Category: Далд ертөнц

10. Хараагүй хүн зүүдэндээ хардаг.
Хэдийгээр орчлонг харах хувьгүй төрсөн ч хараагүй хүн ч зүүдэндээ харж зүүдэлдэг. Түүчлэн тэд зүүдэндээ сонсох, үнэрлэх, хүрэлцэх гэх бүх мэдрэмжийг тэнцүү мэдэрдэг байна. Харин хараатай хүмүүсийн хувьд энэ нь маш хүчтэй зүүдлэсэн үед л мэдрэгддэг гэнэ.

9. Бид бүх зүүднийхээ 90 хувийг мартчихдаг.
Бид зүүдэлж сэрээд 5 минутын дотор зүүднийхээ 50 хувийг, 10 минут өнгөрөхөд 90 хувийг нь мартдаг байна. Дэлхийн алдарт аймшгийн зохиол болох “Frankenstein”-ны зохиолч Mary Shelley энэхүү зохиолоо зүүдэлсэн гэдэг. Тэрээр өөрийн зүүдийг сэрэнгүүтээ цаасан дээр буулгаснаар алдарт зохиол төржээ.Тийм болохоор та ч зүүдэлж сэрсэн даруйдаа өөрийн зүүдээ нэг цаасан дээр буулгаад үзээрэй.

8. Бүх хүн зүүдэлдэг
Хөгшин залуу гэлтгүй амьд хүн бүр зүүдэлдэг. Хүүхдүүд бүх унтлагынхаа цагийн 50%, насанд хүрэгсэд 20%, ахимаг насныхан 15 % -ийг зүүдэлж өнгөрүүлдэг байна.

7. Зүүд хүний сэтгэл санаанд нөлөөлхүйц хүчтэй байдаг.
Хүний зүүрмэглэх үедээ зүүдэлсэн зүүд маш бодитой байдаг бөгөөд энэхүү зүүднийхээ нөлөөлөнд хүчтэй орсон байдаг учраас сэрсэн ч энэ зүүд удаан хугацаанд мартагддаггүй гэнэ. Энэ мэтчилэн хэдэн өдөр дарааллан зүүдлэх үед хүн хий юм харж, сэтгэл санааны хувьд өөрчлөлтөнд ордог байна.

6. Хүн зүүдэндээ зөвхөн өөрийн мэддэг зүйлээ л хардаг.
Заримдаа бид зүүдэндээ огт танихгүй хүний царайг харах нь олонтой. Гэвч бид зүүдэндээ зөвхөн өөрийн харсан зүйлээ л зүүдэлдэг байна. Тийм болохоор тэрхүү танихгүй царайг бид хаа нэгтээ гудамжинд, автобусанд харсан хүний төрх байдаг гэнэ. Түүнчлэн хэрэв хар дарсан зүүдэндээ хэн нэгэн үл таних хүний царай харсан бол тэр хүн бидний бага насандаа айж байсан хүний төрх байдаг байх юм.

5. Зүүд хэзээ ч өнгөтэй байдаггүй
Хүний зүүд хэзээ ч өнгөтэй байдаггүй байна. Гэхдээ өөрт хамааралтай аймшигт явдлыг харин хар цагаан өнгөтэй зүүдэлдэг гэнэ.

4. Зүүд бүхэлдээ бэлэг тэмдэгийн шинжтэй, тааварлашгүй оньсого байдаг.
Бид заримдаа л тодорхой үйл явдлыг зүүдэлдэгч ихэнх зүүд маань бэлэг тэмдэгийн шинжтэй, оньсого мэт байдаг. Гэхдээ л зүүд ямар нэгэн зүйлийг өгүүлдэг.

3. Аймхай хүмүүс илүү бодитой зүүдэлдэг.
Зориг муутай, аймхай хүмүүс илүү бодитой, хүчтэй зүүдэлдэг байна. Түүнчлэн тэднээс гадна архи,тамхины эмчилгээ хийлгэж хорт зуршилаа хаяж байгаа хүмүүс мөн дэндүү бодитой зүүдэлдэг гэнэ. Тэд эмчилгээний эхний 3-4 долоо хоногт тамхи татаж байгаагаа маш бодитой, хүчтэй мэдэрч зүүдэлдэг байна.

2. Бодит байдлын сэрэл, мэдрэмж бидний зүүдэнд мэдрэгддэг.
Хүн зүүдэндээ цангаж байна гэж зүүдэлбэл бодит байдал дээр мөн цангасан байдаг. Мөн бидний бие унтаж байхад халууцаж байхыг мэдэрч байгаа бол зүүдэнд ч энэхүү мэдрэмж мэдрэгдэнэ.

1.Хүн унтаж байхад бие махбод мэдээгүй болдог.
Иймд бид зүүдэндээ болж буй үйл явдлууд тухайлбал өндөрөөс ухах, цочих зэрэг үйлдлийг биеэрээ хийдэг байна

Цогтын анхны эхнэр өвчний улмаас нас барж, гурван хүүхэд нь өнчрөн хоцорсон нь хориод жилийн өмнө билээ. Бурхан болоочоосоо хойш гурван жилийн дараа Алимаа гэдэг нэг дагавар хүүтэй хүүхэнтэй ханилан суусан байна. Цогт анхны эхнэртэйгээ айл болж өрх тусгаарлахдаа дэлгүүрээс худалдаж авсан эрээн модон ороо хаях тун дургүй. Энэ орыг худалдаж авахад хөдөө байдаг хадам ээж нь их сайхан зузаан эсгий гудас урлан өгч явуулсан ажээ. Ханиа алдсанаас хойш энэ орноосоо өөр орон дээр Цогт унтах дургүй. Учир нь энэ орон дээрээ унтаж байхад талийгаач хань нь байн байн зүүдэнд орж ирэн хэсэг хугацаагаар ханьсдаг байв. Бурхан болооч хань нь ингэж ханьсахаар барахгүй зарим шөнө сүнс нь орны хажууд ирэн Цогтыг энхрийлж ялдамладаг байсныг гүн нойрондоо автсан Цогт мэддэггүй байжээ. Талийгаач эхнэрийн нь сүнс айл болж, гал голомтоо асаасан ор гудсандаа ийнхүү олон жил хоргодсон нь сонин.
Цогт, Алимаа хоёр ханилснаасаа хойш өнөөх эрээн модон ор дээр унтсаар олон жил болжээ. Зарим шөнө Алимаа учиргүй хар даран зүүдэлнэ. Зүүдэнд нь Цогтын талийгаач эхнэр орж ирэн Алимаад тун таагүй хандана. Уг нь Алимаа Цогтын талийгаач эхнэрийг огт танихгүй, ямар хүүхэн байсныг зөвхөн зургаас нь харж мэдсэн. Түүний зүүдэнд Цогтын талийгаач эхнэр Алимааг гэрээсээ учир зүггүй хөөж байна, чи миний хэдэн хүүхдийг битгий ад үзээд байгаарай, чи миний орон дээр нөхөртэй минь унтдаг хэн юм гэхчлэн дайрч давшилж байна гэж олон удаа орж иржээ. Алимаа учир нь үл олдох энэ зүүднийхээ тухай нөхөртөө хэлж “Олон жил болсон энэ модон ор, гудас хоёрыг сольж, шинэ ор, гудас авъя” гэхэд Цогт жигтэйхэн дургүйцэж “Энэ ор, гудас хоёр чамд ямар гай болоод байгаа юм. Чиний зүүдэнд юу орж ирэх нь ор, гудас хоёрт ямар хамаатай юм” гэж уурлана.

Сүүлийн үед Алимаагийн бие шөнө дунд хэн нэгэн хүн хутгаар сийчсэн мэт эрээн цоохор болох болжээ. Өөрийнхөө бие нурууг хумсаараа маажаад ийм болгочихов уу гэтэл гар нь хүрч чадахааргүй газарт хүртэл эрээн цоохор болсон байдаг нь тун хачирхалтай. Нэгэн шөнө Алимаа мөн л хар даран зүүдэлж, давхийн сэрэхэд орны дэргэд Цогтын талийгаач эхнэр хөх торгон дээлтэй зогсч байх нь цонхоор тусах сарны гэрэлд тодоос тод харагдаж байв. Тэр шөнө Алимаа өнөөх эрээн модон ор дээр ганцаараа унтаж байсан юмсанж. Сүнс харсан Алимаа сүнсээ зайлтал айж, хөдөлж ч чадахгүй хэвтэж байтал өнөөх хөх торгон дээлтэй хүүхэн Алимааг дув дуугүй хэдэн хором ширтэж байснаа том өрөөний хаалгаар гарч одсон байна. Алимаа тэр хүүхний сүнс шөнө орны хажууд ийнхүү зогсч байхыг олон удаа харсан бөгөөд үүнээс болж сүүлийн үед бие нь аягүйрхэж чилээрхэх болов. Энэ тухай нөхөртөө хичнээн хэлээд ч нэмэргүй. Учир нь Цогт анхны эхнэртэйгээ унтаж байсан ор, гудсаа солих тун дургүй, бас дээр нь энэ орноос өөр орон дээр унтах дургүй.

Алимааг “Би наад орон дээр чинь унтахгүй” гэхэд Цогт элдэв үгээр загнасаар байгаад модон орон дээр заавал хамт унтана. Аргаа барсан Алимаа дээрх удган Нансалд бараалхахад Нансал онгод шүтээнээ дуудан бөөлж байгаад ингэж хэлжээ.

– Тэр модон ор, гудас хоёрт нөхрийн чинь талийгаач эхнэрийн сүнс олон жил хоргодсон байна. Тэр сүнс танд нэг их хор хөнөөл учруулахгүй ч зүүдэнд чинь орж, шөнө таны дэргэд ирээд байдаг нь танд их төвөгтэй байдаг юм байна. Би тэр сүнсийг зайлуулах арга засал хийж өгье. Энэ явдлаас айгаад таны сүнс ч зайлан одсон байна. Би сүнсийг чинь дуудан авчирч өгье. Таны нуруун дээр шөнө гарсан эрээн цоохор бол тэр сүнсний хорлол байна. Талийгаач хүүхний сүнс нөхрөө харамласандаа таныг ингэж хорлож байна.

Гэхдээ үүнээс илүүгээр таныг хорлож чадахгүй. Учир нь та ханийх нь оронд хань, хүүхдүүдэд нь ээжийн нь оронд ээж болсон үүргээ муугүй биелүүлж байгааг тэр сүнс сайн мэддэг юм байна. Би тэр сүнсийг нөгөө ертөнц рүү нь бүрмөсөн явуулах гэж оролдоод үзье. Ийм олон жил гэр орондоо, хайртай юмандаа хоргодсон сүнс тийм амар зайлдаггүй юм гэж Нансал удган хэлсэн байна.

Ингээд Нансал удган нэгэн өдөр Цогтынд уригдан ирж, хэнгэргээ дэлдэж, онгод тэнгэрээ дуудаж, өнөөх эрээн модон орыг тойрон баахан бөөлөөд “Талийгаачийн сүнс сая надаас зугтан энэ орныг хэдэнтээ тойрлоо. Би араас нь хөөн бөөлсөн. Сүнс эндээс явах тун дургүй байна. Гэвч миний онгод тэнгэр дийлж, тэр сүнс тэнгэр өөд нисэн одлоо. Одоо дахин эргэж ирэхгүй биз дээ. Чиний сүнс ч эргэж ирээд биед чинь орчихлоо” гэжээ. Үнэхээр ч Нансал удганыг бөөлснөөс хойш талийгаач хүүхний сүнс дахин үзэгдсэнгүй. Алимаагийн бие дээрх эрээн цоохор зүйл ч алга болж, эхнэр, нөхөр хоёр модон ор, хуучин гудас хоёрыг устгаж шинэ ортой болсон байна.

мэддэггүй ч байж болох зүүдний тухай баримтуудыг хүргэж байна.

Баримт 1. Онолын хувьд зүүдийг тодорхойлох нь: Мэдрэлийн тогтолцооны хэсгүүд нь цочролд харилцан адилгүй өртдөг. Мэдрэлийн тогтолцооны бусад хэсгүүдээсээ илүүтэйгээр байнга цочролд өртөж буй мэдрэлийн тогтолцооны тухайн хэсэгт хүчилтөрөгч ба илчлэгийн дутагдал бусад хэсгээсээ харьцангуй ихээр бий болж, улмаар агааргүй (анаэроб) исэлдэлт явагдсанаас тухайн мэдрэлийн эд эсэд сүүний хүчил ихээр үүсэж хуримтлагдана. Ингэж сүүний хүчил ихээр хуримтлагдсан мэдрэлийн тогтолцооны тухайн хэсгийн эс ихэд цочромтгой болно. Үүнийг мэдрэлийн эсийн ядралт гэнэ. Ингэж эсийн ядралтанд орсон тухайн хэсэг нь мэдрэлийн эс тогтолцоо сааталд орсны дараа гадаад дотоод янз бүрийн цочруулд амархан өртөж цочирдгоос саатлаас амархан гардаг байна. Өөрөөр хэлбэл тухайн мэдрэлийн эсийн туйлшрал гүйцэд явагддаггүй байна. Ингэснээр тархи мэдрэлийн саатлын үед мэдрэлийн тогтолцооны зарим нэг хэсэг саатаагүйгээс үүссэн үйл явц бий болно. Энэ үйл явцыг зүүд гэнэ.

Баримт 2. Хараагүй хүмүүс зүүдэлдэг. Энэ нь ямар нэг шалтгаанаар сүүлд хараагүй болсон хүмүүст хамаарна. «Олдмол» хараагүй болсон хүмүүс бусад бүх хүний адил хар-цагаан өнгөөр болон бусад элдэв өнгөөр зүүдэлдэг байна.

Баримт 3. Хэрвээ хүн төрөхдөө хардаггүй байсан бол зүүдэлж чаддаггүй, дуу чимээний болон «үнэрийн» зүүд зүүдэлдэг.

Баримт 4. Хүн өөрийн бүх зүүдний 90 орчим хувийг мартдаг. Маш цөөхөн зүүд санаанд үлддэгийг бүх хүн мэднэ дээ. Зүүдний гуравны нэг нь биш, тал нь биш, бүтэн 90 хувь нь мартагддаг нь ерөөс сонин.

Баримт 5. Бүх хүн зүүдэлдэг. Зарим хүн бусдыг бодвол зүүдээ илүү сайн санадаг, гэвч зүүдээ ерөөс санадагүй заяа нь хаячихсан хүмүүс ч бий. Ийм хүмүүс ерөөс зүүдэлж үзээгүй хэмээн өөрийн найз нөхөд болон танил хүмүүст ярьдаг. Үнэндээ бол тийм биш.

Баримт 6. Зүүд нь сэтгэл санааны элдэв хямралаас сэргийлдэг. Зүүд нь бидний байнга санаж байдаг болон санаж явсан хүслийн тусгал юм. Чухамхүү зүүд нь сэтгэл санааны системийг хямрахаас хамгаалахад тусалдаг байна. Саяхан сэтгэл судлаачид нэг туршилт хийж, түүнд оролцсон сайн дурын хүмүүст 8 цаг унтахыг зөвшөөрч, харин яг «зүүдэлдэг» үе болохоор нь тэднийг сэрээж байжээ. Туршилтад оролцогчид хэсэг хугацааны дараа өдрийн цагаар дэмийрч, ямар ч шалтгаангүйгээр цухалдаж, эвгүй байдал гаргаж эхэлсэн байна.

Баримт 7. Зүүдэндээ бид хаа нэгтээ харсан тэр хүмүүсийг л зүүдэлдэг. Тархи шинэ хүмүүсийг «санаанаасаа зохиодоггүй». Та эргэлзэж байна уу? Үнэндээ хүнд зүүдлэгдсэн тэр хүн өмнө нь өөртэй чинь уулзаж байсныг аль эрт нотолсон юм. Жишээ нь, 35 жилийн өмнө таны өвөөгийн машинд шатахуун өгч байсан хүн 40 настай байхад зүүдлэгдэж болно.

Баримт 8. Бид амьдралынхаа туршид олон мянган хүнийг хардаг, тэд дараа нь зүүдэнд орж ирдэг.

Баримт 9. Зарим хүн хар-цагаан өнгөөр зүүдэлдэг. Бүх хүн зүүдэлдэг, гэхдээ барагцаалвал 12 хувь нь хар-цагаан өнгөөр зүүдэлдэг байна. Яагаад ингэдгийг эрдэмтэд хараахан илрүүлж чадаагүй байгаа ч, баримт бол баримт, өнгөтэй зүүд хэзээ ч зүүдлээгүй хүмүүс бас бий.

Баримт 10. Зүүд бол ер нь л зэрэглээ. Бага зэрэг ойлгомжгүй хэлсэн байж магад, гэхдээ зүүд шиг тийм хачирхалтай, учир битүүлэг зүйлийн талаар онцгой тодорхой юм хэлэх аргагүй. Зүүд бол бэлгэдлийн өвөрмөц хэл юм. Бидний зүүдэлдэг олонхи зүүд бол сэтгэл хөдлөлийн аль нэг талыг илэрхийлдэг.

Баримт 11. Нэг сонин баримт. Тамхи татахаа больсон хүмүүс тамхичид юмуу хэзээ ч тамхи татаж байгаагүй тэр хүмүүсийг бодвол, хавьгүй илүү хурц өнгөтэй зүүд зүүдэлдэг байна. Тамхи татахаа больсон архаг тамхичид бүр хурц өнгийн зүүд зүүдэлдэг ажээ.

Баримт 12. Дашрамд тэмдэглэхэд, ийм хүмүүс ердийн зүүдийг бодвол, тамхи татсан үеийн зүүдийг хавьгүй цөөн зүүдэлдэг байна.

Баримт 13. Гадны хүчин зүйлс бидний зүүдэнд нөлөөлдөг. Үнэхээр гадны авиа, үнэр, шүргэлт, бидний унтаж байгаа өрөөний температур юмуу тэр ч байтугай хатуу дэрийг санагдуулдаг тэр зүйл бидэнд байнга зүүдлэгддэг. Энэ бүгд хүний зүүд, физиологийн үйл явцад ямар нэг байдлаар нөлөөлдгийг харуулж байна.

Баримт 14. Хүнийг унтаж байхад, түүний бие ямар ч «хөдөлгөөнгүй» болдог. Энэ бол үнэхээр тийм. Бидний тархи нойрон дундах хөдөлгөөний үед өөрөө өөртөө муу юм хийхгүй юмсан гэхдээ биеийн идэвхитэй хөдөлгөөний төвүүдийн үйлдлийг таслахыг мэрийдэг байна.

Баримт 15. Зүүд зөнтэй хэмээн ярилцдаг. Гэсэн хэдий ч хүн болгоны зүүдэлсэн зүүд биелдэггүй. Хэрвээ ямар нэгэн сайхан зүүд зүүдэлвэл зүүд минь биелээсэй, онцгүй тавгүй зүүд зүүдэлвэл битгий биелээсэй хэмээн олон хүн боддог.

Баримт 16. Харин зөн совинтой зүүд зүүдэлсэн алдартнуудын хувьд тэд үнэхээр азтай юм. Сэрүүн байхдаа шийдвэрлэж чадахгүй байсан асуудал, туурвих ёстой бүтээлийнхээ талаар мэдэхгүй байсан ч ер бусын хачирхалтай замаар тэдний зүүдэнд бүх асуудлыг шийдвэрлэх хариу орж ирсэн байна. Хамгийн гол нь энэхүү цаг мөчийг алдалгүй барьж авч олны сэтгэлд хүрсэн гайхалтай бүтээл, тоног төхөөрөмж бүтээсэн бүтээлчид, зохиолчдод талархахгүй байхын аргагүй.

Баримт 17. Мэдрэлийн тогтолцооны ямар хэсэг ядралд орж, сэрэл дамжуулснаас шалтгаалан зүүд нь олон төрөл байна. Жич: Тархины гадар, гадрын доод төв нь хамгийн ихээр ядралд өртдөг хэсэг учир барагтай л бол сааталд удаан хугацаагаар гүн орохгүй саатлаас гарч үйл ажиллагаанд оролцоно. Иимээс зүүдний олон төрөл байх явдал нь хөдөлгөөн мэдрэхүйн замуудын сэрэл сааталтай холбоотой.

Баримт 18. Орчлонгийн цэцэгс адилгүй байдаг шиг ижил зүүд гэж байдаггүй. Зүүдэлж буй хүнд тэмдэгтүүд ямар сэтгэгдэл төрүүлж байгаагаас үл хамааран тухайн зүүд нэг л тайлалтай байдаг. Хүртэхүй тэнцвэрт байдлаасаа хазайна. Хүмүүс материаллаг ертөнцөөс баяр баясал, уйтгар гунийг хүртэн авдаг атлаа оюун санааны ертөнцөөсөө хол хөндий байдаг нь харамсалтай. Гэтэл оюун санаа нь биетэйгээ хамт байдаг ч, ирээдүйд ямагт түрүүлэн хүрдэг. Иймээс бид дотоод мэдрэмжээ гадаад ертөнцтэйгээ адил хэмжээнд хөгжүүлэх ёстой.

Баримт 19. Зүүдлэх чадвараа хэрхэн хөгжүүлэх вэ? Тодорхой утга санааг хадгал, аль болох гадаад ертөнцөөс тусгаар, чөлөөт байхыг х ичээ. Хүн хүсвэл ухамсраасаа бүрэн ангид байж зүүдийг бодит мэт, болох үйл явдлын үнэн тайлбар мэтээр хүртэж чадна. Хүний дуу хоолойг, жишээ нь хамаатныхаа дууг сонсож зүүдэлж байгаа нь унтаж буй хүн хүртэхээр хүлээж авахаар дээд “би” хэлбэржиж байгаа юм.

Баримт 20. Зүүд нь урьдчилан харах байдлаа хэрхэн алддаг вэ? Биеийн болон оюун санаа нь тодорхойгүй бөгөөд унтаж буй хүнийг түүний биологийн тогтолцоо алдагдаж байгааг сануулахгүй бол зүүд нь утгаа өгч чадахгүй. Зүүд бол обьектив буюу материаллаг зүйлд субьектив байдлаар ойлгуулахад ирж буй сайн мууг мэдрэх ухамсарыг өгч байгаа тэмдэгтүүд юм. Оюун санаа бол материаллаг мөн чанарын гадна талд үргэлжлэн оршдог, гэхдээ материаллаг чанартай ижил төстэй тал цөөнтэй.

Баримт 21. Зүүд хэзээ биелдэг вэ? Зүүдний биелэл 7 хоногоор

Нямд зүүдэлвэл – Үдийн хоолны өмнө, эсвэл жилийн дараа биелнэ.
Даваа – Хэрвээ энэ өдөр төрсөн бол биелнэ.
Мягмар -Зүүд 7 жилийн дараа биелж болох юм.
Лхагва – Зөн, дохио үзүүлж байна.
Пүрэв – Биелэхгүй.
Баасан – Урьдчилан хэлж байна.
Бямба – Үргэлж биш боловч хааяа биелнэ.

Баримт 22. Яаж ч мэрийлээ гэсэн, албан ёсны шинжлэх ухааны тайлбарлаж чадахгүй байгаа зүйл бол зүүд мөнөөс мөн.

Баримт 23. Зүүд нь бидний ирээдүйг зөгнөдөг гэж олон хүн итгэдэг. Тиймээс эрдэмтэд зүүдний бүх учир битүүлэг асуудлыг тайлбарлахыг эрмэлзэж байгаа нь мэдээж хэдий ч, бас олон зүйлийг ойлгох аргагүй л байна.

Баримт 24. Зүүдний биелэл сарын өдрүүдээр

Зүүд нь тэр бүр биелэхгүй, бас адил биелэгдэхгүй. Зүүдний биелэх магадлал нь сарын аль өдөр зүүдлэгдсэнээсээ хамаарч тодорхойлогдоно. Сарын өдрүүдийн жагсаалтаас та зүүдэлсэн өдрөө олоод ард нь зүүд биелэх магадлалыг олж үзэх юм.
1- Зүүд энэ өдөр яг таг биелэгдэх ба сайн сайхныг зөгнөнө.
2- Зүүд нь хоосон: Ямар нэг зүйл зөгнөхгүй, утгагүй.
3- Зүүд түргэн биелэгдэнэ.
4- Зүүд биелэх хэдий ч мөдгүй.
5- Зүүд нь сайн утга холбогдолтой.
6- Зүүд нь биелнэ, гэхдээ мөдгүй.
7- Зүүд нь аз жаргалтай, гэхдээ энэ тухай хэнд ч хэлэх хэрэггүй.
8- Зүүд хүсэл чинь биелэх тал руу хөтөлнө
9- Зүүд биелнэ, тун удахгүй амжилт ирнэ
10- Зүүд удахгүй биелнэ. Гэхдээ таагүй байдал авчирна.
11- Зүүд нь 11 хоногийн хугацаанд биелж баяр хөөр авчирна.
12- Зүүд нь хурдан бас тааламжтайгаар биелнэ.
13- Зүүд нь таагүй явдал руу хөтөлнө.
14- Зүүд нь тун азгүй
15- Зүүд удахгүй биелнэ, бас маш тааламжтай:
16- Зүүд биелэхгүй, тэгээд ч ямар ч ач холбогдолгүй.
17- Зүүд амжилт авчрах ба хорь хоногийн хугацаанд биелнэ.
18- Зүүд нь амжилт, шинэчлэл авчирна.
19- Зүүд нь гэр бүлийн таагүй байдал авчирна.
20- Зүүд удахгүй биелнэ.
21- Зүүд амархан биелэхгүй боловч баялаг авчирна
22- Зүүд таагүй явдлыг анхааруулж байна.
23- Зүүд удахгүй биелнэ.
24- Зүүд нь баяр баясгалан авчирна, удахгүй биелнэ.
25- Зүүд худал, хуурмагийнх.
26- Зүүд нь таашаал, тоглоом наргианых
27- Зүүд нь утгагүй, ямар ч ач холбогдолгүй.
28- Зүүд нь ямар нэг хүндрэл авчирна, гуч хоногийн дотор биелнэ.
29- Зүүд биелэхгүй.
30- Зүүд нь зөгнөх, мөрөөдөл маягтай, тэгээд ч биелэгдэх нь ховор эсвэл удаж байж биелнэ.
31- Зүүд нь хайр дурлалын ялалт, таашаалынх бөгөөд арван тав хоногийн хугацаанд биелнэ.

Үхэж буй үед эргэн тойронд харанхуй болж, тэртээд бүдэг гэрэл харагддаг бөгөөд түүнд ойртох бүр гэрэл тодорч, шаргал өнгө нь цагаанаар солигдон, нүд гялбахгүйгээр эргэн тойрныг тодоор харах боломжтой болдог байна. Клиник үхлийг туулаад амьд үлдсэн нэгэн эмэгтэйн яриаг Муди ийн бичсэн байх юм. “Би аажмаар хөөрч эхлэв. Хэдэн сувилагч өрөөнд минь гүйн орж ирэхийг харж байлаа. Эмч орж ирж байлаа. Гэтэл би гэрлийн бүрхүүлийн цаагуур шилжиж, эмчийг хажуунаас нь маш тодоор харж байв. Намайг хэрхэн амьдруулах гэж байгааг би тод харсан. Миний бие тэр доор орон дээр миний өөдөөс хараад хөдөлгөөнгүй хэвтэх юм. Нэг сувилагч “Бурхан минь энэ хүн өнгөрчихлөө” гэж хашгирахыг би сонсов. Бас нэг сувилагч миний аманд хиймэл амьсгал хийж байхыг би дээрээс нь харж байлаа. Цээжийг минь цахилгаан гүйдлээр цохиж эхлэв. Миний яс шажигнан дуугарахыг би сонсож байлаа. Миний цээж, гар хөлөнд массаж хийж байхыг хараад “Эд нар юунд ингэж санаа зовоод байгаа юм бол оо. Надад одоо ямар сайхан байна вэ гэж би бодож байлаа” гэсэн байх юм. Мөн клиникээр үхээд сэхсэн бас нэг эр Муди эмчид доорхыг ярьжээ. “Би өөрийн биеийг орхилоо. Надад агаараар хөвж яваа юм шиг л санагдаж байв. Би эргэж харав. Бие минь орон дээр хэвтэж харагдсан. Харин би юунаас ч айгаагүй, маш тайван сайхан байлаа. Түгших, айх ямар ч зүйлгүй нам гүм байв” гэжээ. Түр зуурын үхэл гэгч ийм байх нь ээ. Аймаар гайхмаар юм. Даанч клиник үхлээс эргэж ирнэ гэдэг ховор тохиолдол бололтой. Туулсан амьдралтайгаа ахин нүүр учирч байгаа нь маш чухал зүйл юм. Түүний дотоод харцны өмнүүр нисэн өнгөрөх амьдралаас юу ч түүнийг салгаж чадахгүй, юу ч түүний тайван бодол санааг үймүүлж чадахгүй. Харин түүний хойноос төрөл төрөгсөд маш нам гүм байх нь нэн чухал. Их дуу чимээ, уйлаан цурхираан нь түүнд буцан эргэж очих хүслийг үүсгэж болдог нь цаашид хийн ертөнцөд /нөгөө ертөнц гэсэн үг бололтой/ хийх аялалд саад үүсгэдэг аж. Үхэж буй хүн харанхуй хонгилоор нисэн өнгөрч, гэгээн гэрэлтэгч биетэй учрах мөчөөс эхлэн физик биеэс гарч байгааг мэдрэн өөрийн биеийг гадны хүн мэт хардаг байна. Монголчууд үхэгсдийг нулимсаар, уйлаанаар үдэхийг муу гэдэг нь их учиртай мэт. Нөгөө ертөнцөд явахад нь саад болдог гэлцэнэ. Магадгүй сүнс нь хоргодож ч болох. “Алтан хайрцаг” нээлгэнэ гэдэг үүнтэй холбоотой ер нь ч чухал үйл ажээ. Үхлийн ертөнц хоёр үе шаттай юм шиг санагдаж байна. Азаар клиник үхлээс эргэн ирвэл дээрх хоёр нөхөр шиг хачин юм ярих биз. Гэвч ямар ч үхлийг хэн хүсэх билээ.
zindaa.mn

Харионикагийн гарыг хүлж хуурай модонд хүлээд бензин асгаж шатаахдаа гар утсанд бичлэг хийсэнд нь хөгшний хашгирч байгаа нь бичигдэж үлджээ. Омгийнхон цогцосыг түүдэг гал дээр гурав хоног шатаан ул мөрөө устгасан гэнэ. Гэхдээ хэргийн газарт ирсэн цагдаагийнхан хэд хэдэн яс олж эд мөрийн баримт болгожээ. Гэхдээ гэмт хэргийн талаар хууль сахиулагчид яаж мэдсэн хийгээд, гэмт этгээдүүдээс хэдэн хүнийг саатуулсан нь тодорхойгүй байна.

Индианчуудын 300 орчим нийгэмлэг оршин амьдардаг Пуэрто-Бермудес нутагт ийм хэрэг гарч байгаа нь анхны тохиолдол биш. 2015 онд жирэмсэн эмэгтэйг мөн л хараал хийсэн хэмээн зодсоноос урагаа зулбаж байсан юм байна.

Түүний богино өгүүллэгүүдээс манай уншигчдын андахгүй сайн мэдэх “Хамелеон”, “Бүдүүн, нарийн хоёр”, “Золгүй явдал”, “Дугтуйтай хүн”, “Түшмэлийн үхэл”, “Зургаадугаар тасаг”, “Бяцхан нохойтой хатагтай” зэрэг өгүүллэгийг нь дурдаж болно. Зарим нэг баримт сэлтэд Чехов амьдралынхаа туршид 201 богино өгүүллэг бичсэн тухай дурдсан байдаг.

Чехов нь богино өгүүллэгээс гадна жүжгийн зохиол олныг туурвиснаас “Цахлай”, “Эгч дүү гурав”, “Авга ах Ваня”, “Интоорын цэцэрлэг” хэмээх дөрвөн бүтээл нь дэлхийн театруудад олонтаа тоглогдон сонгодогуудын жагсаалтад багтсан байна.

Аагим халуун өдрийн үд дунд болж байв. Гадаа үзэгдэж, харагдах юу ч үгүй, дүлий дүмбэ оргино. Хавь орчны энэ байдлыг ажвал Бурхан болоод хүмүүнд нэгэн адил мартагдсан асар том эдлэн газар гэлтэй. Шоронгийн хуяг Яшкины байшингаас холгүй навчисаа унжуулсан буурал дал модны дор зассан гурван хөлтэй ширээнд хуяг өөрөө, бас тэднийд зочилж ирээд байгаа хошууны дунд сургуулийн орон тооны манаач Пимфов нар суужээ. Хоёул гадуур хувцсаа тайлж, хантаазныхаа энгэрийг задгайлсан бөгөөд хоёулангийнх нь царай аагим халууны улмаас улааж, хөлрөн ямар нэг юм илэрхийлэх чадваргүй болон гөлийжээ… Пимфовын царай бүр ч нурамгар, залхуу нь хүрсэн янзтай, нүд нь гөлийж, доод уруул нь дорвойн унжжээ. Яшкины нүд, нүүрийг харахад түүнээс арай дээр, юу ч юм нэг юм бодоод байгаа юм уу гэлтэй байлаа… Тийнхүү хоёул дуугуй бие биенээ харан сууж, халуунд туйлдсандаа хүндээр амьсгалж, ялаа үргээхээр илэрхийлж суув. Ширээн дээр хүзүүтэй шилэн савтай архи, үхрийн чанасан мах, давсалсан загас тэргүүтнийг дэлгэн тавьжээ. Дарснаасаа аль хэдийнэ гурван хундагыг тогтоочихсон аж…

Тэгтэл Яшкин гэнэт “Ингэхэд ер нь тэгээд” гэж чанга дуугарахад тэдний суугаа ширээнээс холгүй зүүрмэглэж хэвтсэн нохой давхийн цочиж, босоод сүүлээ хавчсаар холдон явав. “Ингэхэд ер нь, манай орос хэлэнд элдэв цэг, тэмдэг яасан олон байдаг юм бэ, Фuлuпп Maкcuмыч аа?” гэж Яшкин үгээ үргэлжлүүлэв. Пимфов хундаганд нь хөвж байсан ялааны далавчийг гаргаж хаянгаа “Юу гэсэн үг вэ?” гэж намуухан дуугаар асуугаад, “Олон байвал олон л байхаас биш. Бүгд ордог, ордог газраа байх ёстойгоос хойш” гэв.

– Өө, та ингэж ярих хэрэггүй дээ! Таны тэр тэмдэгнүүд байлаа гээд ямар ч тусгүй. Зүгээр хоосон цэцэрхэл… Ганцхан мөрөнд арваад цэг тавьцгаачихаад өөрсдийгөө ухаантай, цэцэнд бодоцгоож байгаа юм. Жишээ хэлэх юм бол, нөхөр прокурор Меринов үг болгоныхоо ард таслал тавьдаг байгаа юм. Яах гэж билээ? Эрхэмсэг ноён гээд таслал, төдөн сарын төдөнд шоронгоор очлоо таслал, би харлаа таслал, баривчлагдсан хүмүүс гээд бас л таслал… Түй! Ёстой нүд эрээлжилмээр шүү! Номон дотор ч бас адилхан гээч. Цэгтэй таслал, тодорхойлох цэг, өдий төдий олон янзын хаалт. Уншихаас дургүй хүрмээр. Өөр нэг маягтай амьтанд ганц цэг багадаад өчнөөн олон болгочихно гээч… Яах гэж ингэдэг байна аа?

– Шинжлэх ухаан тэр бүгдийг шаардсан хэрэг … гэж Пимфов санаа алдав.
– Шинжлэх ухаан гэнэ шүү. Ухаан самууруулсан явдал. Үүнийг шинжлэх ухаан гэдэггүй юм. Сүр бадруулж, тийм дэмий юм бодож олцгоож л дээ. Бусад ямар ч орны хэлэнд ять (ē) үсэг байхгүй. Манай Орост л байгаа юм. Яахын тулд тэр вэ? Асуух ёстой биз дээ? Талх гэдэг үгийг энэ үсэгтэй, үсэггүй бичээд үз л дээ. Адилхан л талх байх юм байгаа биз дээ?
– Илья Мартыныч минь, чиний юу яриад байгааг Бурхан л ойлгох байх даа. Талх гэхэд юу гэж е бичихэв дээ. Сонсоход ч чихэнд эвгүй юм ярьж байх юм гэж Пимфов бүүр гомдонгуй өгүүлэв. Тэр нэг хундага татаад, нүдээ гомдонгуй цавчлан өөр зүг хараад суучихав.

– Энэ ять үсэгнээс болж би мөн ч их зовж байгаа шүү! Сургуульд байхад багш нэг удаа самбарт дуудсаныг одоо ч санаж байна. “Эмч хот орохоор явлаа” гэж бич гэхэд нь би е үсэгтэй биччихсэн юм. Хөөгөөд суулгалаа. Долоо хоногийн дараа дахиад л самбарт дуудлаа. Дахиад л “Эмч хот орохоор явлаа” гэж бич гэж байна. Энэ удаа ард нь ять бичлээ. Дахиад л буруудах нь тэр. “Яалаа гэж тэр вэ, Иван Фомич? Та өөрөө энд ять хэрэгтэй гэсэн биз дээ?” гэтэл өөдөөс “Өнгөрсөн удаад би андуурсан байна билээ. Өчигдөр би эмч гэдэг үгэнд ять үсэг орох, эсэх тухай нэгэн академичийн бичсэнийг уншлаа. Одоо бол шинжлэх ухааны академийг баримтлана. Би алба үүргийн дагуу чамайг шийтгэж байгаа юм” гэдэг юм байна. Шийтгэхээ ч шийтгэлээ. Одоо ч гэсэн энэ үсэгнээс болоод миний Васютка хүүгийн чих ганц амрахгүй байгаа юм. Хэрвээ би сайд байсансан бол олныг төөрөгдүүлсэн энэ үсгийг хэрэглэхийг хориглох сон. Пимфов дахиад л санаа алдан нүдээ анивчаад “Хэрвээ ингэж шинжлэх ухаан яриад байх юм бол сонсож, тэвчиж чадахгүй ээ, баяртай!” гээд гадуур хувцсаа өмсөв.

– За, за, юун гомдомтгой юм! Би энэ бүхнийг зүгээр л яриа өдөж хэлсэн байхгүй юу. Алив суу, ууцгаая л даа гэж Яшкин Пимфовын ханцуйнаас чангаангаа өгүүлэв. Гомдсон Пимфов эргэн сууж нэг тогтоочихоод буруу хараад суучихав. Хоёул дуугаа хураажээ. Ууж суугаа хоёрын хажуугаар Феона савтай угаадас барин өнгөрөв. Угаадас цалгих, угаадсанд норсон нохой гаслах чимээ гарна. Пимфовын гөлийсөн царай улам муухай болж, их халуунд хайлаад хантааз руугаа урсах нь уу гэлтэй. Яшкины духны үрчлээ улам нэмэгдэж үхрийн мах руу гөлрөн бодол болжээ… Ширээнд нь тахир дутуу хүн дөхөн ирж, шилэн сав хоосорсныг үзээд шинээр сэлбэлээ… Дахиад л ууцгаав. Тэгснээ Яшкин аанай л гэв гэнэтхэн “Ер нь тэгээд” гэхэд Пимфов түүний дуунаас давхийн цочиж, Яшкин руу айсан маягтай харлаа. Энэ одоо бас ямар гээч эсэргүү юм ярьж эхэлдэг бол? гэж тэрбээр хүлээж байлаа.
Яшкин мөн л “Ер нь тэгээд…” гэж давтан өгүүлснээ архиныхаа сав руу бодол болон харж “Миний бодлоор шинжлэх ухааны хэрэггүй мөн олон салбар байна аа” гэв.

– Тэр чинь юу гэсэн үг вэ? Ямар шинжлэх ухааныг илүү гээд байгаа юм? гэж Пимфов зөөлөн асуулаа.
– Янз бүрийн л ухаан байхгүй юу…. Хүн хичнээн янзын ухаан эзэмшинэ, төдий чинээ өөрийгөө бодно. Биеэ тооно гэж юүхэв…. Хэрвээ би мэддэг байгаад, чаддагсан бол энэ бүх шинжлэх ухааныг бүгдийг нь дүүжлэхсэн…Хөөе, хөөе. Үг хэлэхийн завдалгүй дахиад л бас гомдчихлоо! Юун гомдомтгой юм! Алив, жаахан ууцгаая. Ууя л даа! Тэдэн дээр Феона ирж, махлаг тохойгоороо ууртай түлхлэн, хоёр андын өмнө тавагтай ногоотой шөл тавив. Чанга халбагадах, зажлах, залгих чимээ гарч эхлэв. Газрын гаваас гараад ирэв үү гэлтэй гэнэт гурван нохой, нэг муур гарч ирэн ширээнийх нь өмнө зогсож, зажлах амыг горьдон харцгаав. Ногоотой шөлний дараа Феона сүүтэй будааны зутан авчирч, халбага сэрээ ширээн дээрээс унатал ширүүн тавив. Зутангаа идэхийн өмнө найз нар архинаасаа чимээгүй тогтооцгоолоо.

Тэгтэл Яшкин мөн л гэнэтхэн “Энэ ертөнц дээрхи бүх юм хэрэггүй” гэж мэдэгдэх нь тэр.
Пимфов халбагаа өвдөг дээрээ унагааж, Яшкин руу айсан харцаар хараад, эсэргүүцэх гэсэн боловч ууснаасаа болж хэл нь ээдэрч, будааны өтгөн зутанд зууралдчихаад болж өгсөнгүй… Өмнөх шигээ “Тэр чинь юу гэсэн үг вэ?” гэх гэтэл мөөрөх мэт бөглүү дуун гарав.
– Бүх юм хэрэггүй… Шинжлэх ухаан ч, хүн ч… шорон гяндан ч, ялаа шумуул, энэ будаа зутан ч… За, тэгээд та ч гэсэн… Та бурхан шашнаа шүтдэг сайн хүн боловч мөн л ялгаагүй хэрэг байхгүй, бүгд илүү зүйл гэж Яшкин үргэлжлүүлэв.

– Илья Мартыныч, баяртай! гэж Пимфов бувтнаад дээлээ өмсөх гэж оролдовч ханцуйгаа олохгүй байлаа.
– Бид одоо ингээд л тултлаа идэж уугаад суугаа маань юунд хэрэгтэй юм бэ? Бүгд хэрэггүй… Идээд л, яах гээд ч идээд байгаа юм, өөрсдөө ч мэдэхгүй… Байз гэм дээ, байз. Бас л гомдож амжив уу? Зүгээр л ярих юмтай байх гэж л энэ. Та хайшаа явах юм? Жаахан сууцгаая… Ярилцъя, ууцгаая!

Хааяа хундага харших, согтуу хоёрын хахаж цацахаас өөр сонсогдох зүйлгүй, чимээгүй намдуу боллоо. Нар тэнгэрийн баруун хаяа руу тонгойж, дал модны сүүдэр улам уртассаар байв. Феона хамраа шуухитнуулан гараа огцом савж, ширээний хажууд жижигхэн хивс дэвсэнэ. Хоёр найз үлдсэн жаахнаа дуугүйхэн хүртээд хивс рүү очиж бие биедээ нуруугаа харуулан хэвтээд унтаж эхлэв…
“Өнөөдөр ертөнцийн үүсэл, гарал, зэрэг дэвийн тухай арай ярьсангүй. Тэгсэн бол ч өнгөрлөө шүү. Үхсэн ч тэсэж суухгүй байсан байх аа, Бурхан минь” гэж Пимфов бодож амжлаа.

2006 оноос хойш хийсэн тэмдэглэлд 2014 оныг хамгийн их байгалийн гамшиг тохиож, хохирол амссан жил хэмээн үзэж байна. Энэ онд нийт 1967 байгалийн гамшгийн тохиолдлыг бүртгэсэн аж.

Харин энэ жил он дуусахаас сарын өмнөх тооцооллыг харахад хамгийн их хүндрэлтэй жилээс даруй 18-аар их гамшгийн тохиолдол бүртгэсэн байна. Түүнчлэн тус төвийн цаг агаарын шинжээч Сутопо Пурво Нугрохо хэлэхдээ “Мэдээж хэн ч байгалийн гамшгийг таамаглан, урьдчилан хэлж чадахгүй. Гэхдээ албаны судалгаа, шинжилгээний ажлаас харахад ирэх арванхоёрдугаар сард хар салхины улмаас үүдсэн үер болж байгалийн гамшиг эрчимжих төлөвтэй байна” хэмээн өгүүлжээ. Судалгааг олон нийтэд танилцуулаад арав гаруйхан хонож буй ч Шинэ Зеланд, Итали, Уэльс, Манчестар зэрэг бүс нутагт газар хөдлөлт, үер, цасан шуурга зэрэг хор хохирол дагуулсан аюулт үзэгдэл болсоор байна.

МОНГОЛД 10 ЖИЛ ТОХИОГҮЙ ХҮЙТЭН ӨВӨЛ БОЛЖ БАЙНА

Манай улсын хувьд ойрын 10 жилд болж байгаагүй онцгой хүйтэн өдрүүд үргэлжилж байна. Хойд туйлын хүйтэн агаар орж ирэх учраас энэ сарын 17-ноос эрс хүйтэрч -47 хэм хүрнэ гэж Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас сэрэмжлүүлсэн. Өнгөрсөн пүрэв гаригаас эхлэн ихэнх нутгаар цас орж, шуурга шуурч хүндрэлтэй нөхцөл байдал үүсээд байна. Нийслэл хотод гэхэд “мөнхийн” гэгддэг автозамын түгжрээ дээд хэмжээндээ хүрчээ. Хальтиргаанаас үүдэн “мөлхөж” буй автомашины цуваа, хоёр хоёроороо наалдсан автомашины ослоос үүдэн замын бөглөрөл онцгой нэмэгдлээ. Түүнчлэн халтиргаа, гулгаанаас болж бэртэж гэмтсэн иргэдийн тоо сүүлийн хэд хоногт огцом өсчээ. Гэмтлийн эмнэлэг өдөрт 250-300 хүн хүлээн авч байгаа бөгөөд иргэдийн олонх нь гарын шуу, шагай, түнхний ясаа хугалсан аж. Үүний зэрэгцээ халтирахгүйг хичээж буй иргэдэд зориулан “Оцон шувуу шиг алхвал хальтрахгүй” гэх зөвлөгөөг хүртэл танилцуулжээ. Манайхаас гадна Казахстанд цочир хүйтэрч агаарын хэм цельсийн -30 хэм давсан учраас орон нутгийн нислэгийг зогсоож, сургууль, цэцэрлэгийн үйл ажиллагааг түр хугацаагаар зогсоосон байна.

БЭЭЖИН ХОТ ГАМШГИЙН ДОХИОГОО АСААЛАА

Манай урд хөршийн нийслэл Бээжинд ч мөн огцом тархсан хүйтэн агаараас үүдэн агаарын бохирдол ихэсч, цаашид энэ байдал удаан үргэлжлэх төлөвтэй байгаа тул хотын захиргаа гамшгийн улбар шар дохиогоо асаажээ. Дөрвөн шатлалтай анхааруулах системийн хоёр дахь хамгийн өндөр дохио бол улбар шар дохио аж. Уг гамшгийн нөхцөл байдлын хүрээнд сургуулиудын үйл ажиллагааг цуцалж, барилгын төслийг ч мөн түр хугацаагаар зогсоосон аж. Шинжээчдийн дүгнэж буйгаар Хятад улс энэ жил Азийн бусад орноос илүү их байгалийн гамшгийн хохирол амссан байна. Тодруулбал, өнгөрсөн долоодугаар сард Хятадын зүүн болон өмнөд хэсгийн нутагт үргэлжлэн орсон борооны улмаас их хэмжээний үер буужээ. Үерийн гамшигт нийт 790 мянган хүн өртөж, таван мянга гаруй айлын байшин нуржээ. Гамшгийн дараах хохирлын хэмжээнд судалгаанд дурдсанаар Хятадын 11 мужид 100 орчим хүн үерийн улмаас амь эрсдэж, 19 иргэн сураггүй алга болсон байна. Мөн Филиппин, Тайвань, Тайланд зэрэг Зүүн өмнөд Азийн орнуудад хар салхины аюул заналхийлж “Хайма”, “Сарика”, “Хагупит” зэрэг хар салхи дайран өнгөрч, олон мянган хүнийг нүүлгэн шилжүүлжээ.

АВАРГА ТОМ ЦАСАН БӨМБӨЛГҮҮД БИЙ БОЛЖЭЭ

Уралын нуруунаас зүүн тийш орших Сибирийн бүс нутгийн баруун хойд хэсэгт орших Обь буланд байгалийн ховор үзэгдэл болж аварга том цасан бөмбөлгүүд үүсчээ. Далайн эргийн дагуух 18 км урт газар мөстсөн цасан бөмбөлгөөр хучигдсан байна. Мөсөн хэлбэртэй жижиг хэсгүүд усанд норж, салхинд хийсч өнхөрснөөр ийнхүү аварга том цасан бөмбөлгүүд бий болдог аж. Судлаачдын хэлж буйгаар энэ нь цаг агаарын ховор үзэгдэл бөгөөд “жижиг нойтон мөснүүд далайн эргийн хүчтэй салхи болон температур зэргийн нөлөөгөөр цасан бөмбөлгүүд болон хувирсан” гэнэ. Арваннэгдүгээр сарын хүйтрэл Сибирээс гадна Уралын бүсэд нөлөөлж агаарын хэм -30 давснаас дөрвөн хүн амиа алдсан гэсэн мэдээлэл байна.

ФҮКҮШИМА МУЖИД 7.4 БАЛЛЫН ХҮЧТЭЙ ГАЗАР ХӨДЛӨЛТ БОЛЛОО

Байгалийн гамшигт хамгийн их нэрвэгддэг улсын тоонд багтдаг Япон улсад өчигдөр 7.4 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болсон байна. Японы Фүкүшима мужийн ойролцоо 7.4 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болсны улмаас японы зүүн хойд нутгийн эргийн зарим мужид цунамийн түгшүүр зарласан байна. Газар хөдлөлтийн улмаас Мияги мужийн Сэндай боомтод 1.4 метр өндөр цунами ажиглагдсан бөгөөд Ивази хотын Нишикимачи дүүргийн нефть-химийн үйлдвэрт гал гарчээ. Газар хөдлөлтийн голомт Фүкүшима нь Токиогоос хойд зүгт оршдог бөгөөд 2011 онд 9 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлтийн дараа цунами үүсэн Фүкүшима Даичи цөмийн цахилгаан станцад осол болж байсан юм.

1978 ОНООС ХОЙШХИ ХАМГИЙН ХҮЧТЭЙ ГАЗАР ХӨДЛӨЛТ

Өмнөд Солонгосын зүүн өмнөд хэсгийн Гёнжу хотын ойролцоо өнгөрсөн есдүгээр сард хоёр удаа 5.1, 5.8 баллын хүчтэй газар хөдлөлт болсон юм. Газар хөдлөлт хохирол багатай болсон бөгөөд иргэдийн амь нас хохироогүй ч зарим байшингийн хана таазанд цууралт өгч, цөөн тооны айлын эд хөрөнгө эвдэрч хэмхэрсэн аж. Газар хөдлөлтийн дараа нийслэл Сөүл, Пусан зэрэг хотод онцгой байдал зарлажээ. Уг газар хөдлөлт нь тус улсын түүхэн дэх 1978 оноос хойшхи хамгийн хүчтэй нь боллоо хэмээн Үндэсний цаг агаарын газраас мэдээлсэн байна.

100 ЖИЛД ТОХИОГООГҮЙ ЦОЧИР ХҮЙТРЭЛ

Европт энэ өвөл сүүлийн 100 жилд болоогүй онцгой хүйтэн өвөл болно гэж Германы цаг уурч Доминик Юнг мэдэгдсэн. Уг онцгой хүйтрэл нь Англи, Ирландын бүс нутагт онцгой ажиглагдаж байгаа бөгөөд ард иргэдийн дунд өвчлөл их байгаа аж. Үйлдвэржилт хөгжсөн энэ улсын хувьд “урьд хожид байгаагүй” цаг агаарын үзэгдэл хэмээн тодорхойлж байгаа юм. Учир нь уг хүйтэн цаг агаараас болж, агаарын бохирдлын төвшин огцом нэмэгджээ.

2012 ОНООС ХОЙШХИ ХАМГИЙН ХОХИРОЛ ДАГУУЛСАН ҮЕР

АНУ-ын Калифорни мужид тодорхой бус шалтгааны улмаас 102 сая мод өвчилж, унасан байна. Уг үзэгдэл 2010 оноос хойш болж байгаа бөгөөд эрдэмтэд шалтгааныг нь олж чадаагүй аж. Тэд уг үзэгдлийн уур амьсгалын өөрчлөлттэй холбон тайлбарлаж байгаа бөгөөд иргэдийн буруу үйл ажиллагаанаас үүдэлтэй ой хээрийн түймрийн аюул мөн нөлөөлсөн юм байна. Түүнчлэн өнгөрсөн наймдугаар сард тус улсын Луйзанна мужид сүүлийн 80 жилд болоогүй хүчтэй үер бууж, 2800 өрхийн байшин үерт автан, 13 хүн амь эрсджээ. Уг үер нь 2012 оноос хойшхи хамгийн их хохирол дагуулсан байгалийн гамшигт үзэгдэл хэмээн тодорхойлж байна.

Дэлхийн банкнаас гаргасан судалгаанд тэмдэглэснээр “Байгалийн гамшиг жил бүр 26 сая хүнийг ядуурал руу түлхэж, багаар бодоход 520 тэрбум ам.долларын хохирол учруулдаг” гэжээ. Уг судалгаанд уур амьсгалын өөрчлөлтөөс үүдэн байгалийн гамшиг эрчимжиж ган гачиг, циклон, үер, хуй салхи зэрэг давагдашгүй хүчин зүйлийн нөлөө улам хүндэрч, давтамж нь ойртож, аюулд өртсөн иргэдийн тоо өсөх хандлагатай байгааг онцолсон байна. Судлаач Стефани Халлегатте хэлэхдээ, “Ядуу буурай улс орны иргэд байгалийн гамшгаас өөрийгөө болон эд зүйлээ хамгаалах даатгал хийлгэдэггүй учраас хүнд тусдаг” гэж тодотгожээ. Түүний хэлдгээр гаднын өндөр хөгжилтэй орны иргэд эрсдлээс хамгаалах арга хэмжээ авдаг. Харин Ази тэр дундаа манайх шиг оронд энэ нь шинэ ойлголт юм. Байгалийн “Давагдашгүй” хүчин зүйл гэдэгт гал, үер, хуй салхи, цунами зэрэг багтдаг бөгөөд дэлхийн бүсчлэлийн төвшингөөрөө Ази тивд хамгийн их гамшигт аюул нүүрлэдэг байна.

СЭТГҮҮЛЧ А.ДАВААХҮҮ