбиралыг Монгол бөөгийн тэргүүн удган Б.Батжаргал удирдан хийлгэлээ.
    Хоёрдугаар улиралд бидний залбирал Өвөрмонголын нутаг дахь Хувилай хааны зун ордоны туурин дээр хийгдсэн зан үйлээр эхэлсэн. Хар зүрхний Хөх нуурт болсон нэгдсэн их тахилга нь улс оронд ирж байгаа цагийн нөхцөл байдалд зориулан хийснээрээ онцлог байлаа. Тахилга дээр МБНЭ-ийн итгэл найдварыг тээж яваа олон залуус толгойлж болон тэргүүлж бөөлсөн.
    Монгол Улсын хайрхадын сүлд болсон ОТГОНТЭНГЭР Хайрханы нэгдсэн их тахилга амжилттай өндөрлөсөн. Ялангуях өвгөн долоон одны тахилгад залуу улаач нар бөөлж, өөрсдийн зан үйлээ хийцгээсэн болно.
    Гуравдугаар улиралд ОХУ-ын Тува улсад бөөгийн байгууллагуудаар зочилж, хамтарсан тахилга хийсэн билээ. Энэ арга хэмжээнүүдэд Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү оролцсон. Үүний дараа Хакас, Красноярск, Эрхүү хотод тойрон аялал хийсэн.
    Байгаль нуурийн Ойхоны арал дээр болсон Сибирийн галт түймрийг унтраахад чиглэсэн нэгдсэн тахилгад бид оролцсон. 
    Оны манай залуучуудыг хийсэн Галын тахилга амжилттай болсон.
    Энэ оны онцлох үйл явдалд Монгол Удсад суугаа АНУ-ын Элчин сайд Кличенски МБНЭ, Монгол бөөгийн өргөөнд зочилсон явдал юм. Энэ бол гадаад харилцаанд тохиолдож буй онцгой тэмдэглэлт явдал байлаа.
    Мөн Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнгийн хамт олон Монгол Улсын их говийн нэгдсэн тахилгыг зохион байгуулжээ.” Гэдгийг дурьдлаа.
    ОТГОНТЭНГЭР ХАЙРХАНЫ НЭГДСЭН ТАХИЛГА-ын Хайрханы тахилгад толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн Их зайран Д.Одонхүү, Монгол бөөгийн тэргүүн дээд удган Я.Мөнгөнсувд, Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн Их удган Б.Бадамсүрэн, Монгол бөөгийн Их зайран П.Батжаргал, Тэнгэрийн тахилгад толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн удган Мөнхнаран, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ц.Бор, Галын тахилгад толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Сосорбарам, Монгол бөөгийн удган С.Батчимэг, Монгол төрийн хүндэтгэлт хайрхан ХАР ЗҮРХНИЙ ХӨХ НУУРТ БОЛСОН НЭГДСЭН ИХ ТАХИЛГА-д Хайрханы тахилгад толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд удган Д.Нанжаа, Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Оюунтуул, Монгол бөөгийн удган Мөнхнаран, Галын тахилгад толгойлж бөөлсөн, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Нарангэрэл нарт дурсгалын “ӨРГӨМЖЛӨЛ” олгосныг гардууллаа.
    Цэнгүүнд хүрэлцэн ирсэн урлагын хамт олон олон сайхан дуу, хуур, бүжгээрээ цугларсан олон, шагнал хүртэгсдэд баярын мэндчилгээ хүргэж байлаа.
    Отгонтэнгэр хайрханы “Долоон өвгөн од”-ны тахилгад бөөлсөн Монгол бөөгийн тэргүүн зайран П.Эрдэнэбаатар, (Хөвсгөл аймаг), Монгол бөөгийн зайран Б.Баяржаргал, (Завхан аймаг), Монгол бөөгийн удган Цэндсүрэн (Хөвсгөл аймаг), Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд удган Б.Нанжаа, (Эрдэнэт хот), Монгол бөөгийн тэргүүн удган Б.Нарангоо, (Өвөрмонгол), Монгол бөөгийн зайран Аюуш (Өвөрмонгол), Монгол бөөгийн тэргүүн удган Үүрийнцолмон, (Хөвсгөл аймаг Тариалан сум), Монгол бөөгийн Зайран Тамжид (Төв аймаг, Мөнгөнморьт сум), Монгол бөөгийн удган Мөнх-Өлзий (Өмнөговь, Цогт-Цэций сум), Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ш.Нямдорж, (Улаанбаатар хот), Монгол бөөгийн зайран Мөнх-Очир (Өмнөговь), Монгол бөөгийн зайран Одбаяр, Монгол бөөгийн тэргүүн удган А.Оюунтуул (Улаанбаатар хот), Монгол бөөгийн удган Буянцэцэг (Өмнөговь, Цогт-Цэций сум), Монгол бөөгийн удган Отгонжаргал (Улаанбаатар хот), Монгол бөөгийн удган Б.Солонго, (Эрдэнэт хот), Монгол бөөгийн тэргүүн удган Түвшинжаргал (Эрдэнэт хот), Монгол бөөгийн тэргүүн удган Т.Баттогтох (Улаанбаатар хот), Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Нарангэрэл (Улаанбаатар хот), Монгол бөөгийн зайран Мөнхчулуун (Улаанбаатар хот),  Монгол бөөгийн удган Гэрэлмаа , (Завхан аймаг) нарт тус тус “Өргөмжлөл”  олгосон байна.
    Шинэ жилийн цэнгүүний онцлох гол явдлын нэг нь Монгол бөөгийн удган, зайран хэмээх эрхэм хүндэт цолоо хамгаалж, баталгаажуулсан Монгол бөөгийн Их зайран цолоор Балжинням Хүүжээ, Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд Зайран цолоор Төмжий, Батбаяр, Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд удган цолоор Б.Нанжаа, Мөнгөнсувд, Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран цолоор Б.Нарангэрэл, Монгол бөөгийн Тэргүүн удган цолоор А.Оюунтуул, Б.Цэвэлмээ, Монгол бөөгийн зайран цолоор Х.Эрдэнэ-Очир, Б.Эрдэнэ-Очир, Ганбаатар, Монгол бөөгийн удган цолоор Маахүү, Лхагва, Сайнцэцэг, Маам, Х. Эрдэнэцэцэг, Цэндсүрэн нар, Монгол туургатан улаач нараас Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран цолоор Галсанов Юрий Субанович- ОХУ-ын Буриадын, Комушку Виктор Николаевич- ОХУ-ын Тувагийн, Монгол бөөгийн Тэргүүн удган цолоор Сарыг-оол Сары Каадыр-ооловна- ОХУ-ын Тувагийн, Дэвий Долана Каадыр-ооловна- ОХУ-ын Тувагийн, Ондар Татьяна Шаннаевна- ОХУ-ын Тувагийн, Нарангуа- БНХАУ-ын Өвөрмонголын улаач, Монгол бөөгийн зайран цолоор Дүгэр Каадар Оолович- ОХУ-ын Тувагийн, Монгол бөөгийн удган цолоор Туяна Бимбаявна Иосифавно- ОХУ-ын Буриадын нарт тус тус олгож цолны батламж, энгэрийн тэмдэгээ хүлээн авсан байна.
    Шинэ жилийн цэнгүүний үеэр Монголын тулгар төр, Мөнх тэнгэрийн үйлийг төрийн дээд шүтлэг болгон тунхаглаж, тахиж ирсэнийг, Мөнх тэнгэрийн үзэл, эзэн Чингис хаанаа эрхэмлэн дээдэлсэн, үндэсний уламжлалт биет болон биет бус соёлын өвийг өвлөн авч яваа, Монгол соёл, зан үйл, ёс заншил, дэг журмыг үеийн үед мөрдөж шүтэж ирсэн, энэ үйлсэд амьдралаа зориулсан, Хөвсгөл аймгийн Эрдэнэ, Бүртийн булуу, Цагаан овоо хайрханы  тахилга, ОХУ-ын Байгаль нуур, Бух ноёны хээрийн онгонд, БНХАУ-ын нутаг дахь Хувилай хааны ордны тууринд залбирал, бөөлөлтийн хийсэн улаач нарын ажлын үр дүнг үндэслэн Мөнх тэнгэрийн төлөө “Долоон өвгөн од” одонгоор Ц.Чулуунбаатар, “Алтан шонхор” медалиар Монгол бөөгийн зайран Одбаяр, “Мөнгөн шонхор” медалиар Б.Энхбаатар, Б.Отгонжаргал, Б.Буянцэцэг, Л.Мөнх-Очир, А.Оюунтуул, Эрдэнэбаатар,  “Хүрэл шонхор” медалиар Цэндсүрэн, Б.Цэлмүүн, Отгонжаргал, Б.Балжмаа, Гэнэнхүү, Г.Түмэндэмбэрэлбодьсүрэн, Э.Мөнх-Өлзий, Г.Гарамханд, Б.Хүнбиш, Ц.Тамжид, С.Мөнх-Эрдэнэ, Лхагвасүрэн, Т.Баттулга, Д.Цогбадрах, Гавааренчин, Хандам нарыг тус тус шагнасныг гардууллаа.
    Энэ жилийн хамгийн гол шагнал болох Шилдэгийн шилдэгээр -Монгол бөөгийн их удган Б.Бадамсүрэн шалгарч дурсгалын цомыг гардаж авлаа.
    2020 он Тэнгэр үзэлтнүүдийн хувьд шинэ шинэ үйл явдлаар арвин жил байж, Мөнх хөх тэнгэр, эзэн Чингис хааны ариун сүнс ивээх болтугай.
      Д.Хүрэлбаатар
                             

     

  • МБНЭ-ИЙН БАГА ХУРАЛДАЙН ЗУРГААДУГААР ХУРАЛДААН БОЛЛОО

    2013 оны 11 дүгээр сарын 28-ны өдөр МБНЭ-ийн бага хуралдайн тавдугаар хуралдаан болж, Хурлын нээлтийг Хөвсгөл аймгийн хөгжимт драмын театрын жүжигчид бөөгийн бүжгээр эхлэв.
    Хурлын тэргүүлэгчид
    -МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан
    -МБНЭ-ийн Дэд Ерөнхийлөгч, МБ-ийн Дархан удган Б.Энхжаргал
     -Монгол бөөгийн Их дархан Удган Д.Батчулуун
    -МБНЭ-ийн ДЦЗ-ийн гишүүн Дагвадорж
    1. Хурлыг нээх,  хуралдааны ирцийг танилцуулах
    2. “Монгол бөөгийн тулгамдсан зарим асуудлууд”
    Илтгэгч: МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан
    3. “ЮНЕСКО болон БНСУ-ын хамтран зохион байгуулсан Бөөгийн фествальд оролцсон тухай”
    Илтгэгч: МБНЭ-ийн дэд ерөнхийлөгч, Монгол бөөгийн      Дархан удган Д.Энхжаргал, Судлаач Ж.Төгсжаргал
    4. Санал, шүүмжлэл, хэлэлцүүлэг  /1 хүнд 3-5 минут/
    5. Дотоод зохион байгуулалтын асуудал хэлэлцэх
    a) МБНЭ-ийн Дээд цэцийн зөвлөл, Бага хуралдайн гишүүнээс чөлөөлөх тухай
    b) МБНЭ-ийн Бага хуралдайн гишүүнээр сонгох
    c) МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүнд сонгох тухай
    d) Аймаг, нийслэлийг төлөөлөх төлөөлөл, бага хурлын зохион байгуулалтыг хэлэлцэх
    e) Дараагийн Бага хуралдайн бэлтгэл ажлыг хангах ажлын хэсгийг томилох
    f) 2013 оны МБНЭ-ийн шилдэгийн шилдэг болон шилдэг Зайран, Удган өргөмжлөлд нэр дэвшүүлэх тухай
    7. 2014 онд МБНЭ-ээс  хийх ажлын чиглэлийн тухай тогтоолыг батлах
    8. Хуралдааныг хаах
    9.Хуралдааны төгсгөлд “Алдар зайран Дамдингийн тухай” баримтат кино үзүүлэв.
     

  • ДҮГНЭЛТ

    МБНЭ-ээс Монгол бөөгийн гайхамшигт өв санг харьд шилжүүлэх явдал гарсаар байгааг улаач нарт удаа дараа анхааруулсаар ирсэн билээ. Монгол бөөгийн олон нандин чанарыг гаргасан анхны теле цуврал болох “Тэнгэрийн цаг” нэвтрүүлгийн эрхийг, дараа нь монголын бөөгийн тухай олон бүтээл болсон номын эхийг, монгол бөөгийн тухай номын орчуулгын эхийг тус тус худалдсан явдал гарчээ. Сүүлийн нэг жил монгол бөөгийн зан үйлийг чухал чанарыг бусдад шилжүүлэх явц тасрахгүй байна. Мөн цаашлаад тахилгын зан үйлүүд хамаарах боллоо. Монгол бөөгийн төлөө амьдралын туршид гавьяат үйл бүтээсэн ч хийсэн ч ганц буруу үйлдэл бүх ололттой зүйлийг үгүй болгох боломжтой.
    Сүүлийн нэг жил шахуу хугацаанд харийн нутагт эрчимтэй ажиллаж байгаа зайран удган байна. Монгол туургатны дотор Монгол бөөгийн эрдэмийг түгээх явц тасралтгүй хийгдэж ирсэн. Гэвч энэхүү уламжлалт зан үйлээс харьд хамаагүй түгээх эрхгүй зүйл байдаг. Яагаад гэвэл бөөгийн эрдэм бол тэнгэрийн, монгол бөөгийн өмч билээ. Тэр нь хэн нэгэнд харьяалагддаггүйгээр онцлогтой.  Бидний мэдэх, бусдын мэдэж болохгүй зүйл гэж бий. Үүнийг улаач бүр байнга санаж явах үүрэг хүлээдэг.
    Монгол бөөгийн зарим улаач нар тахилгадаа хариуцлагагүй хандах байдал тасрахгүй байна. Цаашид ийм байж болохгүй. Эхний тахилгад сүр хүчийг үзүүлэн бөөлж байсан буриадын их зайран Болд, өөр байгуулагын тахилгад оролцож, тахилгад бөөлөх саналаа огоорон мартлаа. Анхнаасаа ингэж хариуцлаггүй хандах байсан бол хийж чаддагт нь ачаагаа үүрүүлж, хоосон амлахаа болих хэрэгтэй юм.
    Отгонтэнгэрийн хайрханы нэгдсэн их тахилгын өмнө МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдаан болж, бэлтгэл ажлыг эрчимжүүлэх төлөвлөгөөгөө гарган ажилласан билээ. Тахилгын өмнө Монгол бөөгийн их зайран Балжир, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Бямбасүрэн нар Отгонтэнгэрийн нэгдсэн их тахилгад толгойлж бөөлөхөө батлан амлалт өгч байсан билээ.
    Гэвч Отгонтэнгэрийн нэгдсэн их тахилгын Лусын тахилгад бөөлөх болзоогоо таслаж Монгол бөө хүнд байж боломгүй хариуцлага алдлаа. Монгол бөөгийн их зайран Балжир харь улсад бөө босгох ажилд улайрч, түүнийгээ бүхний эхэнд тавьж, мөнгөнд шунан, тавьсан болзоогоо таслав.
    МБНЭ-ийн удирдлагын зүгээс монгол бөөгийн зарим эрдмийг чандлан хамгаалах талаар багагүй зөвлөсөн.  Би бөөлнө хэмээн бусдын өмнүүр орж анхны тахилгад босч бөөлж байсан Монгол бөөгийн их зайран Балжир ийнхүү монгол бөөгийн их хайрханд тавьсан болзоогоо тасаллаа. Монголын минь хувь заяаг түшиж явдаг, тэнгэр минь харж байгаа.
    Биднийг Монгол бөөгийн ёс зүйн хариуцлагыг зайран Балжирт тооцохоос аргагүй байдалд хүргэлээ.
    1. МБНЭ-ийн дүрэмийн 2.6.2. МБНЭ-ийн дүрэмийг чанд биелүүлж, эрх бүхий этгээдийн гаргасан шийдвэрийг сахин биелүүлэх” гэсэн гишүүний үүргээ биелүүлээгүй байна. Монгол Улсын Отгонтэнгэрийн нэгдсэн Их тахилгын Лусын тахилгыг хийлгүй тасалж, зайран хүний хувьд байж боломгүй ноцтой хариуцлага алдсан,
    2. МБНЭ-ийн “Монгол бөөд Цол олгоход мөрдөх журам”-ын 4 дүгээр зүйл. Цол хураах, бууруулах хариуцлага тооцох тухай. Бүлгийн “4.1.2. Монгол бөөгийн нэгдсэн их тахилгыг толгойлж бөөлөх ажиллагааг тасалдуулсан, ”тохиолдолд дүрмийн “4.2. Монгол бөөгийн ёс зүй, МБНЭ-ийн дүрмийн зохих заалтуудыг зөрчсөн дараах тохиолдолд Хяналтын цэцийн дүгнэлт эсвэл МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгчийн шийдвэрээр Монгол бөөгийн цолыг нэг шатаар бууруулна.” гэснийг үндэслэн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдаанд танилцуулж Шийдвэрлүүлэх нь зүйтэй гэж үзлээ. 

     

  • Хөвсгөл аймгийн төвийнхөн Бөөгийн шүтлэгээрээ бахархав.

    Монгол орны хоймор болсон, онгон байгалиараа Дэлхийд гайхагддаг Хөвсгөлчүүд бас Монгол бөөгийн уламжлалыг өнөөг хүртэл залгамлан өртөөлж ирсэн түүхэн гавьяатай ард түмэн билээ. Тиймээс ч Хөвсгөл аймгийн Мөрөн хотынхон энэ өдрүүдэд Бөөгөөр амьсгалж,  бөөгийн тухай хаа сайгүй ярилцаж байлаа.
     2013 оны 3 дугаар сарын 31-ны өдөр Мөрөн хотын төв театрын танхим хүнээр дүүрч, суух суудал олдохгүй битүү цугларсан байлаа. Уулзалт Хөвсгөлийн өсвөр үеийнхэний төлөөлөл болсон Морин хуурын тоглолт, Төв театрын хамт олны  “Бөөгийн бүжигээр эхлэв. Уулзалтыг МБНЭ-ийн Хөвсгөл аймгийн бөөгийн Тэргүүн, Зайран Ганболд үг хэлж нээв.
     Дараа нь МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч, Монгол Бөөгийн Их Дархан Удган, Хөвсгөлийн алдарт Зайран Дамдины охин Д.Батчулуун нар үг хэлж, Монгол бөөгийнхөө өнөөгийн байдал, МБНЭ-ийн хэтийн зорилгын талаар танилцууллаа.
    Хөвсгөл аймагт анх удаа бөөгийн уулзалт болж байгаад баярласан олон  сэтгэлийн үгээ хэлж, баяр хүргэж, МБНЭ-ийн ажилд амжилт хүсч байлаа. Уулзалтыг хааж Монгол Улсын соёлын тэргүүний ажилтан….. бөөгийн тухай зохиосон ая дуугаа өргөж, сургуулийн сурагч, уран сайханчид Монгол бөөгийн бүжгээр уран бүтээлийн мялаалага хийлээ.
    Дараа өдөр нь МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч, Монгол Бөөгийн Их Дархан Удган Д.Батчулуун, Хөвсгөл аймгийн Бөөгийн хүрээлэнгийн Тэргүүн Зайран Ганболд, МБНЭ-ийн Хяналтын цэцийн гишүүн, Монгол бөөгийн Тэргүүн Удган Я. Мөнгөнсувд нар Хөвсгөл аймгийн ”Тэнгэрийн улаач” нартай уулзаж халуун дотно ярилцаж, бөөгөө хөгжүүлэх талаар хамтарч нэгдэж ажилахаар саналаа нэгтгэв. Монгол бөөгөө уламжлалт ёс жаягаар хөгжүүлж ирсэн Хөвсгөлийн Улаач нар манлайлалаа үргэлжлүүлж тэргүүн эгнээнд явахаа илэрхийлж байлаа. Монгол бөөгийн хөгжилд тэдний хүлээх хариуцлага, хийх ажил их байгаа. Түүнийгээ тэд биелүүлнэ гэдэгтээ итгэл төгс байна лээ-Хөвсгөлийн Улаачид.
     
     
     

  • ШИНЭ ЖИЛ-2013 ОН

    Монголын Бөөгийн Нэгдсэн Эвлэлийн хамт олны хувьд  2013 он тахилгаас тахилга, хурлаас хурлын хооронд гэсэн ёстой л ихийг хийж бүтээсэн, амжилт бүтээлээр дүүрэн он байлаа. Тийм ч учраас 2013 оны Шилдэг Зайран, Шилдэг Удган, Шилдгийн Шилдэг Бөө гэсэн 3 номинацид бусдыгаа манлайлсан олон сайхан Зайран, Удганууд нэр дэвшиж өрсөлдөв.
         2013 оны Шилдгийн Шилдэг Бөөгөөр Монгол улсын толгой уул Жаргалтхан хайрханы Их тахилгыг удирдсан, Монгол улсын толгой уул Жаргалтхан хайрханы Нарны тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн, Монгол туургатны нэгдсэн Их тахилгыг удирдсан, Монгол туургатны нэгдсэн Их тахилгын Нарны тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн, Монгол туургатны хөл уул Хөх уулын Их тахилгыг зохион байгуулж, оролцсон Монгол Бөөгийн Их Дархан удган Д.Батчулуун,
         2013 оны Шилдэг Зайрангаар Монгол улсын толгой уул Жаргалтхан хайрханы Их тахилгыг зохион байгуулж, Хайрханы тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн, ЮНЕСКО-оос зохион байгуулсан ОУ-ын Бөөгийн фестивальд МБНЭ-ийг төлөөлөн оролцож, Монгол Бөөг төлөөлж бөөлсөн, ЮНЕСКО-гийн Биет бус соёлын өвд Монгол бөөг бүртгүүлэхэд үнэтэй хувь нэмэр оруулсан Монгол Бөөгийн Тэргүүн зайран Д.Дарьчулуун,
         2013 оны Шилдэг Удганаар Монгол туургатны нэгдсэн Их тахилгын Галын тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн, Монгол туургатны хөл уул Хөх уулын Их тахилгыг зохион байгуулж удирдсан, Монгол туургатны хөл уул Хөх уулын Их тахилгын Нарны тахилга, Тэнгэрийн тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн, Дорнод аймгийн Бөөгийн хүрээлэнгийн ажлыг үлгэр жишээ зохион байгуулж байгаа Монгол Бөөгийн Буриадын Их Удган Г.Гэрэлтуяа нар шалгар тус тус шалгарсан байна. Шагналыг МБНЭ-йин Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, МБНЭ-ийн Дэд Ерөнхийлөгч, Монгол бөөгийн Их дархан удган Д.Батчулуун, МБНЭ-ийн Хяналтын цэцийн дарга, Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Ж.Өсөхбаяр нар гардуулан өглөө.
            Мөн МБНЭ-ийн “Долоон од” одонгоор  Монгол бөөгийн Дархан Удган Д.Энхжаргал, Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Дангаасүрэн, Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Х.Энхмаа нар шагнагдлаа. Мөн мөнх тэнгэрийн үйлсэд арвин их амжилт гаргасан  Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Ж.Өсөхбаяр, МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүн  А.Энхтайван нарыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар, Удган Ж. Алтанчимэг, Ж. Төгсжаргал, Т.Дагвадорж нарыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Мөнгөн шонхор” медалиар, Удган Д.Оюунсүрэн, Б.Батчимэг, Б.Оюунчимэг, Ч.Болорцэцэг, Отгонжаргал, С.Отгондулам, Уранчимэг, Энхмаа, Ц.Баттулга нарыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар тус тус шагнасныг МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүд гардуулав.
           Шинэ жилийн цэнгүүн халуун дулаан уур амьсгал, ихийг бүтээх эрмүүн хүсэл эрмэлзэл дүүрэн болж өнгөрлөө. Уг арга хэмжээнд төрөө хүндэтгэн УИХ-ын гишүүн, ЗГ-ын гишүүн ССАЖ-ын сайд Ц.Оюунгэрэл урьсан байна.  
                                                                                                                                                                                      

     

  • 4. ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ БАГА ХУРАЛ БОЛОВ.

    ЮНЕСКО-ийн байгууллага, Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Их сургууль хамтран зохион байгуулсан фестивальд оролцсон улс орнууд өнөөгийн бөөгийн байдлаар илтгэл тавьж хэлэлцүүлсэн билээ.
    Эрдэм шинжилгээний хуралд БНСУ, Мьямар, Энэтхэг, Вьетнам, Япон Улсын эрдэмтэн судлаачид оролцож илтгэл тавьсаны зэрэгцээ бөө нар өөрсдийн онцлого бүхий бөөгийн зан үйлээ хийж үзүүлсэн.
    МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүн,МБНЭ-ийн дэргэдэх судалгаа, сургалтын хүрээлэнгийн захирал Төгсжаргал “Монгол бөөгийн өнөөгийн байдал, биет бус соёлын өвийг хамгаалах зарим асуудлаар” илтгэл тавьж, эрдэмтдийн сонирхосон асуудлуудад хариулт өгсөн байна.
    Эрдэм шинжилгээний хуралд Монгол бөөгийн Дархан удган, МБНЭ-ийн дэд Ерөнхийлөгч Д.Энхжаргал, МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүн, Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Д.Дарьчулуун нар оролцсон байна.
     

  • 2.БӨӨ СУДЛАЛ ТҮҮНИЙГ ТОЙРСОН ОЛОН АРГА ХАМЖЭЭ БОЛОВ.

    ЮНЕСКО-ийн байгууллага, Бүгд Найрамдах Солонгос Улсын Их сургууль хамтран биет бус соёлын өв болох бөө хамгаалах асуудлаар цаг үеээ олсон маш чухал асуудлаар бага хурал, уулзалт зохион байгуулсан. Ирсэн төлөөлөгчид, зочидод Солонгосын соёлын өв уламжлалын дурсгалт үзмэр, түүхт газруудыг үзэж сонирхососн байна.
    Монголын бөөгийн төлөөлөл Монголын түүхтэй холбоотой үзмэрүүдийг сонирхосны зэрэгцээ БНСУ-ын Ерөнхийлөгчийн өргөөний өмнө дурсгалын зураг авахуулсан байна.
     
     

  • МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ 46

    МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ
    2015 оны 3 дугаар                     Дугаар  46                                      Улаанбаатар
    сарын 27-ны  өдөр                                                                                 хот
    Бөөгийн зөвлөл, Удирдах зөвлөл, Залуучуудын Зөвлөлд хувиарлах тухай
    МБНЭ-ийн дүрмийн 5.9-д заасныг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
    1 Д.Одонхүү МБНЭ-ийн тэргүүн дэд  Ерөнхийлөгч
    2 Д.Батчулуун МБНЭ-ийн Дэд Ерөнхийлөгч
    3 Д. Энхжаргал Дэд Ерөнхийлөгч, “Голомт” Төвийн Дэд тэргүүн
    4 П.Батжаргал МБНЭ-ийн Хяналтын Зөвлөлийн дарга
    5 И. Болдбаатар Мөнх тэнгэр өршөө бөөгийн байгууллагын тэргүүн
    Удирдлагын зөвлөлд
    1 Ц.Отгонсүрэн Удган, ”Дагшин Тэнгэр” Төвийн тэргүүн,
    2 Ч.Дангаасүрэн  “Монгол Бөөгийн Асар Төв
    3 Г.Өлзийхутаг Улаанхуулиар ТББ-ийн тэргүүн
    4 Т.Дагвадорж  сэтгүүлч
    5 Ц.Оюунбат  “Язгуур шүтээн” бөөгийн холбооны гүйцэтгэх захирал
    6 Д.Дарьчулуун Зайран,
    7 П.Зоригтбаатар Чононгоо төв
    8 П.Нарангэрэл Онголог Хайрхан
    9 Ч. Даарий  “Голомт төв”
    10 О.Туул Бөөгийн “Хуйтан тэнгэр” төвийн тэргүүн
    11 Ч.Янжинсүрэн Хас Алтай байгууллагын тэргүүн
    12 А.Энхтайван МУАЖүжигчин
    13 Ц.Батболд ДЦЗ-ийн гишүүн, Зайран, Бууч Гранд ерөнхий захирал
    14 Ж.Өсөхбаяр Бөөгийн “Тэнгэрийн үүд” –ийн тэргүүн
    15 Д.Булган Удган, Шувууд голын  онгод Төв
    16 Н. Дайрий Удган, Голомт Төв
    17 Г. Бат-Эрдэнэ Бөөгийн  “Онгодын хөх тамгат” Төв
    18 Сайхантуяа Удган
    19 Б.Батжаргал Хас Алтай байгууллагын гишүүн
    20 Янжинлхам “Сутайд Тайхуу” Бөөгийн Төвийн гишүүн
    21 У.Ганхуяг Зайран
    22 Бэгзжав  Зайран
    23 Ба.Баттулга “Галт шонхор” байгууллагын гишүүн
    24 Б.Наранцэцэг Самгалдай төвийн тэргүүн, удган
    25 Я.Отгонбаатар Зайран
    26 Н. Баярсайхан Удирдах Зөвлөлийн дэд тэргүүн
    27 Шижиртунгалаг Язгуур шүтээн холбооны тэргүүлэгч
    Залуучуудын зөвлөл
    1.  Н.Мягмарсүрэн Монгол бөөгийн тэргүүн удган
    2.  Я.Мөнгөнсувд Удган, Мөнх тэнгэрийн ордон захирал
    3.  Б.Нарангэрэл Зайран. Галт шонхор
    4.  Б.Мөнхчулуун Зайран
    5.  Наранчимэг Удган
    6.  Б.Байгальмаа Тэнгэрийн заяач үүд
    7.  Б.Чанцал Удган
    8.  М.Сарантуяа Удган
    9.  Б. Солонго Хуйтан тэнгэр төв
    10.  А.Оюунчимэг Удган
    11.  Ц.Мөнхбаяр Мөнх тэнгэрийн хэлмэрчүүд
    12.  О.Болормаа Хуйтан тэнгэр төв
    13.  Б.Бэрцэцэг Хун  хатан эжии төв
    14.  С.Болормаа Тэнгэрийн заяач үүд
                            ЕРӨНХИЙЛӨГЧ                                 Д.ЖАРГАЛСАЙХАН
     

  • МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ 43-44

    2015.01.16  дүгээр    Дугаар 43             Улаанбаатар хот
    Монгол бөөгийн цол олгох тухай
    2015 оны 01 дүгээр сарын 16-ын өдрийн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн Зөвлөлийн хуралдааны нууц санал хураалтын дүн, “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ын 3.3-ийн заалтыг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
    Нэг. Монгол бөөгийн Тэргүүн удган цолоор
    1. Гэрэлмаа  Удган
    2. Пүрэвсүрэн  Удган
    3. Наранцэцэг  Удган, Бөөгийн Самгалдай төвийн тэргүүн
       Хоёр. Монгол бөөгийн удган цолоор
    4. Б.Чанцал   Удган
    нарт тус тус цол олгосугай.
     
    МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ
    2015.03.25    Дугаар 44              Улаанбаатар хот
    Шагнах тухай
    “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ийг 3.3-ийг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
      
    Нэг. “Язгуур шүтээн бөөгийн холбооны тодорхойлолтоор “Мөнх тэнгэр”-ийн үзэл санааг түмэн олонд сурталчилж “МОНГОЛ ХҮҮ” уран бүтээлийн тоглолтыг зохион байгуулсан зайран Т.Төмөр-Очирыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар,
    Хоёр. “Бурхан халдун хайрхан”-ыг судлах, хамгаалах үйлст оруулсан хувь нэмрийг үнэлж Хурцыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Мөнгөн шонхор” медалиар
    нарыг тус тус шагнасугай.
     

  • ДЭЭД ЦЭЦИЙН ХУРАЛДАЙН ЖАРАН ГУРАВДУГААР ХУРАЛДААН БОЛОВ.

    2019 оны 10 дүгээр сарын 23-ны өдөр МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдайн Хуралдаанаар бөөд цол олгох асуудал хэлэлцэх байсан боловч хурлын ирц шаардлага хангахгүй байсан тул Орон нутгаас ирсэн төлөөлөгчдийн санал хүсэлт, чөлөөт ярилцлага хэлбэрээр хийгдлээ.
    МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайханы “Монгол бөөгийн өнөөгийн байдал” танилцуулгатай холбогдуулан Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Х.Батбаяр (Бүдүрэ) Монгол бөөгийн музей байгуулах саналыг дэмжиж сан байгуулах шаардлагатай бөгөөд бөө нараас хандив цуглуулах боломжтой гэж санал дэвшүүлж, тэднийг уриалж 3 сая төгрөгийн хандив өргөж байгаагаа мэдэгдсэн билээ.
    Чөлөөт ярилцлагаар Монгол бөөгийн тулгамдсан асуудлын талаар олон санал, санаачлага, дүгнэлтээ ярилцлаа. Энэ удаагийн ДЦХ нь ийнхүү чөлөөтэй хэлбэрээр ярилцах хэлбэрээр хийгдлээ. Ярилцлага 1 цаг 30 минут үргэлжилсэн байна.