Уг тэмцээнд манай баг тамирчид амжилттай өрсөлдөж байгаа бөгөөд Э.Содномпилжээгийн хувьд 107 кг-ын жинд өрсөлдсөн байна.
Тэрбээр алтан медалийн төлөөх шийдвэрлэх хуваарьт дээд амжилт тогтоон 239 кг-ыг өргөсөн байна. Ингэснээр өмнөх амжилтаа дөрвөн кг-аар ахиулжээ. Харин мөнгө, хүрэл медалийн Ираны тамирчид (238, 222 кг өргөж) эзэлжээ.
Тэнгэр шүтлэгтэндээ улам их амжилт гаргахын хүсье
МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан нь БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны дунд Монгол бөө, бөөгийн цол, төрийн шагналтай холбоотой мэдээ, мэдээллүүдийн тухай танилцууллаа.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Ц.Хулан шашины байгууллагын үйл ажиллагааны тухай мэдээлэл өглөө.
Б.Банзрагч
Тэрээр өөрөө бүжиглэж, сурахын зэрэгцээ хойч залуу үедээ бий биелгээг өвлүүлэх талаар маш их анхаарч ирсэн. Шавь нар нь олон уралдаан тэмцээнээс удаа дараа шагнал хүртэж байсан. Амьдралынхаа 60 гаруй жилийг казах болон урианхай ястаны бий, биелгээ цуур. хөөмий, товшуур зэрэг ардын язгуур урлагийг ард түмэнд сурталчлан, өвлүүлэхэд зориулсан.
Монголын төр Засаг Р.Самжидийн нөр их хөдөлмөр авьяасыг өндрөөр үнэлж, 1960-1975 онд “Хөдөлмөрийн хүндэт медаль”, 1980 онд “Алтан гадас” одон, 1990 онд “Хөдөлмөрийн гавьяаны улаан тугийн одон”, 2010 онд “Эрх чөлөөний одон”, Ардын хувьсгалын 40,50,60,70,80, 90 жилийн ойн медалиуд, Их Монгол Улс байгуулагдсаны 800 жилийн ойн медаль, 1997 онд Монгол Улсын урлагийн гавьяат зүтгэлтэн, 2010 онд Монгол Улсын Ардын жүжигчин цолоор шагнуулсан Монгол ардын бүжгийн урлагийн томоохон зүтгэлтэн байсан юм.
Мөнх тэнгэр шүтлэгтэнгүүд эвлэлдэн нэгдэж МБНЭ нь анхдугаар хуралдаанаа хийхэд хэдий зав чөлөө муутай байсан ч тэрээр хүрэлцэн ирж Алтайн магтаал хайлж, бидэнд асар их урам зориг хайрлаж байсан билээ.
Баян-Өлгий аймгийн Цэнгэл хайрханы нэгдсэн тахилгад идэвхтэй оролцож, зохион байгуулахад туслаж, Мөнх тэнгэрийн төлөө Алт, Мөнгөн шонхор медалиар шагнагдаж байсан.
Түүний Мөнх тэнгэрийн төлөө зүтгэлийг хойч үе нь залгамжлан үргэлжлүүлэх болно.
Талийгаачийн цуцашгүй хөдөлмөрч чанар, хүнлэг сайхан сэтгэл, бидний сэтгэлд үүрд үлдэх болно.
МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдайн гишүүд: Байнгын,
Д.Жаргалсайхан, Д.Одонхүү, Д.Батчулуун, П.Батжаргал, Ч.Дангаасүрэн, Ц.Отгонсүрэн, Б.Бадамсүрэн, Н. Баярсайхан, Я.Отгонбаатар, Н. Дайрий, Я.Мөнгөнсувд, Г.Янжинлхам, Б.Батжаргал, Цагаанхүү, Бахаамаазагд, У.Ганхуяг, Наранцэцэг, Б.Байгальмаа, Т.Баттогтох, Одбаяр, Ч.Наранчимэг, Б.Мөнхчулуун, Б.Доржпүрэв, А.Оюунчимэг, А. Оюунтуул, С.Болормаа, Ч. Сумьяа, М.Сарантуяа, Улаанцэцэг, Л.Баяржаргал, Б.Болдбаатар, Хүнбиш, Болдпүрэв,
Байнгын бус гишүүд:
Гэрэлтуяа, Б.Бадамсүрэн, Г.Болд, Жавзансүрэн, А.Энхтайван, Б.Нанжаа, Дуламжав, Ж. Өлзийсайхан, Б.Солонго, Н.Мягмарсүрэн, Б.Чанцал, Д.Уранчимэг, Ч.Даваабаяр, Д.Отгонцэцэг, Ц.Бор, Байгалтөгс, Дорж, Сонинжаргал, Сосорбарам, Ц.Лувсанлхама, Энхтуяа, Алтанзул, Л. Баттогтох
Үндсэн хуулийн эдгээр заалтыг иш үндэс болгон Улсын Их Хурлаас 1993 онд төр болон сүм хийдийн хоорондын харилцааны эрх зүйн үндсийг тогтоосон Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуулийг баталсан болно.
Энэ хуульд 1994 оны 1 дүгээр сарын 14-ний өдрийн, 1995 оны 4 дүгээр сарын 17-ний өдрийн, 1997 оны 1 дүгээр сарын 9-ний өдрийн, 2014 оны 5 дугаар сарын 15-ны өдрийн, 2015 оны 1 дүгээр сарын 29-ний өдрийн хуулиар тус тус өөрчлөлт оруулж байжээ.
Өнөөдрийн байдлаар зөвшөөрөлтөй 800 орчим, зөвшөөрөлгүй 200 орчим шашны байгууллага ажиллаж байгаа гэсэн судалгаа гарчээ. Энэ нь Төр, сүм, хийдийн харилцааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт хийх нэг гол үзүүлэлт гэж үзэж байна. Өнөөдөр таван монгол хүн тутмын гурав нь ямар нэгэн шашныг шүтэж байгаа нь судалгаагаар тогтоогдсон билээ.
Цаашид Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуулийн зохицуулалтыг улам бүр боловсронгуй болгох үүднээс: нэгдүгээрт, шашны байгууллагыг /үүний дотор гадаадын шашны байгууллагын төлөөлөгчийн газрыг Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт/ /үүсгэн байгуулах, улсын бүртгэлд бүртгэх, үйл ажиллагааг нь, зогсоох, татан буулгах тогтолцоог оновчтой болгон тогтоох, Хоёрдугаарт, шашны байгууллагын үйл ажиллагааны онцлогтой холбоотой нөхцөл байдлыг харгалзан сүм, хийдийг бүртгэхээс татгалзах зарим нөхцлийг хуульчилан тогтоох, Гуравдугаарт, шашны байгууллагын эрх зүйн байдлыг оновчтой байдлаар тодорхойлох шаардлагатай. Тухайлбал, шашны байгууллагын тухай хуулийн нэр томьёоны тодорхойлолтыг оновчтой болгох, улмаар сүм, хийдийн дүрэмд тусгасан байх зүйлийг нарийвчлан заах болно. Мөн шашны байгууллагын үйл ажиллагааг боловсронгуй болгон, стандартыг нь тогтоож, түүнийг нь стандартын төв байгууллагаас баталгаажуулж байх. Түүнчлэн тэдгээрийн хамба лам, пастор зэрэг тухайн байгууллагыг тэргүүлж буй этгээдэд тавих шаардлагыг хуульчилах нь зүйтэй гэж үзэв.
Дөрөвдүгээрт, шашны байгууллагын зөвшөөрөл олгох асуудалтай холбогдсон харилцааг шинэчлэн тогтоох,
Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл боловсруулах ажлын хүрээнд нийтийн зориулалттай орон сууцны байшинд бусдын амгалан тайван байдлыг алдагдуулж, оршин суугчдын эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг зөрчсөн аливаа шашны байгууллагын үйл ажиллагаа, зан үйл явуулахыг хориглохоор хуульд нэмэлт оруулах болно. Мөн “Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийг хэрэгжүүлэх арга хэмжээний тухай” Улсын Их Хурлын тогтоолын төслийг боловсруулж шашны байгууллагуудыг шинэчилсэн бүртгэлд хамруулж, нэгдсэн бүртгэлийн сантай болно.
Түүнчлэн хуулийн төслийн талаар аймгуудын иргэдийн Төлөөлөгчдийн Хурал, Монголын Эвангелийн Эвсэл, Монголын мусульман нийгэмлэгүүдийн холбооноос ирүүлсэн саналуудыг нарийвчлан судалж, хуульчилан тогтоох боломжтой заалтыг төсөлд тусгажээ.
Гэхдээ бөөгийн байгууллагуудтай уулзаж байсангүй. УИХ-ын гишүүн Н.Оюундарьтай МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан уулзаж, шашины асуудлаар боловсруулан өргөн барьж байгаа хуулийн төсөлд Монгол уламжлалт бөө шүтлэгийн талаар саналаа танилцууллаа.
Д.Хүрэлбаатар
захирал, дасгалжуулагч Х.Хатанбаатар, Ой тогтоолтын дэлхийн аварга, олон улсын Их Мастер Н.Мөнхшүр, Н.Энхшүр нар гурван долоо хоногийн дараа тус улсыг зорих гэж байна.
Монгол хүний оюун ухаан дэлхийд гайхагдаж буйн тод жишээ бол ихэр охид болох Н.Мөнхшүр, Н.Энхшүр нар юм. Тэдний хувьд өнгөрсөн онд БНХАУ-ын Шенжень хотод болсон 100 мянган ам.долларын шагналын сантай ой тогтоолтын тэмцээнд амжилттай оролцон дэлхийн рекордыг шинэчилж, Гиннесийн номонд бичигдсэн билээ
Шашин шүтэх эрх чөлөөний асуудлаар Сайд нарын олон улсын анхдугаар бага хурал АНУ-ын Вашингтон хотноо болж, Монгол Улсын Гадаад харилцааны сайд Д.Цогбаатар оролцов. Хурлыг нээж АНУ-ын Дэд ерөнхийлөгч Майк Пенц, Төрийн нарийн бичгийн дарга Майк Помпео нар өг хэлэв. Хурлаар дэлхий дахинд өрнөж буй шашин шүтэх эрх чөлөө тулгараад буй бэрхшээл, шашны урсгал, бүлгүүдийн эсрэг ялгавралан гадуурхахыг таслан зогсоох шашин шүтэх эрх чөлөөг хүндэтгэх явдлыг дэмжих болон цаашид авах арга замыг тодоройлох асуудлыг хэлэлцлээ.
“Олон улсын шашны эрх чөлөөний тайлан-2017 он” илтгэлд МБНЭ-ийн санаачилгаар Монголд шашины үйл ажиллагаанд эрх тэгш бус ялгавартай хандаж, “Завхан аймагт зохион байгуулсан тэдний байгууллагын зан үйлийн ёслолд гишүүдийг нь оролцоход аймгийн удирдлага саад учруулсан” талаар мэдээлэл оруулсан байна.
Бага хурлын үеэр Гадаад харилцааны сайд Д.Цогбаатар “Энэхүү хурал нь цаг үеэ олсон чухал арга хэмжээ болж байна. Өнөөдөр дэлхий дахинд олон мөргөлдөөн гарч байгаагийн ихэнх нь шашин болоод шашны урсгалууд ялгаатай байдлаас үүдэж байна. Мөргөлдөөнийг таслан зогсоох, ирээдүйд сэргийлэхэд шашны урсгалуудын ялгаа цшашны ойлголтын талаар судлах, танин мэдүүлэх мэдлэг олгох нь чухал юм. Түүнчлэн Монголчууд эрт үеэс олон шашинд адил тэгш хандаж, сүсэг бишрэл, шашин шүтлэгийн эрх чөлөөг хүндэтгэж ирсэн.
Өнөөдөр ч ардчилсан Монгол оронд шашин шүтлэгийн эрх чөлөө нь суурь үнэт зүйлсийн нэг. Тиймээс сүүлийн жилүүдэд үнэмлэхүй түвшинд хүрсэн шашин шүтэх эрх чөлөөг дээдэлж буй сайн туршлагыг судлах, судалгааны хийх, мөн шашин шүтэх эрх чөлөөний асуудлаар сэдэвчилсэн эсвэл бүс нутгийн хурал зохион байгуулах саналтай байгаагаа илэрхийлэе” гэлээ.
Сайд тус бага хуралд оролцох үерээ төрийн нарийн бичгийн дарга М.Помпео, Энхтайвны корпусын захирал Ж.Олсен, Конгресын Төлөөлөгчдийн танхимийн Гадаад харилцааны холбооны дарга Э.Ройс, Конгресс дахь Америк-Монголын бүлгийг хамтран даргалагч Д.Тайсус болон Конгресс, Америкийн засаг захиргааны албаний хүмүүстэй уулзаж, хоёр талын харилцааны болон бүс нутг, олон улсын тавцан дахь харилцан сонирхсон цаг үеийн асуудлуудаар ярилцсан байна.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Ц.Хулантай МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан нарын ээлжит тав дахь уулзалт болж, Монголын бөө нарын зохион байгуулсан ажлууд, гадаад хамтын ажиллагааны талаар дэлэгрэнгүй мэдээлэл хийлээ.
Монголын бөөгийн “Язгуур шүтээн” байгууллагаас анх удаа томоохон наадам, Галын тахилга хийсэн тухай танилцуулав.
МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан нь өөрсдийн хүсэлтийн дагуу АНУ, Канад, Герман, Казакстан, Белорус, Финдланд, Эстон, ОХУ-ын Буриад, БНХАУ-ын ӨМӨЗО-ны төлөөлөгчидтэй уулзжээ.
МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан Монголын үндэсний наадам, баярыг тохиолдуулан төрийн дээд шагналаар зарим Улаач нарыг шагнуулах асуудал дэвшүүлсэн боловч үр дүнгүй байгаа талаар хэллээ.
Монгол Улсын Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Ц.Хулан шашины байгууллагын үйл ажиллагааны тухай мэдээлэл өглөө. Буддагийн шашинтай хамтарсан хурал хийх талаар санал дэвшүүллээ. Уг асуудлыг МБНЭ-ийн ДЦХ-аар хэлэлцэж хариу өгөх болно.
Цэрэг армийг хэн ч удирдаж болно гэсэн улс төрчдийн санааг Буддагийн шашиныхан давтав. Хүчний байгууллагын олон сайд нарыг нэгтгээд нэг хувилгаан удирдвал орон тоо, мөнгө, хөрөнгө хэмнээд аятайхан юм шиг. Тэртээ тэргүй мэргэжлийн бус хүн удирдаж байгаа юм чинь, улс төрч байсан ч, лам хуврага байсан ялгаа юу билээ. Аль аль нь цэргийн онцлог мэдэх биш, төрлөхийн “гүйлгээ” ухаанаар удирдах юм чинь. Тэд мэргэжил энэ, тэрээ эзэмших шаардлаггүй, төрөхөөсөө “сайд, хувилгаан”-аар тодорчихсон болохоор яалтай билээ.
Монгол цэргийн ерөнхий газрын гэгээнтэн, Их наран худагт Баянхонгор, Говь-Алтай, Ховд, Завхан, Архангай, Дорнод аймгуудаар явж, Зэвсэгт хүчин, Цагдаа, Хилийн цэргийн ангиудаар заларахад тэд “онгироо ногоон”-оо өмсөж, парад хийж, лекцийг нь сонсож, номлол айлтгалд нь алга хавсран мөргөж залбирав.
Одоогийн мунгинаж байгаа засгийн газарт Монгол цэргийн ерөнхий газрын гэгээнтэн тодорч хэрхэн нэгтгэж, цомхон удирдлагатай болохыг санамсаргүй байдлаар заачих нь тэрээ. Нээрээ бүгдийг нэгтгэн удирдсан төр, шашиныг хослон баригч, Монгол цэргийн ерөнхий газрын гэгээнтэн, Их наран худагттай байвал яасийн …
Д.Хүрэлбаатар