Author: admin_shaman

  • Таны мэнгэ юу өгүүлдэг вэ?

    Хvзvvн дээр
    Хэрэв баруун талд байрласан бол хvнд хэцvv амьдрал туулахын илрэл. Харин мэнгэ дунд талд голлосон байвал гайхамшигтай тvргэн албан тушаал ахина гэдэгт итгээрэй.
    Эрvvн дээр
    Бусдын хvндлэлийг хvлээдэг.
    Мөрөн дээр
    Таны амьдрал бэрхшээл дvvрэн байх болно. Шар шиг зvтгэж ажиллах юм байна.
    Хавирган дээр
    Баруун талын мэнгэ шийдмэг бус занг илэрхийлнэ. Зvvн тал дээр бол хошин шогийн мэдрэмж сайтай.
    Нуруун дээр
    Нээлттэй, шударга хvн. Заримдаа жаахан яншаа.
    Өгзгөн дээр
    Залхуурах дуртай, амархан бууж өгдөг.
    Уруул дээр
    Хөгжилтэй зангийн шинж. Мэдрэмжтэй, тансаглах дуртай, хариуцлагаас мултарч чаддаг. Дээд уруул дээр мэнгэтэй бол маш эмэгтэйлэг, аальгvйн илрэл.
    Цээжин дээр
    Баруун талынх бол хэт туйлшрамтгайн шинж. Мандан сэргэх, унан доошлох таны амьдралд ээлжилнэ. Цээжний зvvн талд байрласан мэнгэ өгөөмөр, мөн жаахан хөнгөмсөг зангийн илрэл.
    Бэлхvvс дээр
    Олон хvvхэдтэй болохын шинж. Мэнгэ том байх тусам хvvхэд олширно гэсэн vг.
    Мөрөн дээр
    Vргэлж аз хийморьтой байна. Харин зvvн талын мэнгэ мөнгө, санхvvгийн бэрхшээлтэй учирч болзошгvйн дохио.
    Сарвуун дээр
    Хар бараан толбо, мэнгэтэй бол эд баялаг, аз жаргал, гайхамшиг таныг vргэлж дагалдаж байхын билэгдэл.
    Гаран дээр
    Танд амжилт, аз жаргал авчрах авьяас бий.
    Шагайн дээр
    Ажилч хичээнгvй, эрч хvчтэй, биеэ даасан зан чанарын илрэл.
    А.Тэмүүл

     
  • Халх ястаны тухай

    Халх гэдэг нэр томъёо чухам хэдийд хэрхэн гарсан, утга учир нь юу болох нь хараахан бүрэн тодорхой мэдэгдэхгүй боловч Даян хааны шадар зургаан түмэний магтаалд “Халх” гэдэг нэрийн учрыг тодруулсан нэгэн зурвас мэдээ байх нь:
    Хангай ханд сууж
    Харин ирэхийн хайгуул болсон
    Халуун аминд түшээ болсон
    Халх түмэн гэжээ (“Зуун билэг оршибай” Ц.Д)
    Үүнээс үзвэл Халх түмэн монгол улсын хайгуул халхавч болж эх нутгаа сахин хамгаалах чухал үүрэг бүхий байснаас “Халх” гэдэг нэршил үүсчээ.
    “Халх” түмэн буюу “Халх” ястан үүсэн бий болсон нь :
    “Халх” нь XIY зууны хоёрдугаар хагас XY зууны эхэнд Батмөнх Даян хаан Монголын төрийг барьж байх үед Зүүн Монголын зургаан түмний нэгийг Халх түмэн гэж тэмдэглэсэн бөгөөд тухайн үед Халхыг “Аглагийн арван хоёр хүрээ халх”, “Арван хоёр отог халх” гэж нэрлэдэг байжээ. Эл үед Халх түмэн нь Цахар, Урианхайтай нийлэн Зүүн гурван түмэн гэгдэж их хаанд захирагддаг байв. Нутаг нь одоогийн Монгол улсын нутаг дэвсгэр бөгөөд хожим Цахар түмэн зүүн зүг нүүдэллэж, Урианхай түмэн бослого гаргасны улмаас сарнин бутарчээ. Батмөнх Даян хаан отгон хүү Гэрсэнз Жалайр хунтайжид Халх түмнийг өөрийн гал голомт нутгийн хамт үлдээснээр “Халх орон”, “Халх түмэн”, “Халх улс” хэмээх товлосон нэр үүссэн байна.
    Халх нь Гэрсэнзийн (1513-1549) нэртэй салшгүй холбоотой юм. Өөрөөр хэлбэл, 1549 онд Гэрсэнз бие барсны дараа түүний их хатан Хатунгай, ууган хөвгүүн Ашихайд Үнэгэд, Жалайр, дэд хөвгүүн Ноён-тойд Бэсүд, Элжигин, гуравдугаар хөвгүүн Онохуйд Горлос, Хэргүүд, дөрөвдүгээр хөвгүүн Аминдуралд хүрээ хороо, Цоохор, тавдугаар хөвгүүн Дарьд Хүхүйд, Хатигин, зургадугаар хөвгүүн Далданд Тангуд, Сартуул, долдугаар хөвгүүн Саму Бумад ганц Урианхан отгийг өмчлүүлэн хувиарласнаас Халх долоон хошууны үүсгэвэр тавигджээ.
    XYI зууны эцэс XYII зууны туршид үргэлжилсэн Халхын гурван хант улсын хоорондын болон Ойрадтай хийсэн дайн самуун, ялангуяа, 1655-1888 оны хооронд Түшээт хан, Засагт хан аймаг болон Ойрадын хооронд болсон дайн самуун нь халх түмний түүхэнд хүнд үе байсан юм. Дайны хөл үймээнээр Халхын долоон хошуудаас олон зуун мянган өрх айлууд дүрвэн Өвөрмонгол, Орос, Хөх нуур, Алтай (Галдан бошигтын харъяанд) зэрэг нутаг руу нүүдэллэсэн ба зөвхөн 1700 оны эхээр уван цуван төрөлх орон нутаг, отог, хошуундаа зарим нь эргэж ирсэн ажээ.
    1691 онд Халх нь Манж Чин улсад дагаар ороход засаг захиргааны зохион байгуулалт өөрчлөгдөж дөрвөн аймаг, 86 засаг хошуу, шавийн тавд хуваагдан аймаг, хошуудыг алтан ургийн Гэрсэнзийн удмын засаг ноёд үе залгамжлан захирч байжээ.
    “Халх” хэв маяг
    Халх эрэгтэйчүүд баруун гар руугаа товчилдог, дөрвөлжин тавиу энгэртэй, босоо захтай, хөх цэнхэр өнгийн дотор бүхий нударгатай, өргөн урт ханцуйтай, арын хормой урд хормойноос элбэг дээл өмсдөг. Халх эрэгтэйн үндсэн өмсгөл нь дээл, хүрэм, хантааз, бүс, гутал, малгай, чихэвч, цамц, өмд зэрэг юм. Тоорцог, лоовууз, хар хилэн, юүдэн зэрэг малгайнуудыг өмсдөг.
    Халхчууд охиныг нь гуйж, сүй тавих үеэс эхнэр хүний иж бүрэн хувцас, гоёл чимэглэлийг бэлтгэн хуримын өдөр нь эхнэр хүн болгодог заншилтай. Эхнэр хүний дээлийн ханцуй урт нарийн, дэргэр мөртэй байдаг. Дээлэн дээр ууж өмсөх бөгөөд гоёлын, ажлын гэсэн хоёр янз байна. Өдөр тутам өмсдөгийг нь цээж ууж, гоёлд өмсдөгийг нь урт ууж гэнэ. Нөхөрт гарахаар үсээ дэрэвгэр болгон засаж, үзүүр хэсгийг үсний гэр туйванд хийнэ. Туйвны дээд хэсэгт цалин цагаан мөнгөөр хээ угалз бүтээн шүр сувд хатган тоноглодог.
    Энэхүү бичвэрээс өнцөгөөр Халх ястанг XIY зууны хоёрдугаар хагас XY зууны эхэнд үүссэн гэж өнцөгөөр дүгнэн үзэж болохгүй учир нь Халхчуудын өвөг дээдэс нь YIII-XII зууны үед Хэрлэн, Онон, Туул гурван голын саваар төвлөрөн нутаглаж байсан ба монголын нэгдсэн тулгуур төр улс байгуулагдахад гол цөм нь болж тэргүүлэх үүрэг гүйцэтгэсэн монгол аймгуудаар бүрэлдэн тогтсон Хамаг монгол улсын хойч үеийн удам угсаа юм.
    Эх сурвалж: Ч.Буянбадрах “Монгол орны лавлах” эмхэтгэл номоос
    Номтой Нөхөрлөе Клуб Б.Амаржаргал

     
  • Халх Монголд гарсан бослого хөдөлгөөн

     Манжийн төрийн зүгээс Халхын зарим ноёд тухайлбал, 1756 оны 4 сард чин ван Ринчиндоржийг Амарсанаагийн хэрэгт холбогдуулан барьж цаазаар аваачсан нь II  Богд тэргүүтэй Халхын том язгууртнуудын занал хилэнг бадруулжээ. II Богд өөрийн нэг ахыг цаазаар авахуулсанд унтууцаж, “Дөрвөн аймаг хэлэлцээд, их түйвээн өднө”1 гэж Манжийн эсрэг бослого хөдөлгөөн гаргахад бэлдүүлж эхлэсэн байна.1 Жамбадорж.”Болор толь”. 14-р дэвтэр. Тал 16.
     Манжийн төрийн эрх баригсад ил, далд элдэв муу аргаар II Богдыг гартаа оруулж, бослогод шууд идэвхтэй оролцох бололцоог хааж чадсан боловч Халхын ард түмнийг тусгаар тогтнолынхоо төлөө зэвсэг барьж босохоос урьдчилан сэргийлж чадаагүй юм.
     1756 оны 6-7 сарын үед Манжийн хааны зарлиг ёсоор, Зүүнгарын бослогын эсрэг хөдөлгөсөн их цэргийн нэгэн багийг толгойлж явсан шадар ван Чингүнжав дайны талбараас босож, цэргээ удирдан нутгийн зүг хөдөлгөсөн, мөн тэр үед Түшээт хан Ямпилдорж, Засагт хан Балдир, Сэцэн хан Манибазар, Сайн ноён Дэчинжав, Дамиран гүн нарын зэрэг ноёд Манжийн албыг хаяж, тус тусн нутагт нэгэн зэрэг буцсанаар Халхын ард түмний тусгаар тогтнолын зэвсэгт тэмцэл эхлэсэн юм. Чингүнжав зам зуур Улистай орчим Халхын Цэвдэн бэйл, Дамиран гүн нартай чуулган нийлж, бослогын хэрэг хэлэлцэн, Улиастайн цэргийн хороонд хүн зарж, манжийн эсрэг босохыг ятган, олон харуул, өртөөний цэрэгт зар тарааж, Манжийн харуул, өртөө, цэргийн албыг хаяж босохыг уриалжээ. Түүнээс гадна Халхын томхон ноёдод нууц бичиг илгээж, Манжийн ноёрхлоос даруй чөлөөлөгдөхийг уриалсан байна.
     Их хүрээ II Богдын хамт нэгэнт Манжийн хатуу хяналтанд орж, чин ван Цэнгүнжав Манжийн талыг тууштай баримталж байсан учир Их Хүрээнд чуулган нийлэх явцад бүтэхгүй болсон юм. Чингүнжавын шууд удирдлагын дор 2000-аад цэрэг цугларсан байна.
     1756 оны зун, намраас эхлэн нийт Халхчууд Чингүнжавын уриалгаар Манжийн өртөө, харуул, төмөр сүрэн болон цэргийн албыг хаяж босчээ.
     Чингүнжав Монгол дахь Манжийн ноёрхлын гол бэхлэлт цайз болох Улиастай хотын асуудлыг ихэд анхаарч, түүнийг дайсны гол хүчнээс тасалж цохих бодолтой байсан байна.
    Бослого дарагдсан нь, түүний шинж чанар, ач холбогдол
    Шарбэлийн тулалдаанд бослогын цэргийн гол хүчин цохигдож бослогын удирдагч Амарсанаа гадагш зугадан гарсан нь Баруун монголын ард түмний тусгаар тогтнолын тэмцлийн цаашдын хувь заяанд ноцтой нөлөөлсөн юм.
     Бослогын цэргийн ангиуд, гол хүчин төвлөрсөн цэргийн удирдлагагүй болж, дан дангаар толгой мэдэн дайсантай тэмцэх болсон байна.
     Шарбэлийн тулалдааны дараа үлдсэн цэргийн ангиуд дотроос хамгийн хүчтэй нь Занагарбу, Ням нарын цэрэг байв. Занагарбу, Ням хоёр нэг үе хоорондоо эрх булаалдан байлдаж эхэлсэн боловч дараа нь дайсны эсрэг хүчийг нэгтгэн тэмцжээ. 1757 оны 7-р сарын 24-ний өөр Манжийн жанжин Миншүй нар Эвтэй даваа гэдэг газар Занагарбу, Ням нарын цэрэгтэй учирч байлджээ. Занагарбу, Ням нарын цэрэг 1000 гаруй хүн шивээлэн байлдсан боловч Манж нарт цохигдон зугтжээ. Миншүй нар тэднийг нэхэн байлдаж, Эрээн хавиргын Улиастай голын орчим гүйцэн очсонд, Занагарбу, ням нарын цэрэг хад асга, бартаа бэрх чухал газруудыг эзлэж, их буу жагсаан бэлдэж, дайсныг тосон байлджээ. Шөнө нь дайсны цэрэг давшиж хүчлэн байлдах гэтэл Занагарбу, Ням нарын цэрэг нэгэнт бүслэлтээс гарч одсон байжээ. Дайчны цэрэг хөөж байлдсанд Занагарбу, Ням нарын цэрэг ялагдаж, Занагарбу алагдаад, Ням баригджээ.
      Гэвч Манжийн цэрэг бослогын цэргийн анги, багуудыг ганц ганцааранг нь цувуулан цохисоор удалгүй Баруун Монголын тусгаар тогтнолын зэвсэгт тэмцлийг үндсэнд нь дарсан байна.
     Манжийн төрийн гол зорилго бол бослогыг үндсэнд нь дарах зогсоох биш, харин бослогын бүх цэрэг, Баруун монголын бүх хүн ардыг хүйс тэмтрэн хядаад, газар орныг бүрмөсөн эзлэн авах явдал байжээ. Тэнгэрийг тэтгэсэн хаан сүүлчийн удаа Зүүнгарт цэрэг оруулахдаа, бослогын цэрэг болон ер Баруун монголын хүн ардыг цөмийг хүйс тэмтрэн хядаж устгах тушаал өгсөн байна.
     Манжийн цэрэг өөрийн хааны зарлиг ёсоор, 1757-1758 оны турш зүүнгарын нутгийн уул, тал, шугуй хөвчийг өдөр шөнөгүй шүүрдэн нэгжиж, Өөлд монголчуудыг хэдэн зуу буюу мянгаар нь хядаж байв. Манжийн цэрэг Баруун монголын хүн ардыг тийнхүү эр, эм, хөгшин, залуу, хүүхэд нялхас гэж ялгалгүй дайралдсан бүгдийг нэгд нэггүй хүйс тэмтрэн хядаж байв. 1758 онд Манжийн түрэмгийлэгчид Баруун Монголын хүн амын дийлэнх олныг хядаж устгаад, бослогыг дарж, газар нутгийг эзлэн авч нэгэнт амжсан байна.
     Чин ван Цэнгүнжавыг Улиастайн жанжнаар томилж, Чингүнжавыг даруй барих, бослогыг дарах даалгавар өгч хөдөлгөсөн, Хөх хотоос 2000 цэрэг гаргаж, Хахын эсрэг мордуулсан байна. Нөгөөтэйгүүр 1756 он 10 сарын үеэс Жанжаа хутагтыг Халхад ирүүлж, Орхон, Тамирын бэлчирт Живзундамба хутагттай хамтран Халхын ноёдын чуулган хийлгэж, Чингүнжавыг барих, бослогыг дарах тухай асуудал хэлэлцүүлжээ.

     
  • “Монголын нууц товчоо”-ны тайлал: Тэмүжин ба тайчууд

    Тайчууд айж мөн шөнө хөдөлж Жамухын зүг одов. Тайчуудын бэсүдийн нутаг дээр Хөхөчү нэртэй нэгэн өчүүхэн хөвүүн хоцорсныг манайхан олж Өэлүн эхэд өгч тэжээлгэв” гэсэн байна. Уул нь Тэмүжин Буур хээрийн байлдааны дараагаар Жамухатай хамт МНТ-нд тэмдэглэсэнчлэн “Шөнө нэгэн хөнжилд орж хонож (МНТ §95)” андлалдан нэгэн жил хагас болжээ.
    Гэвч энэ хугацаанд Тэмүжиний алдар нэр Жамухатай эн зэрэгцэж, яваандаа илүү гарч эхэлснийг Жамуха мэдэрч салж нүүхээр шийджээ. Энэ нь Тэмүжин тэр хугацаанд гар хумхин зүгээр суулгүйгээр их үйлийг сэдэж, өмнө нь эцгийнхээ харьяат байсан албат иргэдээ эргүүлэн нэгггэж, Хамаг Монголыг сэргээн байгуулах талаар идэвхийлэн зүтгэж байсантай, түүнд нь Жамуха атаархах болсонтой холбоотой байсан нь дараа, дараагийн үүх түүхээс тодорхой харагддаг.
    Тийнхүү 1181 оны зуны тэргүүн сарын дундуур Тэмүжин, Жамуха нар нүүдлийн замаас салж одоцгоосон бөгөөд чингэж салж нүүдэллэн явах замдаа Таргудай Хирилтуг тэргүүтэй Тайчуудыг шөнө дүлээр гэнэдүүлэн дайрч бутаргасан нь тэр байв. Энэ байлдаан хэдийгээр хэмжээний хувьд бага боловч дээр өгүүлсэнчлэн Тэмүжин хэн нэгэнтэй хүч хавсралгүйгээр бие дааж цэргээ удирдан тулалдсан анхны байлдаан байсан бөгөөд цэргийн урлагийн үүднээс авч үзвэл шөнийн довтолгоон
    хийж дайснаа гэнэдүүлснээрээ онцлог мөн. Тэмүжин тэр үед багагүй хүчтэй цэрэгтэй болсон байсны баримт юм.
    Ирээдүйн их хаан тийнхүү тайчуудтай тулалдах болсон нь дараах учир шалтгаантай байлаа. Тайчууд уг нь Тэмүжиний дээдэс зургадугаар

     
  • Цагааны зүгийн тэнгэрийн дуудлага

    Гялбуулж буусан
    Эвдэрхийг эвлүүлсэн
    Хугархайг хунисан
    Задархайг залгуулсан
    Тамидархайг таниулсан
    Бутархайг эвлүүлсэн
    Тангалай цоорхой
    Тарничин гүүлсэн
    Эрхий цоорхой эмчин гүүлсэн
    Долоовор цоорхой
    Домчин гүүлсэн
    75 дархчуул, 88 налваач
    99 элбэчин, 108 зурхайч
    Халуун шар бурхан гарвалууд
    Хүүгэн шар бурхан гарвалууд
    Наанаа сайхан дуулаарай
    Урилганд минь залраарай
    Дуудлаганд морилоорой.
     
  • Дархад нутгийн түүх домогт нисдэг 7 бөө гэдгээрээ алдаршсан бөө нар:

    1.Арилдий бүргэд зайран: Түүний жинхэнэ нэр нь Хүрэлдэй гэдэг. Баглаан удганы хүү, бөгөөд ниссэн 7 бөөгийн манлай гэж үздэг. Бүргэд болон хувирдаг, Манжийн засаг захиргаа, тэдний гар хөл баяд ноёдын адуу малаас хөөж, ядуу ардад тараан өгдөг шилийн сайн эрсийн нэгэн байжээ.
    2. Пунцаг зайран: Шишгэдэд Хонин өндөр уулын бэлээр нутагладаг байсан энэ зайран алдарт Мачир зайрангийн хүү бөгөөд төрсөн дүү нь Ховдод нисэж буусан гэгддэг Дулам удган ажээ.

    3. Сунхи бөө: Алдарт Татай удганы хүү, Хаж зайрангийн шавь
    4. Соёд удган: Ар Тагны отогт амьдарч байсан.(одоогоор бол Монгол шарын даваа орчимд) Нөхөр нь Сөөхий Хүрэлдэй баатар бөгөөд 5 хүүтэй бөгөөд тэд бүгд бөө нар байсан гэдэг. Нэг гэр бүлийн энэ 7 бөөгийн онгодыг Хэмчигийн долоо юм гэж нэрлэдэг ба Монгол Шарын давааны баруун хярын дэвсэг дээр онгодын асар нь одоо хүртэл байдаг. 5. Хиргис бөө: Тагна Саяаны нутагт байсан Уйгар Хиргис аймгийн удмын Түрэгээс тасарч Дархадад үлдсэн хүмүүсийн удмын алдарт удган юм. Хөвсгөл аймгийн Цагааннуур сумын Тэнгисийн голын хамгийн эхний зоо болох Улаан модонд онгодын нь асар нь байдаг.
    6. Дулам удган: Пунцаг зайрангийн төрсөн дүү. Энэ удган нь гэртээ бөөлж байгаад тэнгэрийн их увьдасаар Дархад нутгаас Ховдод очиж нисэж буусан гэдэг бөгөөд одоо Ховдын шүтээн болон заларсан юм. Дулам удганы онгод нь Хогоргын голын зүүн талд байрлах Бурианы амны доор ганц хөгшин модонд байдаг. Аав болох Мачир зайран, ах болох Пунцаг зайран нарын онголж тавьсан газарт цуг байдаг билээ.
    7. Дамжил бөө: Санж бөөгийн хүү, Банзар бөөгийн дүү болох алдарт Дамжил зайран нь Зулын тээхний шүтээн болсон бөгөөд Буянт голын хайрханд онгодын асар нь байдаг юм.

  • Хайрханы Лусын тахилга

    Шөнөжин галын тахилга хийж хоносон бүрэлдэхүүн өглөө 10.00 цагаас эхлэх Нэгдсэн их тахилгын хайрханы тахилгад байрлалаа эзлэн суусан байлаа. Тэнгэр цэлмэг, Отгонтэнгэр хайрхан цэлийтэл тод харагдана.
    Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү Хайрханы тахилгад толгойлон бөөлөө. Өөрийн өвөрмөц төрх, уламжлалт дэг жаягаа харуулсан бөөлөлт олон хүний сэтгэл татсан, нүд баясгасан тахилгын бөөлөлтийг харуулж чадсан. Хөх мөнгөн тэнгэрийн дор өвөг дээдсийн уламжлалт дэг жаяг бүхий бөөлөлтийг авч үлдсэн улаачийн бөөлөлт, хөдөлмөрт бахархах зүйл их бий.
    Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ч.Мөнгөнсувд түүний дараа их хайрхандаа бөөлж бослоо. Өмнөх жилийн туршлагандаа үндэслэж бөөлөлтөө өвөрмөц хэлбэрээр ахархан хийж өнгөрүүллээ. Завхан аймгийн Яруу сумын харьяат, залуу удганы бөөлөлт бас л өвөрмөц байсан. Залуу хүн болохоор залуучууд түүний бөөлөлтийг илүү сонирходог байж болох юм.
    Хоёр жилийн өмнө хайрханы анхны тахилга дээр гаргасан үйлдлээр нь олон хүн мэддэг болж бас маргаан дэгдэж байсан. Энэ удаа өргөсөн хонь нь үйл хийж байгаа улаач нарыг нар зөв тойрон явсан бөгөөд олон шувууд түүнийг бүчин өөд, өөдөөс харан нэг хэсэг хугацаанд зогссон нь сонирхол татаж байв.
     

    djmedia:169

  • Тэнгэрийн тахилгыг Говьчууд гүйцэтгэв

     

    Нэгдсэн тахилгын тэнгэрийн тахилгыг олон удаа хийж ирсэн буриад улаач нар энэ удаа тэнгэрийн тахилгадаа ирсэнгүй. Угтаа бол төлөөллөө ирүүлээд бид дэмжээд хийчих боломж дүүрэн байлаа. Үндсэн бэлтгэлийг бөөгийн хамт олон нийлээд хангасан гэхэд болно. Өмнөх тахилгад Дорнод аймгийн Дашбалбар сумаас ирж оролцож байсан Монгол бөөгийн их зайран Болд нь өөр байгууллагын тахилгад оролцсон атлаа, үндсэн байгууллагын тахилгадаа ирсэнгүй. Бас дуртай бол ирдэг, дүргүйгээ хүрвэл тахилгын болзоогоо тасалдаг хариуцлаггүй байдал давтагдав. Тиймээс Монгол бөөгийн их зайран Болдод хариуцлага яригдах болж байна. Эхний тахилгад бөөлж байсан улаач нарыг тодотговол Монгол бөөгийн их удган Отгонсүрэн өвчний учир чөлөө хүссэн бол Монгол бөөгийн тэргүүн удган Жавзмаа огт сураггүй алга болсон байна. Тахилгыг ийнхүү “оронцоглож” хийх байсан бол бусадад боломж олгох хэрэгтэй байлаа. Болзоондоо ирж чаддаггүй бөө тэнгэрийн өмнө хариуцлага хүлээнэ.

    Нэгдсэн тахилгын тэнгэрийн тахилгыг хийх үүрэг Өмнөговь аймгийн бөөгийн хүрээлэнгийн хамт олонд ногдсон билээ. Энэхүү хариуцлагатай үүргийг биелүүлж, говийн хамт олон гар нийлэмжтэй ажиллаа. Тэнгэрийн тахилгыг монгол бөөгийн зайран С.Мөнх-Эрдэнэ толгойлж, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ч.Бор, Монгол бөөгийн зайран Б.Энхбаатар, Монгол бөөгийн удган Д.Бодьсүрэнтүмэндэмбэрэл, Монгол бөөгийн удган Хэнбиш нар тэргүүлж бөөллөө. Өнөөгийн халх бөөгийн дэг жаягыг маш тодорхой харуулсан, өвөрмөц бөөлөлт болж өнгөрлөө.

    Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнгийн хамт олон монгол бөөгийн уламжлалаас суралцах талаар их зүтгэл гарган ажиллаж байгаа билээ.

    djmedia:168

  • МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ 21-22

     
    2013 оны 08 дугаар    Дугаар 21                  Улаанбаатар
    сарын 20-ны  өдөр                                             хот
    Шагнах тухай
    МБНЭ-ээс зохион байгуулсан Монгол Улсын Хөл уул болох Хөх хайрханы Их тахилгыг байгуулахад оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ийг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
          Нэг. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар
    1. Г.Болд  Монгол Бөөгийн Зайран, МБНЭ-ийн гишүүн,          141
    Хоёр. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Мөнгөн шонхор” медалиар
    2.Д.Дамдинхүү Монгол Бөөгийн Зайран МБНЭ-ийн гишүүн,  142
    Гурав. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар
    3.Ч.Болд  Монгол Бөөгийн Зайран МБНЭ-ийн гишүүн,  143
    4.Д.Цэрэндэмид Монгол Бөөгийн Удган.       145
    1. Ж.Ёндонжамц Дашбалбар сумын засаг дарга.    146
    2. З.Зоригтбаатар ИТХ-ын дарга        147
    нарыг тус тус шагнасугай.
     
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ                             Д.ЖАРГАЛСАЙХАН      
     
     
     
    МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ
    2013 оны 10 дугаар    Дугаар 22               Улаанбаатар
    сарын 01-ны  өдөр                                         хот
    Шагнах тухай
    Монгол бөөгийн “Тэнгэрийн сүлдэр” холбоо байгуулагдсаны 10 жилийн  ойг тохиолдуулан Монгол бөөг хөгжүүлэхэд оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ийг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
          Нэг. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар
    1. Цэрэнгийн Оюунбаатар Монгол Бөөгийн“Тэнгэрийн сүлдэр” холбооны
    тэргүүн,  Зайран                25
    Хоёр. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Мөнгөн шонхор” медалиар
    2. Намхайдоржийн Энхбаатар Монгол Бөөгийн “Тэнгэрийн сүлдэр” холбооны
    гүйцэтгэх захирал, Зайран      148
                Гурав. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар
    3. Мөнхөөгийн Туяа  Монгол Бөөгийн“Тэнгэрийн сүлдэр” холбооны
    гишүүн Удган,                        149
    нарыг тус тус шагнасугай.
      
      
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ                             Д.ЖАРГАЛСАЙХАН 
     
     
  • МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ 19-20

     
    2013 оны 06 дугаар    Дугаар 19                Улаанбаатар
    сарын 14-ны  өдөр                                          хот
    Шагнах тухай
    МБНЭ-ээс зохион байгуулсан Арван гурван Алтайн толгой уул “Жаргалант хан” хайрханы Их тахилга, тайлгыг зохион байгуулахад оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ийг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
          Нэг. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар
    1. Д.Дарьчулуун  Монгол БөөгийнТэргүүн Зайран, МБНЭ-ийн бага
    хуралдайн гишүүн     15 
    2. Д.Булган   МБ-ийн Их Удган,  МБНЭ-ийн хяналтын цэцийн гишүүн
    16
    3. П.Нарангэрэл  Удган, МБНЭ-ийн бага хуралдайн гишүүн, 17
    4. Л.Юра   Удган, МБНЭ-ийн бага хуралдайн гишүүн      18
    Хоёр. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Мөнгөн шонхор” медалиар
    5.Н.Мягмарсүрэн  Удган, МБНЭ-ийн Дэд цэцийн Зөвлөлийн гишүүн,      “Язгуур шүтээн” Бөөгийн Холбоо   21
    9. Ц.Чулуун  Удган, МБНЭ-ийн бага хуралдайн гишүүн,  22
    10. Б.Тэмүлүн  МБНЭ-ийн компьютерийн админ    39
    Гурав. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар
    11. С.Агий   МБНЭ-ийн гишүүн      23
    12. Ц.Ганхуяг  МБНЭ-ийн гишүүн      24
    13. Г.Оюун   МБНЭ-ийн гишүүн      25
    14. Г.Энхжаргал  МБНЭ-ийн гишүүн     124
    15. Б.Ууганбаяр  МБНЭ-ийн гишүүн     125
    16. Б.Батхуяг  МБНЭ-ийн гишүүн     126
    17. П.Саранчимэг  МБНЭ-ийн гишүүн     127
    18. С.Хаянхярваа  МБНЭ-ийн гишүүн     128
    19. Б.Хандхүү  МБНЭ-ийн гишүүн     129
    20. М.Алтанцэцэг  МБНЭ-ийн гишүүн     130
    21. Ц.Мөнхбаяр  МБНЭ-ийн гишүүн     131
    22. П.Балдан   Шүтлэгтэн      132
    23. Ө.Баянжаргал  МБНЭ-ийн гишүүн     133
    24. Т.Нансалмаа  Баян-Өлгий аймгийн бөөгийн хүрээлэнгийн Тэргүүн         134
    25. Б.Энхтуяа  МБНЭ-ийн гишүүн     135
    26. Б.Баянмөнх  МБНЭ-ийн гишүүн     136
    27. Ж.Батсайхан  МБНЭ-ийн гишүүн     137
    28. Банзрагч Баяндалай Баянхонгор аймгийн БХ-ийн Тэргүүн          138
    29. Тасраны Баасанжав МБНЭ-ийн гишүүн     139
    30. Чулууны Даваахүү МБНЭ-ийн гишүүн             140
    нарыг тус тус шагнасугай.
     
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ                                    Д.ЖАРГАЛСАЙХАН     
     
    МБНЭ-ИЙН ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ЗАХИРАМЖ
    2013 оны 07 дугаар    Дугаар 20                Улаанбаатар
    сарын 01-ны  өдөр                                           хот
    Шагнах тухай
    МБНЭ-ээс зохион байгуулсан Монгол туургатны Их тахилгыг байгуулахад оруулсан хувь нэмрийг үнэлж, “МБНЭ-ийн шагнал, цол олгох журам”-ыг үндэслэн ЗАХИРАМЖЛАХ НЬ:
          Нэг. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Алтан шонхор” медалиар
    1. Г.Өлзийхутаг Монгол Бөөгийн Тэргүүн Зайран МБНЭ-ийн Дэд цэцийн
    Зөвлөлийн гишүүн, Улаанхуулиар ТББ-ийн тэргүүн  84
    Хоёр. Мөнх тэнгэрийн төлөө “Хүрэл шонхор” медалиар
    2. Б.Буяндалай МБНЭ-ийн гишүүн, Баянхонгор аймаг.                            138
    3. Б.Хишигнэмэх Архангайн бөөгийн хүрээлэнгийн тэргүүн                       139
    4. Бямбаева Туяана Иосифовна                                                                    141
    нарыг тус тус шагнасугай.
     
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ                             Д.ЖАРГАЛСАЙХАН