Category: Нэгдсэн их тахилга,тайллага

Түүний дараа Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Эрдэнэчимэг хуяглан бөөллөө. Галын тахилга өндөрлөсний дараа шөнийн туршид улаач нар лус, савдагаа баясган дуулж хоносон.  
Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын уугуул Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Сосорбарам• 2012.04.20-ны өдрийн МБНЭ-ийг байгуулах Анхдугаар Дээд хуралдайн хуралдаанд оролцсон.
• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон.
• 2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад оролцсон. 
• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд оролцсон. 
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад
• 2017.06.03-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад оролцсон. 
• 2017.07.20- Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад Галын тахилгыг толгойлж бөөлсөн. 
Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар шагнагдсан. Ø
 “Мөнгөн шонхор” Алтан шонхор  медалиар шагнагдсан.
 
 Түүний дараачаар Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын харъяат, Ц.Отгонсүрэн- Бөөгийн “Дагшин тэнгэр” төвийн Тэргүүн
 
• 2012.04.20-ны өдрийн МБНЭ-ийг байгуулах Анхдугаар Дээд хуралдайн хуралдаанд оролцсон.
• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон.
• 2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад оролцсон. 
• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-д оролцсон. 
• 2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд оролцсон.
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд оролцсон. 
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2017.06.03-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад оролцсон. 
• 2017.07.20-ны өдөр. Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад Галын тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн.   Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар шагнагдсан. Ø
 “Мөнгөн шонхор” Алтан шонхор  медалиар шагнагдсан.Ø
Түүний дараагаар Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын уугуул,  Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Эрдэнэчимэг тэргүүлж бөөлөв
• 2012.04.20-ны өдрийн МБНЭ-ийг байгуулах Анхдугаар Дээд хуралдайн хуралдаанд оролцсон.
• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон.
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд оролцсон. 
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2017.07.20-ны өдөр. Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад Галын тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн.

Тэдний ард тал тойргоор гортиг татан, сүсэгтэн олон хагас саран хэлбэртэйгээр  Тэнгэрийн тахилгаа дэмжихээр суусан харагдана.
Отгонтэнгэрхайрханы нэгдсэн тахилгын Тэнгэрийн тахилгыг Дорнод аймгийн бөөгийн хүрээлэнгийн хуралдаанаар Монгол бөөгийн тэргүүн удган Цэрэндэмид толгойлж бөөлөх болсон билээ. Монгол бөөгийн тэргүүн удган Цэрэндэмид тэрхүү хамтын итгэлийг хөсөрдүүлэлгүй  сайн биелүүллээ.
Монгол бөөгийн тэргүүн удган Цэрэндэмид нь ДорнодаймгийнДашбалбарсумынхаръяат
 
2015.07.14-15-ны өдөр.ДорнодаймгийнДашбалбарсумыннутагдахьМонголулсынтулгуурхөх уул “Хөхуул”-ынНэгдсэнИхТахилгын Лусынтахилгыгтолгойлжбөөлсөн.
·         2016.08.10 Хөвсгөлнуурыннэгдсэнтахилгадоролцсон.

•   Мөнхтэнгэрийнтөлөө “хүрэлшонхор” медалиаршагнагдсан.

 
 Түүний бөөлөлтийн араас Монгол бөөгийн тэргүүн зайран, Баяндун сумын бөөгийн зөвлөлөл ийн удирдагч Батдорж толгойлж бөөлсөн.
2012.06.22-ны өдөр.ХэнтийаймгийнЦэнхэрмандалсумынХарЗүрхнийХөхнууртболсонЧингисхаанымэндэлсний 850 жилийнойгтохиолдуулан “ЭзэнЧингисхаан”-ы ариунсүнсэндхүндэтгэлүзүүлэх 2200 бөөнароролцсонНэгдсэнИхТахилга, тайллагадоролцсон.  
·         2016.05.15-ны өдөр.“БурханХалдун”-нынэгдсэнтахилгад Галын тахилгад толгойлж бөөлсөн.
·         2016.08.10 Хөвсгөлнуурыннэгдсэнтахилгадоролцсон.

• Мөнхтэнгэрийнтөлөө “хүрэлшонхор” медалиаршагнагдсан.

 
Буриад бөөгийн нэг онцлог болсон хамтын бөөлөлтөд энэ удаа олонд танил болсон, Монгол бөөгийн удган Жавзмаа нар тэргүүлж бөөллөө.
2012.04.20-ныМБНЭ-ийг байгуулах Дээд хуралдайд оролцсон .
·         2013.09.12-ны өдөр.ДорнодаймгийнДашбалбарсумыннутагдахьМонголУлсынтулгуурхөх уул “Хөхуул”-ынНэгдсэнихтахилгадоролцсон.
·         2015.10.10 МөнхтэнгэрийнсургаалийгМонголтөрдээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн   тунхагасаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийнулаач” нарыннэгдсэний 3 жилийнхүрээндМонголтуургатнынэгдсэнИхХуралдайдоролцсон.
·         2015.05.20-ны өдөр.“БурханХалдун”-нынэгдсэнзалбиралдоролцсон.
·         2015.07.14-15-ны өдөр.ДорнодаймгийнДашбалбарсумыннутагдахьМонголулсынтулгуурхөх уул “Хөхуул”-ынНэгдсэнИхТахилгынлусынтахилгыгтолгойлжбөөлсөн.
·         2016.05.15-ны өдөр.“БурханХалдун”-нынэгдсэнтахилгадТэнгэрийн тахилгыг толгойлж бөөлсөн..
·         Мөнхтэнгэрийнтөлөө “Мөнгөн шонхор” медалиаршагнагдсан.
Тэнгэрийн тахилгын бөөлөлтийн төгсгөлд Монгол бөөгийн их зайран Б.Болд өөрийн онгидоо залж, тэнгэрээ баясгасан билээ. Буриад бөөгийн бүхэл бүтэн “чуулга” энд бөөллөө. Буриадын гурван үеийнхэн бүгд хамарсан гэхээр Тэнгэрийн тахилга содон сайхан байсан. Энэ бас давтагдашгүй бөөгийн зан, үйл байв.Сүсэгтэн олондоо идээ будаагаа тараан амсуулж Үүгээр Тэнгэрийн тахилга маань өндөрлөв.
Хөх мөнх тэнгэр, эзэн Чингис хааны ариун сүнс Монголчуудыг ивээх болтугай.

Монгол бөөг уламжлалт дэг жаягаар авч яваа дараа үе бэлтгэгдсэн МБНЭ-ийн удирдлага баяртай байна. Одоо цагт энэ чанар Монгол бөөгийн хөгжилд ус, агаар шиг хэрэгтэй байгаа юм.
Монгол бөөгийн Дархадын Бөмбөгөрийн тээхийн удам, Хөвсгөл аймшийн Баянзүрх сумын харьяат, Уйгар зайран Баяндэлгэрийн Рэнчингийн зээ охин. 

• 2012.04.20-ны өдрийн МБНЭ-ийг байгуулах Анхдугаар Дээд хуралдайн хуралдаанд оролцсон.
• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон. 
• 2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад оролцсон. 
• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-д Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2014.07.3-4-ний өдөр. Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт “Хөвсгөл” нуурын Нэгдсэн их тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2015.05.20-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн залбиралд Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2015.06.21-22 өдөр. Цонжин болдогын Агуйт ууланд хийсэн “Нарны залбирал”-д Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. 
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2017.06.03-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2017.06.15-ны өдөр. Төрийн “Хар сүлд”-ний тахилгад Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон. 
• 2017.06.22-ны өдөр. Нарны залбиралд Дархан Уул аймгийн төлөөлгчдийг удирдаж оролцсон.
• 2017.07.20-ны өдөр. Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн. 
• 2015, 2016,2017 онд зохион байгуулсан МБНЭ-ийн нэгдсэн сургалтанд багшилсан. 
• Дархан хотод мод тарих, усжуулах арга хэмжээг 2 жил дараалан удирдаж хийсэн.
 МБНЭ-ийн Дархан уул аймгийн бөөгийн хүрээлэнг байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан.Ø
 Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар шагнагдсан. Ø
 “Мөнгөн шонхор” медалиар шагнагдсан.Ø
 
Түүний дараа Лусын тахилгад Монгол бөөгийн их зайран Э.Балжир толгойлж бөөлсөн билээ. Монголын Дархад бөөгийн мөн чанарыг тодхон харуулсан, түүний бөөлөлт давдагдашгүй юм. Манай ахмад үе, “алтан” үеийн бөө нарын бөөлөлт нь нэн ховор олзуурах зүйл бөгөөд залуучууд тэднээс суралцах шаардлага бий.
Монгол бөөгийн Их Зайран Э.Балжир
Хөвсгөл аймгийн Ренчинлхүмбэ сумын харъяат,  Дархадын алдарт Зайран
 · 2014.07.3-4-ний өдөр.Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт “Хөвсгөл” нуурын Нэгдсэн их тахилгад Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
·2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн   тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд оролцсон.
·   2015.07.14-15-ны өдөр .Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөх уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгын лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
·  2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
·   ОХУын байгаль далай, Улаан Үдийн Бужан уулын тахилгад бөөлсөн.
 МБНЭ-ийн Хөвсгөл аймгийн бөөгийн хүрээлэнг байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан.
Ø  МБНЭ-ийн Мөнхтэнгэрийн төлөө “Хүрэлшонхор”,
Ø  “Мөнгөншонхор” 
Ø  “Алтаншонхор” медалиар тус тус шагнагдсан. 
МБНЭ-ээс зохион байгуулсан нэгдсэн тахилгуудад толгойлж болон тэргүүлж бөөлсөн ахмад улаач нарыг “Алтан үеийнхэн” гэж өнөө цагт нэрлэхэд хэн ч буруутгахгүй болов уу. Эрч хүчтэй урсах голын чимээнд үхэр чулуун дээр тухлан сууж бөөлөлтийг сонирхон үзсэн улаач нар, шүтэн бишрэгсэдийн дүр төрх бүхий агшиныг би хэзээ ч мартахгүй.
Отгонтэнгэр хайрханы Лусын тахилгад толгойлж болон тэргүүлж бөөлсөн бөө нар:

Долоон өвгөн одны тахилгын-
1.Аврал ерөөлийн эзэн тэнгэр өвгөн одны тахилгад:
Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ч.Болд,
Монгол бөөгийн тэргүүн удган Эрдэнэчимэг,
Зайран Б.Баяржаргал
2. Аз, хийморийн эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Б.Нанжаа,
Монгол бөөгийн удган Балжинням,
Монгол бөөгийн удган Б.Нарангоо,
3.Ачлал тусын эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн удган Үүрийнцолмон
Монгол бөөгийн зайран Дэвэл, удган
Удган Алтанзаяа
4. Нас арвижахын эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн зайран Ш.Нямдорж
Монгол бөөгийн зайран Одбаяр
Монгол бөөгийн удган Ц.Сувдаа
5.Буян хишгийн эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Ж.Өсөхбаяр
Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Д.Наранцэцэг
Монгол бөөгийн удган А.Оюунцэцэг
6.Хүсэл зоригийн эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн удган Б.Солонго
Монгол бөөгийн тэргүүн удган Түвшинжаргал
Монгол бөөгийн удган Т.Баттогтох
7.Заяа төөргийн эзэн тэнгэр өвгөн одонд :
Монгол бөөгийн тэргүүн удган Өлзийсайхан
Монгол бөөгийн Тэргүүн зайран Зоригто
Монгол бөөгийн зайран Мөнхчулуун нар тус тус бөөллөө.
Долоон өвгөн одны тахилгад оролцогчид өөр өөрсдийн угсаа язгуурыг харуулсан өвөрмөц зан төрхийг тусгасан бөөлөлтийг хийж байлаа. Энэхүү тэнгэрийн зан үйлд Монгол туургатан Дархад, Халх, Буриад, Урианхай, Дөрвөд, Ойрод, Барга, Хотгойд, Торгууд, Тува, Цаатан бөөгийн язгуур, отог, овгууд оролцсоноороо онцлог байлаа.
Шөнийн харанхуйд хавирган сарны тод туяанд Отгонтэнгэр хайрхан минь оргил хэсэг сүүдэрлэн харагдаж, өндөр газраас харахад газар дээр бадамлан асах галууд тэнгэрээс газарт одод заларч байгаа мэт тод гэрэлтэн харагдана.Буян хишгийн эзэн тэнгэр өвгөн одны улаач нар сүсэгтэн олонд идээ будаагаа тарааснаар Монголын Бөөгийн Нэгдсэн Эвлэлээс анх удаа зохион байгуулсан Долоон өвгөн одний тахилга маань өндөрлөлөө.
Хөх мөнх тэнгэр, эзэн Чингис хааны ариун сүнс Монголчуудыг ивээх болтугай.

Отгонтэнгэр хайрханы тахилгад толгойлж бөөлөх Монгол бөөгийн их зайран Д. Одонхүү бэлэн болж тахилгад оролцож буй шүтлэгтэн сүсэгтэн олон хагас сар хэлбэрээр дугуйлан эгнэн суужээ.
Отгонтэнгэр хайрханы Хайрханы тахилгыг Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү толгойлж бөөлсөн билээ. Олон удаагийн нэгдсэн тахилгыг удирдаж зохион байгуулсан, хашир туршлагатай их зайрантан үйл хэргээ амжилттай хийж бөөллөө. Тэрээр гэнэтийн даалгаврыг биелүүлж, цаг нь тулсан үед ямарч хүнд хэцүүг үүрч гарах даацтай болсоноо харуулсан.
Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн их тахилгад толгойлж бөөлсөн МБНЭ-ийн их зайран Данаралын ОДОНХҮҮ нь МБНЭ-ийн ТЭРГҮҮН ДЭД ЕРӨНХИЙЛӨГЧ сонгуультай. Хан-Хөхий Дөрвөдийн бөөгүүдийн зайран, Увс аймгийн Өмнөговь сумын харъяат билээ. Тэрээр Баруун ойрдын бөө судлал, ажнай төвийн тэргүүн юм.
            2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-д оролцсон.
2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагыг удирдаж зохион байгуулцсан.
2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-д оролцсон.
2014.07.3-4-ний өдөр. Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт “Хөвсгөл” нуурын Нэгдсэн их тахилгыг удирдаж оролцсон. 
2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд удирдаж оролцсон.
Монгол бөөгийн ёс зүйн дүрмийг боловсруулсан.

2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгын хайрханы тахилгад  толгойлж бөөлсөн.

2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн   тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайг Зохион байгуулалцсан.

2015.05.20-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн залбиралд Хайрханы тахилгыг толгойлж бөөлсөн.

2016.05.15-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад Хайрханы тахилгыг толгойлж бөөлсөн.

2016.08.10 -ны өдөр. Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгыг зохион байгуулсан.  

2017.05.03-ны өдөр. . “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн залбиралд Хайрханы тахилгыг толгойлж бөөлсөн.

-МБНЭ-иын “Долоон өвгөн од” одон,

–МБНЭ-ийн Хүрэл”, “Мөнгө”, “Алтан шонхор” медалиар шагнагдсан.

-2016 оны “Шилдэгийн шилдэг зайран” цом, алдар хүртэж байсан.

            Түүнийг залгаад Завхан аймгийн Яруу сумын харьяат Монгол бөөгийн тэргүүн удган Я.Мөнгөнсувд их хайрханы Хайрханы тахилгад тэргүүлж бөөлсөн юм. Өмнөх их тахилгуудаас ялгагдсан өвөрмөц өөрийн өнгө төрхтэй, нилээд задгайдуу гэмээр бөөлөлт байсан.
Хамгийн залуугаараа Монгол бөөгийн тэргүүн удган цол хүртэж байсан, залуу удган залуучуудыг төлөөлөн их хайрханы гол тахилгад бөөлж, омогшил хөдөлгөж, олон хүний нулимас дуслуулсан, сайн муу, сайхан муухайгийн үг яриа өдсөн, содон бөөлөлт болсон.
Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ягааны Мөнгөнсувд нь Завхан аймгийн Яруу сумын харъат бөгөөд нас дөнгөж хорь дундалж яваа ч 15-н жил бөөлж байгаа залуучуудын төлөөлөл билээ.
2013.04.20-ны өдөр. МБНЭ-ийн байгуулагдсаны нэг жилийн ой, Төрийн цагаан сүлд, Хар сүлдэнд хүндэтгэл үзүүлэх, Монгол бөөгийн цол олгох ажиллагааг зохион байгуулахад оролцсон.
2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-ыг удирдаж оролцсон.
2013-2015 онуудад Хөвсгөл, Булган, Орхон, Сэлэнгэ, Дархан-Уул, Дорноговь аймгуудад хийсэн МБНЭ-ийн салбарыг үүсгэн зохион байгуулах ажилд идэвхтэй оролцосн.
2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд удирдаж оролцсон.

2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн   тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайг Зохион байгуулалцсан.

2017.07.20-ны өдрийн Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн их тахилгад Хайрханы тахилгад толгойлж бөөлсөн.

-МБНЭ-ийн “Хүрэл шонхор”, “Мөнгөн шонхор”, “Алтан шонхор” медалиар шагнагдаж байсан.

Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн их тахилгын Хайрханы тахилгад ийнхүү Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Я.Мөнгөнсувд нар толгойлон бөөлж, хүлээсэн үүрэг хариуцлагаа амжилттай биелүүлсэн билээ.
Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн их тахилгын Хайрханы тахилгад МБНЭ-ээс төр улсынхаа хөгжил, дэвшлийн төлөө залбирч, саад тотгор бологчдыг Мөнх хөх тэнгэртээ мэдүүлж, Хайрханы тахилгын галыг цунцалд айлтгал өргөсөн билээ.
Хөх мөнх тэнгэр, эзэн Чингис хааны ариун сүнс Монголчуудыг ивээх болтугай.
                                                 Б.Цэлмүүн

Байрлалын төвд гурван асар байрлаж, өмнө нь төрийн болон байгууллагуудын туг, далбааг байрлуулжээ. Байгуулагынхаа тугийг байрлуулах ажиллагаанд Бурхан халдуны нэгдсэн их тахилгын галын тахилгыг удирдах Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Өсөхбаяр  хөл тавин алхаж тэнд байсан олныг тэрүүхэндээ хөгжөөв. Тэгээд тэр шууд галын тахилгын бэлтгэл ажилд орсон юм. Төв асарын хоёр талаар тахилгад ирэгсэд байрлал эзэлж буудалсан байна. Байрлалын төв хэсэгт гортиг татаж Галын тахилгын байрлалаа засав.
Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Өсөхбаярын удирдсан ажиллагаа хаана ч зохион байгуулалт, бэлтгэл ажиллагаагаараа ялгарч байдаг. Тиймээс ч Бурхан халдуны нэгдсэн их тахилгын галын тахилга эртнээс бэлтгэл сайн хангадагийн хувьд бэлэн боллоо.
Бурхан халдуны нэгдсэн тахилгад зорин ирэгсэдийн буудалсан их хүрээний дунд зэл татан Бурхан халдуны Галын тахилгын бэлтгэжээ. Олны хүч оломгүй далай гэдгээр галын тахилга бэлтгэлээ сайн хангажээ.
Оройны 21.30-аас Бурхан халдуны Галын тахилга эхлэж, галын тахилгад оролцох хорь орчим улаач нар байрлалаа эзлэн тойрон суужээ. Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгыг Монгол бөөгийн их зайран Дангаасүрэн, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран П.Зоригтбаатар, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ж.Өсөхбаяр толгойлж бөөлж эхлэв. Өнөө цагийн өнгө дэг жаягийг харуулсан хуяг дуулга, нэгдсэн уриа дуудлагаар тэнгэртээ мэдүүлж, залбирал хийж байсан. Монгол бөөгийн өнөөгийн байдлаар ямар төрлийн хуяг хэрэглэж байгаа нь галыг тахилга дээр тод харагддаг билээ.
Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгыг Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ж.Өсөхбаяр эхлүүлэв. Түүний бөөлөлтийг тойрон суусан олон бөө нар хуур, манжиг, хэнгэрэгээр дэмжиж байлаа. Олон язгуурын бөө нарыг төлөөлсөн, өнөө цагийн бөөгийн бүх чиглэлийн улаач нар багтсанаараа энэ тахилга бусдаас ялгарч харагдана. Тэд язгуур, угсаа, чиг хандлагаа харуулсан хуяг дуулга, нэгдсэн уриа дуудлагаар тэнгэртээ мэдүүлж,залбирал хийж байсан.
Хэнгэрэгийн дуу огцом цууриатаж, уламжлалт дэг жаягаар галын тахилгаа хөгжөөн Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Зоригтбаатар бөөлөв. Галын тахилгад Монгол бөөгийн их зайранДангаасүрэн бөөлж оролцлоо. Ийнхүү Галын тахилгыг удирдсан Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Өсөхбаяр онцлог хамтлагыг бүрдүүлсэн, хамтаар бөөлөлтийг хийлээ.
Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгад МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан,  Монгол бөөгийн их зайран П.Батжаргал нар Монгол төрийн өнөөгийн байдал,  хэрэгжүүлэх ажлууд, одоо цагийн “хаан”-аа тодотгосон их бичгээ Монгол босоо бичгээрээ бичиж, Галын тахилгын галдаа өргөж, тэнгэртээ мэдүүлсэн болно. Энэ ажиллагаа нь Мөнх тэнгэрийн зан үйлээр хийх Нэгдсэн тахилгын үндсэн үйл, Монгол бөөгийн гол үйл ажиллагаа болж байгаа билээ. Мөнх хөх тэнгэр “Улаач” нарынхаа мэдүүллэгийг хүлээн авч “Их хаан”-ы сонголтыг хийснийг цаг хугацаа батлан харууллаа.
Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгад оролцож байгаа хамгийн ахмад нь болох Монгол бөөгийн Буриадын их зайран Б.Болд Тахилгын идээ, шүүсэнд түрүүлж гар хүрч хүндэтгэл үзүүлж, идээ, шүүсний дээжээ галдаа өргөнө билээ.
Үндсэн үйл ажиллагаа өндөрлөсний дараа Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгад бусад бөө нар оролцож, залбирал хийж, идээний дээжээ өргөх ажиллагаа болсон.
Бурхан халдун хайрханы Галын тахилгын үйл ажиллагаа зохион байгуулалтын өндөр хэмжээнд болж өнгөрсөн.
Галын тахилга дуусч олон улаач нар онгод, шүтээнээ баясган монгол ардын болон зохиолын дуугаа дуулж баясан галаа манаж, шөнөжин сууна билээ.
Өнөөгийн тахилгууд толгойлж бөөлж байгаа улаачийн мөн чанарыг харуулахад нэн түвэгтэй байдлыг үүсгэдэг. Галын тахилга гэхээр олноороо бөөлөх утгыг харуулах болсон байна. Толгойлж бөөлж байгаа улаачийн зан үйлийг тодотгох боломж олгохгүйгээр дараачийн улаач үйлээ эхлэн, түүний араас бусад бөө нар бөөнөөр бөөлөх гээд шйл явц өрнөдөг. Угтаа бол зохион байгуулалтын асуудал юм. Албан ёсны галын тахилга толгойлж болон тэргүүлж бөөлөх бөөлөлт дуусангуут залгаад чөлөөт бөөлөлт эхэлмээр байдаг. Энэ хэсэгт зааг ялгааг гаргаж зохион байгуулах шаардлага харагддаг. Галын тахилгадаа олон бөө нарын хандав авсан болохоор тэд түүндээ ижил хэмжээнд оролцохыг хүсдэгтэй зарим талаар холбоотой байж болох юм. Нөгөө талдаа галын тахилга дээр хүссэн болгон бөөлөх эрхтэй мэт боддогтой холбоотой.
Энэ мэтээс болоод толгойлж болон тэргүүлж бөөлөх бөө нарын мөн чанар тодорхойгүй болж харагддаг.  Энэ байдал бүх л галын тахилгад харагддаг юм.
Тахилга дууссаны дараа шөнө өнгөрөх алдад, манай залуу “Улаач” нар архидан согтуурч, хоорондоо маргалдах байдал гарав. Энэхүү таслан зогсоогдохгүй байгаа “архидалт” улаач нарт муу нэр авчирч, тахилгын эцсийн нэр хүндэд сөргөөр нөлөөлж байгааг засахгүй бол нэгдсэн их тахилгын учир утга алдагдах аюултай. Эртнээс мөрдөж ирсэн хуулиар бол хатуу цааз хүртэх байсан биз. Одоо цагт олон зүйл хүний эрх чөлөөгөөр хэмжигдэн яригддаг болсон үед  архи хэтэртэл хэрэглэж, биеэ авч явж чадахгүй хэмжээнд байгсадыг нэрийг нь тодорхой бичиж, нийтэд мэдээлж байх нь зүйтэй болов уу.
Бурхан халдуны Галын тахилгыг толгойлж бөөлсөн улаач нар:
Чимэдцэрэнгийн ДАНГААСҮРЭН, Монгол бөөгийн их зайран, Төв халхын зайрангийн удамтай, Буриадын Цэрэн баавай, Удган Батбаяр нарын шавь. 

• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн     

      “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон.

• 2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
• 2013.05.25-26-ны өдөр. Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол Улсын толгой уул “Жаргалт хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгыг Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн. 
• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгыг удирдаж, Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
• 2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2014.07.3-4-ний өдөр. Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт “Хөвсгөл” нуурын Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд оролцсон. 
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгын Лусын тахилгыг тэргүүлж бөөлсөн.
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн   тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайг Зохион байгуулцсан
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон.
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад оролцсон.

-Мөнх тэнгэрийн төлөө “Долоон од” одон, хүрэл шонхор,Мөнгөн шонхор,Алтан шонхор медалиар тус тус шагнагдсан.-“Тэнгэрийн сүлдэр холбоо”-ны гишүүн
Пагважавын ЗОРИГТБААТАР, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран. Эцгийн галаасаа үе дамжсан халх бөө.Ховд аймгийн Цэцэг сумын харъяат.

• 2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-ыг толгойлж бөөлсөн.

Ø2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 2200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад оролцсон.  

Ø2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон.

Ø2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад оролцож, Галын Тахилгыг толгойлж бөөлсөн.

Ø2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд оролцсон. 

•  МБНЭ-ийг байгуулахад үнэтэй хувь нэмэр оруулсан.

-Мөнх тэнгэрийн төлөө хүрэл шонхор,Мөнгөн шонхор,Алтан шонхор медалиар тус тус шагнагдсан
 Жанчивдоржийн ӨСӨХБАЯР-Монгол бөөгийн тэргүүн зайран, Архангай аймгийн харъяат,Төв халхын Цагаан бүргэдийн удмын улаач.

• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгыг удирдаж, Лусын тахилгыг толгойлж бөөлсөн.
• 2013.09.12-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол Улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2016.06-н сард Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол Улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-д оролцсон.
• 2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд оролцсон. 
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон. .
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон.
• 2016.08.10 Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад оролцсон.

-Мөнх тэнгэрийн төлөө “Долоон од” одон, хүрэл шонхор,Мөнгөн шонхор,Алтан шонхор медалиар тус тус шагнагдсан