Category: Танилцуулга

Бөө нар хамтран ажиллаж тулгамдсан олон асуудлын шийдвэрлэхэд биечлэн манлайлж оролцдог, өнөө цагт монгол туургатан удган нарыг араасаа дагуулан манлайлж яваа олон нийт, нийгмийн зүтгэлтэн нэгэн билээ. Монгол бөөгийн байгууллагыг хөгжүүлэхэд оруулсан зүтгэлийг үнэлж, олон түмний төлөө “ШИЛДЭГИЙН ШИЛДЭГ- УДГАН” шагналыг хүртсэн. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Долоон од” одон, “Хүрэл шонхор” ,“Мөнгөн шонхор” “Алтан шонхор”, Монголын залуучуудын холбооны “Залуу үеийг халамжлан хүмүүжүүлэгч” медалиар шагнагдсан.
2012 .05.13-ны өдөр. Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд болсон Хүннүгийн “Ноён уулын Нэгдсэн тахилга”-т оролцсон.
• 2012.06.22-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт болсон Чингис хааны мэндэлсний 850 жилийн ойг тохиолдуулан “Эзэн Чингис хаан”-ы ариун сүнсэнд хүндэтгэл үзүүлэх 4200 бөө нар оролцсон Нэгдсэн Их Тахилга, тайллагад оролцсон.
• 2013.05.25-26-ны өдөр. Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол Улсын толгой уул “Жаргалт хан” хайрханы Нэгдсэн Их тахилгын Нарны тахилгад оролцсон.
• 2013.6.21-22-ны өдөр. Налайх Дүүргийн Гандан ууланд хийгдсэн Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон.
• 2013.09.12-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол Улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.05.15-ны өдөр. Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутаг дахь Ханбогд хайрхан, Оюутолгойн Монгол говийн Нэгдсэн их тахилгад Лусын тахилгад толгойлж бөөлсөн.
• 2014.06.22-ны өдөр. Улаанбаатар Хүй долоон худагт болсон “Нарны залбирал”-д оролцсон.
• 2014.07.3-4-ний өдөр. Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт “Хөвсгөл” нуурын Нэгдсэн их тахилгад оролцсон.
• 2014.09.22-ны өдөр. Улаанбаатар хот. Монгол үндэстэн баатруудынхаа хүндэтгэлийн цогцолборын шав тавих нээлтийн ажиллагаанд оролцсон.
• 2015 оны 1 capд МБНЭ-ийн нэгдсэн сургалтанд хамрагдсан.
• 2015.05.25-.05.26-ны өдөр Баян-Өлгий аймгийн Буянт, Сагсай, Цэнгэл сумын нутаг дахь Монгол улсын толгой уул “Жаргалт Хан” хайрханы Нэгдсэн Их Тахилгад оролцсон.
• 2015.06.21-22 өдөр. Цонжин болдогын Агуйт ууланд хийсэн “Нарны залбирал”-д оролцсон.
• 2015.05.20-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн залбиралд оролцсон.
• 2015.07.14-15-ны өдөр. Дорнод аймгийн Дашбалбар сумын нутаг дахь Монгол улсын тулгуур хөл уул “Хөх уул”-ын Нэгдсэн Их Тахилгын лусын тахилгад оролцсон.
• 2015.10.10 Мөнх тэнгэрийн сургаалийг Монгол төр дээдлэн төрийн шүтлэг хэмээн тунхагласаны 2225 жил, Монголын “Тэнгэрийн улаач” нарын нэгдсэний 3 жилийн хүрээнд Монгол туургатны нэгдсэн Их Хуралдайд оролцсон.
• 2016.05.15-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2016.08.10-ны өдөр. Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2016.10.24-ны өдөр. АНУ-ын Элчин сайд Галттай хийсэн уулзалтад оролцсон
• 2017.06.03-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2017.06.15-ны өдөр. Төрийн “Хар сүлд”-ний тахилгад оролцсон.
• 2017.06.22-ны өдөр. Нарны залбиралд оролцсон.
• 2017.07.20-ны өдөр. Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад Лусын тахилгад толгойлж бөөлсөн.
• 2018.06.17-ны өдөр. Говийн нэгдсэн тахилгад Лусын тахилгад толгойлж бөөлсөн.
• 2018.06.22-ны өдөр. Нарны залбирал оролцсон.
• 2018.07.17-ны өдөр Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2019.06.22-ны өдөр. Нарны залбиралд оролцсон.
• 2019.07.07-ны өдөр. Хэнтий аймгийн Цэнхэр мандал сумын Хар Зүрхний Хөх нуурт нэгдсэн тахилга
• 2019.07.20-ны өдөр Отгонтэнгэр хайрханы нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2019.09.22-ны өдөр. Галын тахилгад оролцсон.
• 2019.10.23-ны өдөр. АНУ-ын Элчин сайд Кличенскитэй уулзалтад оролцсон
• 2019.12.04-ны өдөр. Спортын арга хэмжээнд оролцсон.
• 2020.05.17-20-ны өдөр. Их газрын чулуунд хийсэн нэгдсэн залбирал.
• 2020.06.04-06-ны өдөр. “Бурхан Халдун”-ны нэгдсэн тахилгад оролцсон
• 2020.06.07-08-ны өдөр. Хар Зүрхний Хөх нуурт нэгдсэн тахилгад оролцсон.
• 2020.07.16-8.06-ны өдөр. Баруун арван аймагт хийсэн аялал, залбиралд оролцсон.
• 2020.09.22-ны өдөр Нэгдсэн бөөлөөнд оролцсон.
• 2021.06.02-ны өдөр Бурхан Халдуны нэгдсэн их тахилгад оролцсон
• 2021.06.12-ны өдөр Өмнөговь аймгийн тахилгад Лусын тахилогад толгойлж бөөлсөн.
• 2021.09.11-ны өдөр Хар зүрхний хөх нуурын тахилгад оролцсон
• 2021.09.22-ны өдөр Галын тахилга оролцсон
• 2021.12.17-ны өдөр Спортын тэмцээнд оролцсон
• 2022.01.28-ны өдөр Туркын элчин сайдын яамны уулзалтад оролцсон
• 2022.03.19-ны өдөр Канадын элчин сайдын уулзалтад оролцсон
• 2022.03.26-ны өдөр Хаврын тахилга, Бэрхэд оролцсон
• 2022.04.05-ны өдөр Шашны уулзалтад оролцсон
• 2022.06.22-ны өдөр Нарны тахилгад оролцсон
• 2022.07.07-ны өдөр Хөвсгөл нуурын нэгдсэн тахилгад оролцсон
• 2022.10.04-ын өдөр Өмнөговь, Дундговь хамтарсан тахилгад оролцсон.
• 2023.01.19-ны өдөр Францын телевизийн төлөөлөлтэй хийсэн уулзалтад оролцсон.
• 2023.02.03-ны өдөр Туркын элчин сайдын уулзалтад оролцсон
• 2023.05.15-нй өдөр Шашны удирдлагуудын уулзалтад оролцсон.
• 2023.06.12-ны өдөр Их газрын нэгдсэн тахилгад оролцсон
• 2023.06.22-ны өдөр Нарны тахилгад оролцсон

Очоод л учрыг мэдлээ. Нутгийн хоёр дүү Бурхантын хөндийд товхийсэн сайхан амьдардаг юм. Хуучилж хонолоо. Дархадын “Ногоон туг” бүтээж байгаа нь Байшингийнхаа хажууд онгодын дүнжгэр сайхан өргөөтэй юм. Өргөөнд нь орж онгод дээдэст нь залбирлаа.
Бадамсүрэн удган: Манай өвгөн надад “Би Барнасан аав, өөрийн ээж Бямбасүрэн, Бөмбөгөр зайран, бичсэн цуглуулсан юм байна. Энэ бүхнээ нэгтгээд дээр нь нутаг ус, энд тэнд хийсэн үйл ажлаа нэмээд удам угаа залгамжлан эзэмшиж уламжлалт дархад, бөөгийн зан үйлээ дэлгэрүүлж яваагаа илэрхийлэн нэг ном гаргая гэж бодож олон жил ярьж байгаа юм. Бид хоёрын санаа их нутгархаг. Цагааннуур, Рэнчинлхүмбэ, Улаан-Уулаар их явлаа.
Энд тэнд явахдаа нутаг усныхаа талаар сонирхож янз янзын юм дуулж явлаа. Хан тэнгэрийн хатан улаач Дархадын Ногоон тугийг бүтээж амилууллаа. Зөөлөнгийн хүрээнд байсан дархадын Нандин дарь эх бурхан, ногоон туг, муутуу цаасан дээр бичсэн түүх гурав шүтэгддэг байсан гэж Рэнчинлхүмбэ сумын Ламжав өвөө хэлэхээр нь бид хоёр ногоон тугийг бүтээж болох уу гэсэн чинь өвгөн маань “Бололгүй яах вэ, ийм сайхан санааг дэмжихгүй хэн байхав” гэснээр бид хоёр өвөөтэй зөвлөн Ногоон тугийг бүтээж, галын дөл цоролзсон оройгий нь Төрийн соёрхолт, Урлагийн гавьяат зүтгэлтэн уран барималч Ганхуяг гуайгаар урлан сийлүүлж бэлэн болгоод Ламжав гуайдаа гардуулсан.
“Дэлгэр хаан уулын тахилга, Дархад хурд-5” наадам дээр төрийн далбаатай цуг намирч байхад их л сайхан санагдаж байлаа. Ийнхүү Бадамсүрэн удгантай анх уулзангуут монгол өв соёлоо дээдэлж, Дархадын ногоон туг бүтээсэнд нь баярлан намтар номын материал цуглуулах ажилдаа орлоо. Хан тэнгэрийн хатан улаач Шавь нар, ач тусыг нь хүртсэн хүмүүс үнэхээр идэвхтэй юм. Бичгийн өндөр чадвартай хүмүүс ч байна. Энэ номд дурсамж, сэтгэгдэл бичиж өгч бидний ажилд тусалсан бүх хүмүүст баярлалаа
Эмхэтгэсэн: Д.Батжаргал

нэгдсэн их тахилгыг удирдан зохион байгуулсан ба журамын 3.3-т заасан МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдаанаар нэг бүрчлэн хэлэлцэж, 2023 оны 10 дугаар сарын 21-ын өдрийн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдайн 100 дугаар хуралдааны нууц санал хураалтын дүн үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
Хоёр. Монгол бөөгийн Их удган цолыг
ОХУ-ын Буриад Улсын иргэн Балгахинов Балжимсу Батуевнад олгосугай.

Монгол бөөгийн уламжлалт ёс зүйг чанд сахидаг, өөрийн отог язгуурт тэргүүлэх түвшинд хүлээн зөвшөөрөгдсөн, нэгдсэн их тахилгыг удирдан зохион байгуулсан ба журамын 3.3-т заасан МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдаанаар нэг бүрчлэн хэлэлцэж, 2023 оны 10 дугаар сарын 21-ын өдрийн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдайн 100 дугаар хуралдааны нууц санал хураалтын дүн үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
Нэг. Монгол бөөгийн Их зайран цолыг
ОХУ-ын Буриад Улсын иргэн Дашдондиков Зоригтод олгосугай.

Ц.Амаржаргал нь Хөвсгөл аймгийн Улаан-Уул сумын Соёо багт төрж, өссөн улаач билээ. Түүний өвөө аав нь Дархадын Базар зайран гэж нутаг орондоо алдартай улаач байсан. Тэрээр бүхий амьдралаа улаач хүний хүнд хэцүү замналаар явж, түмэн олондоо тус дэм хүргэсээр ирсэнийг Мөрөн хотын ард түмэн дурсаж байдаг.
Арван гурван наснаас онгодын барианд орж, хүнд хэцүү бэрхшээлийг туулан 18-н насандаа онгодоо авсан байдаг. Тайгын олон онгод, Жавартайн ээж, Хосын ааваар сүлдэлж босдог байсан. МБНЭ-ээс зохион байгуулсан арга хэмжээнүүдэд залуу үедээ өөрийн санал бодлоо илэрхийлж, идэвхтэй оролцдог байлаа. Орон нутгийн байгууллагыг байгуулж төлөвшүүлэхэд өөрийн хувь нэмэрээ оруулсан нэгэн билээ.
2014 оноос Хөвсгөл аймгийн Хатгал сумын нутагт хийгдсэн “Хөвсгөл нуур”-ын Нэгдсэн их тахилгад биечлэн оролцож байлаа.
Монгол бөөг уламжлалт ёсоор хөгжүүлэхийн төлөө бүхий л амьдралаа зориулсан түүнийг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар шагнаж байжээ.
Монгол бөөгийн уламжлалыг өөрийн өвөрмөц хэлбэрээр өвлөж ирсэн түүний туулсан зам одоо үед бусдад үнэтэй сургамж болж байна. Түүний Мөнх тэнгэрийн төлөө тууштай замнасан өв уламжлалыг хойч үе нь залгамжлан хөгжүүлэх болно.
МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдайн Байнгын гишүүд: Д.Жаргалсайхан, Д.Одонхүү, П.Батжаргал, Ц.Отгонсүрэн, Б.Батжаргал, Б.Нарангэрэл, Б.Бахаамаазагд, Р.Маахүү, Ш.Нямдорж, А.Оюунтуул, Б.Мөнхчулуун, Д.Улаанцэцэг, Т.Анхмаа, Т.Цэндсүрэн, Ч.Бадам, Ц.Тамжид, Ж.Эрдэнэцэцэг, Болортунгалаг, С.Бямбасүрэн, Х.Майцэцэг, Алтанчимэг, С.Батзул, Т.Бумдарь, А.Долгоржав
Төлөөллийн гишүүд: Б.Бадамсүрэн, Г.Гэрэлтуяа, А.Энхтайван, Б.Нанжаа, Ц.Дуламжав, Ж.Өлзийсайхан, Г.Янжинлхам, Я.Мөнгөнсувд, Я.Отгонбаатар, Б.Солонго, Ц.Бор, Д.Сосорбарам, Ц.Лувсанлхама, Б.Энхээ, Б.Байгальмаа, У.Ганхуяг, Н.Баттогтох, Т.Баттогтох, Б.Баттогтох, Б.Байгалмаа, Ч.Энхтуяа, Д.Батмөнх, П.Эрдэнэбаатар, Д.Наранцэцэг, Н.Цэвэлмаа, Ё.Алтанзул, Э.Болд, Р.Цэрэндэмэд, Д.Уранчимэг, Б.Энхбаатар, Б.Байгалтөгс, Л.Мөнх-Очир, Ж.Сонинжаргал, Л.Дорж, Г.Ган-Эрдэнэ, Б.Оюунзул, Д.Отгонцэцэг, Буяннэмэх, Д.Хүнбиш, Л.Гэрэлмаа, С.Сэргэлэн, Н.Отгонбилэг, Д.Зина, Б.Анхбаяр, О.Тэгшжаргалa

ЦОЛ, ШАГНАЛ ГАРДУУЛАХ ЁСЛОЛЫН АЖИЛЛАГАА-г нээж Монгол ардын уртын дуу, морин хуур эгшиглэн цуурайтаж, ёслолын ажиллагааг эхлэснийг олонд тунхаглав. Баярын ажиллагааг нээж, МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан жилийн ажлаа дүгнэж үг хэллээ.
2022 оны Нэгдсэн тахилгуудад Монгол бөө нарыг бөөлөлтийн дүнг МБНЭ-ийн ДЦХ-аар хэлэлцээд дараах хүмүүст Монгол бөөгийн эрхэм цол олгосныг тунхаглан зарлалаа.
Монголын тулгар төр, Мөнх тэнгэрийн үйлийг төрийн дээд шүтлэг болгон тунхаглаж, тахиж ирсэний 2231 жилийг тохиолдуулан, Мөнх тэнгэрийн үзэл, эзэн Чингис хаанаа эрхэмлэн дээдэлсэн, үндэсний уламжлалт биет болон биет бус соёлын өвийг өвлөн авч яваа, Монгол соёл, зан үйл, ёс заншил, дэг журмыг үеийн үед мөрдөж шүтэж ирсэн, энэ үйлсэд амьдралаа зориулсан улаач нарт Дээд Цэцийн Хуралдайн 2022 оны 11 дүгээр сарын 06-ны өдрийн нууц санал хураалтын дүнг үндэслэн:
Монгол бөөгийн их зайран Пүрэвээгийн Батжаргал Монгол бөөгийн ДАРХАН ЗАЙРАН цолоор,
Мөн Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд Зайран цолоор Пүрэвсүрэнгийн Эрдэнэбаатар, Гэндэнбазарын Өлзийхутаг, Монгол бөөгийн Тэргүүн дээд Удган цолоор Авирмэдийн Оюунтуул нарт,
Монгол бөөгийн Тэргүүн Удган цолыг Батын Мэндбаяр, Рагчаагийн Маахүү, Буянхишигийн Солонго, Монгол бөөгийн Тэргүүн Зайран цолыг Төмөрбаатарын Пүрэвдорж, Бүрэнтөгсийн Болдбаатар, Борхүүгийн Доржпүрэв, Пүрэвсан нарт,
Монгол бөөгийн Зайран цолоор Чагнаадоржийн Болд, Пүрэвжавын Мөнх-Эрдэнэ, Хандсүрэнгийн Бямба, Баатарцогтын Жавхланцогт, Жагваралын Ганболд, Зоригтбаатарын Мөнхбат нарыг, Монгол бөөгийн удган цолоор Бат-Очирын Нямжав, Хонгорын Майцэцэг, Бадрахын Нямтөр, Чулуунбаатарын Дэлгэрмөрөн, Билгүүн, Батсүрэн нарт олгогдсон байна.
МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүд Монгол бөөгийн цол олгогсдод энгэрийн тэмдэг, цолны батламжийг гардуулж өглөө.

Мөнх тэнгэрийн үзлийг эрхэмлэн түгээх ажилд их амжилт гаргасан улаач нарыг шагналаа.
Мөнх тэнгэрийн төлөө “Долоон өвгөн Од” одонгоор, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Гэрэлмаа, “Алтан шонхор” медалиар Монгол бөөгийн тэргүүн удган Бямбасүрэн, “Мөнгөн шонхор” медалиар Б.Мэндбаяр, Т.Пүрэвдорж, С.Болортунгалаг, Наранцэцэг, С.Пүрэвсүрэн, М. Төгөлдөр, Р.Наранцэцэг, Дугарсүрэн нарт, “Хүрэл шонхор” медалиар Б.Нямжав, Б.Нямтөр, Б.Амарсанаа, С.Батзул, Д.Долгорсүрэн, Т.Бумдарь, С.Эрдэнэбат, Б.Нандин-Эрдэнэ, Сү.Бямбасүрэн, С.Пүрэвсүрэн, Х.Бямба, Б.Жавхланцогт, Ж.Ганболд, З.Мөнхбат, С.Энхмөнх, Г.Отгонсүх, Болд, Ж.Эрдэнэцэцэг, Гаваагүнчин, Гантөмөр, Үүлэн, Билгүүн, Батсүрэн, Мөнх-Эрдэнэ, Д.Отгонцэцэг, Алтанчимэг нарыг монгол бөөгийн үйл ажиллагаанд тус нэмэр оруулсны төлөө шагналаа.
2022 оны Нарны тахилга, хамтарсан залбиралыг зохион байгуулахад идэьхитэй оролцсон дараах улаач нарыг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар Х.Ураннавч, Г.Алтанзаяа, Г.Тэмүүжин, Ц.Эрдэнэчулуун, Г.Энхбат, Б.Эрдэнэсувд, М.Билэгмаа, Р.Ганбаатар, З.Цэнгэлмаа, С.Мөнхжаргал, Ариунаа, Г.Баярсайхан, М.Мөнхцэцэг, А.Адъяасүрэн нарыг шагнаж урамшууллаа.
Шагнагсдыг төлөөлөн Монгол бөөгийн Зайран Б. Жавхланцогт үг хэллээ. Тэрээр өөрсдийн багш боло Монгол бөөгийн Тэргүүн удган С.Бямбасүрэнг Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар шагнагдсанд талархал илэрхийлж урлагын бүтэн багаар ая дууны мэндчилгээ дэвшүүлж буйг мэдэгдлээ. Монгол бөөгийн тэргүүн удган Б.Солонгод охиноос нь, Монгол бөөгийн удган Х.Майцэцэгт хамт олноос нь цэцгийн баглаа, ая дууны мэндчилгээ дэвшүүлсэн болно.

МОНГОЛ БӨӨГИЙН ЦОЛ, ШАГНАЛ ХҮРТЭГСДЭД
ЗОРИУЛСАН БАЯРЫН ЦЭНГҮҮН

2022 оны ажлаа дүгнэх мөч ирж, Бөө хүний эрхэм дээд цол хүртэж, хийж бүтээсэн ажлынхаа төлөө шагнагдаж байгаа хамт олондоо зориулсан Баярын цэнгүүн эхэллээ.
Хамгийн анхны Цэнгээнт бүжгийг Монгол бөөгийн Дархан зайран П.Батжаргалын нэрэмжит болгож, МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан зарласан билээ.
2022 онд МБНЭ-ийн хамт олны хувьд үйл ажиллагааны үндсэн бодлого, зорилтоо амжилттай хэрэгжүүлж ирлээ.
Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Доржпүрэвт зориулан түүний ажилладаг Урлагын хамт олон баярын мэндчилгээ дэвшүүлсэн. Энэ жил зайран маань нутаг орондоо томоохон тахилгуудыг хийсний зэрэгцээ Онгодын шинэхэн өргөөг барьж ашиглалтад оруулсан байна.
МБНЭ-ийн нэг чухал зорилт болсон нийгэмд бөөгийн нэр хүндийг хамгаалах асуудал, түүний салшгүй хэсэг Монгол бөөгийн цол олгож, албажуулах ажиллагаа амжилттай үргэжилж байна. Шинээр Монгол бөөгийн цол хүртсэн удган, зайрангуудад зориулсан урлагын тоглолт, мэндчилгээ үргэлжилсэн.
Монгол бөөгийн Тэргүүн удган Солонгогийн охин ээждээ цэцгийн баглаа, мөн урлагын багтай ирж “бяцхан” мэндчилгээ дэвшүүлсэн нь гэнэтийн бэлэг байлаа.
Энэ жил Монгол бөөгийн өргөөнд БНАСАУ-ын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо Канад Улсын Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд хатагтай Кэтрин Элизабет Ивкоф нар зочилж үйл ажиллагаатай танилцсан нь онцгой үйл явдал байсныг тэмдэглэж баярын мэндчилгээ дэвшүүллээ.
Монгол бөөгийн Тэргүүн удган С.Бямбасүрэнгийн шавь нар багшдаа өргөн хэмжээний урлагын тоглолтоор ая дууны мэндчилгээ дэвшүүлж буйг мэдэгдлээ.
Монголын төрт ёсны уламжлалаар хийсэн Хөвсгөл нуурын ба Эрдэнэхайрханы нэгдсэн тахилга, Нарны тахилга, Монгол төрийн төлөө амь насаа зориулсан зүтгэлтэн, баатруудад зориулсан хүндэтгэлийн тахилгыг амжиллтай зохион байгуулсанд улаач нарт дурсгалын Өргөмжлөл болон Дурсамж олгож түүнд зориулсан бүжгийн цэнгүүн хийлээ.
Энэ удаагийн Цэнгүүнд 2022 оны 6 дугаар сарын 22-ны өдрийн Нарны тахилга болон намрын сүүлчийн тахилгыг хийсэн залуу хамтлаг, Монгол бөөгийн удган Х.Майцэцэгийн удирдлага дор амжилттай зохион байгуулсаныг тэмдэглэж нэрэмжит бүжигээ хийсэн.
Энэ жилийн шинэ жилийн арга хэмжээнд удган Цэрэн тэргүүтэй урлагын хамтлаг оролцож, МБНЭ-ийн хамт олонд шинэ уран бүтээлийн мэндчилгээ дэвшүүлсэн нь олны талархалыг хүлээж, алга ташилтаар сэтгэлээ илэрхийлж байсан.
2022 оны ажлын жилийн ололт амжилтаа дүгнэж цэгнэдэг уламжлалт баяр Монгол бөөгийн ЦОЛ, ШАГНАЛ ГАРДУУЛАХ ЁСЛОЛЫН АЖИЛЛАГАА олгох ажиллагаа, түүнд зориулсан баярын цэнгүүн сайхан болж өнгөрлөө. Энэ ажиллагаанд оролцож, шагнал авсан олон залуус ирээдүйд хийх их ажлын төлөө хүртсэн гэж ойлгож болно. Залуус Та бүхэндээ улам их ажлын амжилт хүсэж байна. Шинэ цол, хийж бүтээсний төлөө олгосон шагнал залууст их урам зориг өглөө.

Уулзалтын эхэнд МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан Кардинал Жиоржио Маренгод 2022 оны 8-р сарын 27-нд Ромд хотод Кардиналуудын албан ёсны уулзалтаар (Consistory) Пап Францис түүнийг Гэгээн Жиуда Таддэо Апостоло хэмээх цол олгон Кардинал болгон зарлан тунхагласаныг тохиолдуулан баяр хүргэж, нэр хүндтэй, өндөр хариуцлагатай үйлчлэлд зүтгэж буй Кардинал Жиоржио Маренгод Монголын улаач нарын өмнөөс эрүүл энх, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөлөө.
МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан Монголын үндэсний тэнгэр шүтлэгт бөө мөргөлийн талаар танилцуулж, түүхэн явц, өнөөгийн байдлыг танилцууллаа. Мөн харилцан сонирхосон асуудлаар санал солилцлоо.
Монгол улсын Улаанбаатар хот дахь Апостолик Тэргүүн, Кардинал Жиоржио Маренго 1974 оны 6-р сарын 7-нд Итали улсын Кунео хотод мэндэлжээ. Гэр бүл нь түүнийг 3 настайд Турин хот руу ирж тэнд суурьших болсон. Бага залуу насаа спорт, скаут, сүмийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй өнгөрөөсөн. Турин дахь Каворын лицейг төгссөний дараа Ай Эм Си (I.M.C) буюу шашин дэлгэрүүлэгч санваартнуудын Консолата хэмээх байгууллагын гишүүн болохоор элссэн.
1993-1995 онд Хойд Италийн Теологийн (Тэнгэрбурхан судлал) Тэнхимд философийн (гүн ухаан), 1995-1998 онд Ром дахь Папын мэдлийн Грегорианы Их сургуульд теологийн чиглэлээр суралцсан. 2000 оны 6-р сарын 24-нд Консолата байгууллагын гишүүний хувьд үүрдийн сахилын тангаргаа өргөж, 2001 оны 5-р сарын 26-нд сахил санваарын хэргэм хүртжээ.
1999-2002 онд Папын мэдлийн Урбаниана Их сургуульд мэдлэгээ ахиулан суралцаж шашин дэлгэрүүлэлтийн чиглэлээр магистр, хожим нь 2016 онд докторын зэрэг хамгаалсан.
2003 онд байгууллагаасаа Монгол руу томилогдсон анхны гишүүдийн нэг болж байгууллагынхаа нэг санваартан болон гурван гэлэнмаа нарын хамт Монголд иржээ. 2006 онд бусад гишүүдийн хамт Арвайхээр хотыг зорьсон. Эдгээр жилүүдэд Арвайхээрт мэндэлсэн нэгэн жижиг сүмийн санваартнаар үйлчилж байсан.
2020 оны 4-р сарын 2-ны өдөр Пап Францис түүнийг Монгол дахь католик Шашны анхны хамба лам асан эрхэмсэг хүндэт Вэнсэслао Падиллагийн залгамжлагчаар сонгон Улаанбаатар дахь Апостолик Захиргааны тэргүүн, Кастра Севериана нэр цол оноон хамба ламаар томилсон.

КАРДИНАЛ ЖИОРЖИО МАРЕНГО
2022-11-09
Share Tweet

Монгол улсын Улаанбаатар хот дахь Апостолик Тэргүүн, Кардинал Жиоржио Маренго 1974 оны 6-р сарын 7-нд Итали улсын Кунео хотод мэндэлжээ. Гэр бүл нь түүнийг 3 настайд Турин хот руу ирж тэнд суурьших болсон. Бага залуу насаа спорт, скаут, сүмийн үйл ажиллагаанд идэвхтэй өнгөрөөсөн. Турин дахь Каворын лицейг төгссөний дараа Ай Эм Си (I.M.C) буюу шашин дэлгэрүүлэгч санваартнуудын Консолата хэмээх байгууллагын гишүүн болохоор элссэн.
1993-1995 онд Хойд Италийн Теологийн (Тэнгэрбурхан судлал) Тэнхимд философийн (гүн ухаан), 1995-1998 онд Ром дахь Папын мэдлийн Грегорианы Их сургуульд теологийн чиглэлээр суралцсан. 2000 оны 6-р сарын 24-нд Консолата байгууллагын гишүүний хувьд үүрдийн сахилын тангаргаа өргөж, 2001 оны 5-р сарын 26-нд сахил санваарын хэргэм хүртжээ.
1999-2002 онд Папын мэдлийн Урбаниана Их сургуульд мэдлэгээ ахиулан суралцаж шашин дэлгэрүүлэлтийн чиглэлээр магистр, хожим нь 2016 онд докторын зэрэг хамгаалсан.
2003 онд байгууллагаасаа Монгол руу томилогдсон анхны гишүүдийн нэг болж байгууллагынхаа нэг санваартан болон гурван гэлэнмаа нарын хамт Монголд иржээ. 2006 онд бусад гишүүдийн хамт Арвайхээр хотыг зорьсон. Эдгээр жилүүдэд Арвайхээрт мэндэлсэн нэгэн жижиг сүмийн санваартнаар үйлчилж байсан. Энэ хугацаандаа шашин хоорондын харилцаа болон соёлын судалгааны нэгэн жижиг төвийг Хархорин хотод санаачлан эхлүүлсэн. Үүний зэрэгцээ Папын дэргэдэх шашин хоорондын харилцааны зөвлөлд ажил үүрэг гүйцэтгэж байсан. 2020 оны 4-р сарын 2-ны өдөр Пап Францис түүнийг Монгол дахь католик Шашны анхны хамба лам асан эрхэмсэг хүндэт Вэнсэслао Падиллагийн залгамжлагчаар сонгон Улаанбаатар дахь Апостолик Захиргааны тэргүүн, Кастра Севериана нэр цол оноон хамба ламаар томилсон.
2022 оны 8-р сарын 27-нд Ромд хотод Кардиналуудын албан ёсны уулзалтаар (Consistory) Пап Францис түүнийг Гэгээн Жиуда Таддэо Апостоло хэмээх цол олгон Кардинал болгон зарлан тунхаглалаа. Нэр хүндтэй, өндөр хариуцлагатай үйлчлэлд зүтгэж буй Кардинал Жиоржио Маренгодоо Монгол дахь нийт католик сүмүүдийн нэрийн өмнөөс эрүүл энх, сайн сайхан бүхнийг хүсэн ерөөе!

Тайлбар: Ромын хамба лам буюу Папын шашны хариуцлагатны үйл ажиллагааг дэмжих зэмсэг гэсэн утгаар кардиналуудын коллежиумын (нийт бүрэлдэхүүний) нэгдлийг бэлгэдэхийн тулд Кардинал болж буй хүнд Ром дахь шашны хүрээнд хамаарах сүмүүдээс эсвэл Ромын ойролцоох шашны хүрээнүүдээс аль нэгийг нь сонгон оноодог бөгөөд тухайн оноосон газрын нэр нь түүний цол гуншин болдог.

Цэргийн төв эмнэлэг, Батлан хамгаалах яам, Алдар нийгэмлэг, Авто баталльон, Химийн баталльон, ЦНДСургууль байрлаж байлаа. Цэргийн ангийн складууд Япон толгойн урв хэсэгт байрлана. Тэдгээр анги салбаруудын офицер, ахлагчдын амьдардаг цэргийнхэн голдуу байрладаг 72 дугаар хотхон, Авто баталльон, химийн батальоны нийтийн хашаа байдаг байв. Энэ хэсгийн нутаг дэвсгэр 8 дугаар хороонд хамаарна.
Энэ хэсэгт 10-н жилийн 14 дүгээр сургууль гэж ганц сургууль байв. Маахуур толгойд 30, Амгаланд 28-р найман жилийн сургууль байжээ. Алдарт 5-р гуанзны урд мөргөцөг дор нэг давхар жижиг байшинд дөрвөн жилийн гурван танхимтай 44-р бага сургууль нээгдэв.
Удалгүй сүүний үйлдвэрийн урд талбайд наймин жилийн 53-р сургууль байгуулагдлаа. Ийнхүү энэ хавийн цэргийнхэний хүүхдууд эдгээр сургуулиудыг дамжин 10-р ангиа төгсөж, амьдралын дараагийн шатанд шилжинэ. Удалгүй хүн ам ихээр өсөж, 10-н жилийн 53,44,14-р сургууль гэсэн гурван сургуультай болсон байдаг.
Цэргийнхэн голдуу амьдардаг байсан болохоор 53 дугаар сургууль хамгийн олон офицер энэ сургуулиас хамгийн олон хурандаа төрсөн алдар нэрийг авсан билээ. Тиймээс 53-р сургуулиас төрсөн хурандаа нартаа хүндэтгэл үзүүлэх ажиллагаа болсон билээ.

Ажлын хэсгүүдийг байгуулж бэлтгэл ажлуудыг хангаж, гүйцэтгэлийг зохион байгуулсан. Ажлын туршлага дутсанаас алдаа дутагдал гарч байсан ч багагүй ажил амжуулсан байна.
МБНЭ-д ирж уулзсан иргэдийн тоо мянгаар тоологдож байна. Өмнөх жилүүдийг бодвол бөөгийн үйл явцад чанаржилт харагдаж, шүтэн бишрэгчид онгодтой харьцах мэдлэгт ихээхэн өөрчлөлт гарсан нь харагдаж байна.
Төрийн байгууллагын дэмжлэггүй бол шашины үйл явц өрнөхөд хүндрэлтэй, чамлахааргүй жижигхэн музей байгуулаад зүтгэж байгаа нэгэн байгаач, өрнөлт хязгаартай. Ялангуяа шашины хөнжлийн чиг хандлага баг, хамт олонгүйгээр урагш явахгүй. Цээжний “пангаар”, өөрийгөө товойлгож 3-4 жил явна. Өөртөөгөө уулзсан гадаадын хэдэн хүнээр сэтгэлгээгээ “дүүргэнэ”, тэгээд цааш яах вэ.
Тэнгэр шүтлэгт бөө мөргөлийг хөгжүүлэн цэцэглүүлэхэд хамтын зүтгэл гол үүрэг гүйцэтгэнэ. Хамтарч хийж, бүтээх ажлууд багийн төлөвшилтийг бий болгоно. Бид тэр зүгт явж байна. Тиймээс 2022 оны ажлын уулзалтуудыг онцлох үйлд тооцож байгаа юм.

АЛБАН ЁСНЫ МЭДЭЭ: Шүтэх эрх чөлөөг хамгаалах нь АНУ-ын засгийн газрын чухал үнэт зүйл юм. ЭСЯ уламжлал болсон Шашны эрх чөлөөний талаарх дугуй ширээний уулзалтаа хийж, шашны удирдагчидтай тэдний ололт амжилт, сорилт бэрхшээлийн талаар сонсож, ярилцлаа. Энэ уулзалтаас улбаалаад тэд өөрсдийн санаачилгаар хоорондоо тогтмол уулзаж ярилцдаг болсон нь их сайхан мэдээ байв.

МБНЭ-ИЙН МЭДЭЭЛЭЛ: Үе, үеийн АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдууд Монгол дахь шашины удирдлагуудыг хүлээн авч уулздаг уламжлалтай билээ. АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Буанган Шашны удирдлагуудыг хүлээн авч танилцах уулзалт хийлээ. Түүнтэй хамт АНУ-ын департа́ментийн төлөөлөгч байлцав.
Монгол дахь шашины төлөөлөл өөрсдийн шашины байгууллагуудын талаар танилцуулах мэдээлэл хийсэн юм. Дараа нь монгол дахь шашины байгууллага, шашин шүтэх талаар тулгамдсан асуудлаар санал бодлоо солилцсон билээ.
Энэхүү уулзалтад МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан тасралтгүй оролцож иржээ. Тэрээр хэлсэн үгэндээ энэхүү уулзалтанд урьсанд талархал илэрхийлж, АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Буанганд ажлын амжилт хүссэн байна.
“Миний хувьд АНУ-ын Элчин сайдын яамны хамт олонтой хамтран ажиллаж эхлээд 20-н жил болж байна. Шүтэх эрх чөлөөг хамгаалах нь АНУ-ын засгийн газрын чухал үнэт зүйл байдаг, нөгөө талдаа Монголд шашины талаар албан ёсоор мэдээлэл солилцох тогтолцоо байдаггүй болохоор Элчин сайдын яаман дээр хийгдэх уулзалтад шашины төлөөлөлүүд их ач холбогдол өгч ханддаг.
Бидний удаа дараагийн уулзалтуудын санал дүгнэлтүүд ажил хэрэг болох, Дэлхийн шашины илтгэлд тусгалаа олж байдгаар шашин шүтэх эрх чөлөөнд үнэтэй хувь нэмэр болж байгааг тэмдэглэсэн.
Энэ уулзалтаас улбаалаад шашины удирдлагуудын төлөөллийн бие даасан уулзалтууд хийгдэх болсон бөгөөд эхлэлийн шатанд, хийж байгаа ажлын талаар нэг нэгнээ ойлгох чиглэлд том алхам болж, цаашид төлөвших шатандаа явж байгааг хэлсэн юм.
Өмнөх элчин сайдууд МБНЭ-ийн үйл ажиллагаа, онгодын өргөөгөөр зочилж танилцаж байсан билээ. АНУ-ын Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд Ричард Буанганыг МБНЭ-ээр зочилохыг МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан урилаа. Элчин сайд Монгол бөөгийн өргөөгөөр зочилох урилгыг хүлээж авч буйгаа иэлрхийлсэн билээ.”