Category: Мэдээ, мэдээлэл

  • ПАП ФРАНЦИСЫГ УГТАХ АЛБАН ЁСНЫ ЁСЛОЛ БОЛЛОО

    Гэгээн Ширээт Улсаас Монгол Улсад суугаа Папын нунцын хэргийг түр хамаарагч Хосе Фернандо Рэйс, Монгол Улсаас Гэгээн Ширээт Улсад суугаа Элчин сайд Д.Гэрэлмаа тэргүүтэй дипломат төлөөлөгчид оролцов.
    Эх сурвалж: Монгол дахь католик Шашин

     

     

  • РОМЫН ПАП ЛАМ УЛААНБААТАРТ “ЭРХЭМ, УХААЛАГ” МОНГОЛЧУУДТАЙ УУЛЗАХАД БЭЛЭН БАЙНА

    Тэрээр Хятад, Оросын дунд оршдог Азийн өргөн уудам үндэстэнд “шашны агуу уламжлалтай, эрхэмсэг, ухаалаг ард түмэн”-тэй уулзахыг тэсэн ядан хүлээж байна гэжээ.
    Дэлхийн залуучуудын өдөрт зориулан католик шашинтнууд Азиас Лиссабонд мөргөл үйлдэж байна.
    Ромын пап улс төрийн эрх баригчидтай уулзаж, сүмийн төлөөлөгчдөд хандан үг хэлж, шашин хоорондын цугларалтад оролцоно.

    Одоо Монгол улс гурван сая гаруй хүн амтай, 1992 онд олон намын тогтолцоог нэвтрүүлсэн хуучин ЗХУ-ын дагуул байсан Монголд католик шашинтнууд 1450 орчим сүсэгтэнтэй юм.
    Пап лам Монголын эрх баригчдын “эелдэг урилгад” талархал илэрхийлж, “миний айлчлалыг урам зоригтойгоор бэлтгэж, угтаж байгаа хүмүүст” талархал илэрхийлэв.
    Ром-Улаанбаатар чиглэлийн есөн цагийн нислэгийн дараа тав хоногийн айлчлал нь 6-р сард ивэрхийн хагалгаа хийлгэж, алхаж явахад хүндрэлтэй болсон 86 настай Пап ламын хувьд эрүүл мэндийн хүнд сорилт юм.

  • Н.Е.Черткова: Зөн билиг нь уран сайхны сэтгэлгээний гол бүрэлдүүлэгч мөн

    зөвхөн хэл найруулга буюу хэлбэрийн тогтолцооны хүрээнд л ийнхүү сэтгэж болох билээ. Уран сайхны сэтгэлгээ нь хүний бүхэллэг сэтгэлгээний хөгжлийн нэг төвшин юм.
    Түлхүүр үг : зөн билиг, ухамсар, өөрийгөө ухамсарлахуй, ахуй, танин мэдэхүй, уран сайхны сэтгэлгээ, уран сайхны найруулгын хэв маяг, уран бүтээл, хөгжил, философи мэдлэг.
    Философийн бүх түүхийн туршид зөн билгийн асуудал нь хамгийн их нарийн төвөгтэй ойлголтуудын нэгд тооцогдож ирсэн юм. Бидний сонирхож буй асуудлууд нилээд нарийн төвөгтэй гэдгийг урьдчилан тэмдэглэж байна !
    Эрт цагийн аугаа их сэтгэгч Аристотель улс төр, шинжлэх ухаан, ёс суртахуун, уран сайхны бүтээлүүд буюу урлагийн тухай философи үндэслэлүүдийг боловсруулсан билээ. Түүний үзэл бодлоор уран бүтээл гэдэг нь амьдрал дээр байдаг бүх зүйлийг буюу бүх боломжийг бодит зүйл болгож дүрслэн улмаар хүний оюун ухаан оюун ухаантайгаа зөвшилцсөний үр дүн бөгөөд тэрээр үүнийгээ “ нийтлэг ерөнхий мэдрэхүй” хэмээн тодорхойлжээ.
    Энэ бол үнэн хэрэг дээрээ Аристотель оюун ухааны үүрэг нь аливаа эргэцүүлэл ойлголтын далд битүү агуулгыг тодруулан илрүүлэх төдийгөөр хязгаарлагдах бөгөөд зөвхөн зөн билгийн үндсэн дээр л түүний бүрэн агуулгыг буюу бүх хүрээг хамран тодорхойлох боломжтой гэдэг гаргалгаанд дөхөж очсон хэрэг юм.
    Зөн билгийг ойлгож ухамсарлах цаашдын зам Зенон, Клеанф, Хрисипп, Посидон нарын стоик урсгалын философичдындэг сургуулиудад боловсруулагдсан байна. Танин мэдэхүйн жинхэнэ эхлэл эдгээр эрдэмтдийн идэвхтэй оролцоотойгоор бүрэлдсэн нь:Логос ба Оюун ухаан хэмээх ойлголтууд ньжинхэнэ танин мэдэхүйн үндэс суурь болж өгсөн түүхтэй. Оюун ухаан бүх юмс үзэгдэл тэдгээрийн хоорондын харьцаа холбоонд үйлчилж байдаг байнгын хууль, зүй тогтлуудын гүнд нэвтрэн ордог. Харин сэтгэл санаабол орон зай цаг хугацааны дотор үгээр илэрхийлэгддэг. Ертөнц боламьд оюун санааны мөн чанартай. Зайлшгүй гэдэг бол материйн хөдөлж буй хүч. Стоикуудын метафизик философид хүч гэдэг бол юуны өмнө сэтгэлгээний хүч, амьдралын хүч биеийн болон оюун санааны ахуйг хэлбэржүүлж байдаг тэрхүү амьдралын хүч гэж үздэг.
    Плотин болон түүний шавь Проклийн философид огторгуйн нэгдэл нь зөвхөн үнэмлэхүй дээд эх ундаргатай нөхцөлд л боломжтой тухай сургасан санаа бодлуудтай бид тулгарах болно.
    Декартаар эхэлсэн Шинэ үеийн философичид шинжлэх ухааны мэдлэгийг эзэмшсэний үндсэн дээр хүний сэтгэлгээний мөн чанарт нэвтрэн орохыг эрмэлзэх болсон бөгөөд тэрчлэн зөн билиг бол үнэмлэхүй мэдлэгийг дам бус байдлаар шууд хүлээн авах нэг арга боломж гэж тодорхойлж байв.
    Спиноза, Локк, Лейбниц, Мальбранш нарын философид зөн билгийг оюун ухааны мөн чанар буюу үнэнийг шууд танин барих оюун санааны дээд хэлбэр /чадвар – С.Э/ гэж төсөөлж байв. Зөн билгийг ойлгож ухамсарлах үйл явцад И.Фихте, Ф.Шеллинг, Новалис, Э.Гуссерль нарын Германы сонгодог философи нь өөрөө нэг шинэ үе шат болсон юм. Тэрчлэн Фихте үзэхдээ зөн билиг гэдэг бол үнэнийг шууд бясалгах ухааны эрхтэн гэж үзэж байсан бөгөөд өөрөөр хэлбэл оюуны зөн совин гэж тодорхойлж байжээ. Байгалын шинжлэх ухааны боловсрол эзэмшээд яруу найрагч, философич болсон романтизмын эхэн үеийн нэг төлөөлөл болох Новалис “шидэт реализм” хэмээн тодорхойлсон өөрийн философи сургаалиа үндэслэсэн. Хүн гэдэг бол Новалисын хувьд нэг бичил ертөнц гэж төсөөлөгдөх бөгөөд түүнийг танин мэдэх арга зам нь саланги тасархай байдлаас нэгдмэл байдалд нь авч үзэх арга зам ажээ. Тэрээр үзэхдээ ухаан, бодол, уран сэтгэмж зэргийг жирийн үг хэлний тусламжтайгаар илэрхийлэх бололцоогүй тийм гүн гүнзгий далд битүүлэг “БИ”- ийн гүйцэтгэж буй үүрэг гэж тодорхойлж байсан бөгөөд түүнийг тайлбарлахад үгийн хүч хүрэлцэхгүй бөгөөд Новалисын бодлоор бол зөвхөн Тэнгэрлэг дээд нууцлаг ахуйн мөн чанар л түүнийг илэрхийлж /тайлбарлаж – С.Э/ чадна. Новалисын төсөөллөөр бол ертөнцийг танин мэдэхүй нь зөвхөн урлаг, шинжлэх ухаан, философийн нэгдмэл байдалд л боломжтой бөгөөд зөн билиг нь энд амьдралын эх ундаргыг ойлгуулж өгөх болно.
    Шеллинг өөрийн философи үзэл баримтлалын хүрээнд дараах дүгнэлтэд хүрсэн. /дөхөж очсон/.Үүнд : танин мэдэхүйн хэлбэрүүд нь баримт, нотолгоо,, жишилт, дүгнэлт зэрэг биш харин оюун санааны зөн совин болон оюун ухааны бясалгалын замаар судлагдхуунаа шууд ойлгож мэдэх явдал гэж үзсэн байна. Аливаа бодол нь хэлний хэлбэрт орох тусмаа төдий чинээ ядуурдаг бөгөөд дээд танин мэдэхүйд тус болохоосоо илүү ус болдог. Тиймэрхүү танин мэдэхүйн субьект нь ерийн өдөр тутмын ухаан бодол байх боломжгүй, харин зөвхөн философийн буюу уран сайхны бүтээлүүд болон бодомжууд байх боломжтой. Ийм учраас урлаг уран сайхны сэтгэлгээ, уран сайхны хэл зэрэг нь ерөнхий түгээмэл танин мэдэхүйн дээд хэлбэрт хамаарагдана.
    Э.Гуссерль бол философийн шинэ дэг сургууль буюу бие даасан шинэ урсгалыг үндэслэсэн хүн бөгөөд түүний зорилго нь шинжлэх ухааны хатуу логикт баригдсан философийг өөрчлөн хувиргаж, философийн салбарыг логикийн категориуд болон хатуу царцанги /хөдөлгөөнгүй – С.Э/ хуулиудаас салгах явдал байсан юм. Тэрээр судлагдхуундаа буюутэрчлэн обьектод хандахдаа зөн билгээрээ хандах явдлыг үндэслэсэн.Мөн үнэний шалгуурууд бол субьектийн хувийн сэтгэл хөдлөлүүд гэж үзсэн. А.Бергсон үзэхдээ ухамсар болон дээд ухамсар нь амьдралын эрмэлзэл тэмүүлэл, мандан бадралын эх үндэс гэж дүгнэсэн. Хүний ухамсар амьтны ухамсраас ялгарах гол ялгаа нь түүний цоо шинэ чанар болох уран бүтээл болон зөн билигт хандах чадвар, бололцоо боломжинд нь оршдог. Бергсоны бодлоор бол энэхүү уран бүтээлд хандах чадвар нь аливаа хүнд амьдрах ба цаашид хөгжих итгэл найдварыг өгч байдаг. Уран бүтээл гэдэг бол түүний бодлоор философи болон гоозүйн танин мэдэхүйн дээд хэлбэр болох оюун санааны зөн билгийг тодруулахаас өөр юу ч биш гэж тэрээр онцлон тэмдэглэсэн байдаг.
    Хэрэв эртний философи нь газар дэлхийн ахуй бол хорвоо ертөнцийн нэг хэсэг гэдэг сэтгэлгээгээр тэжээгдэж байсан бол Оросын философи нь аливаа философи асуудлыг үндэсний ухамсрын өнцгөөс судлан шинжлэх эрмэлзэл тэмүүлэлтэй байв. 19-р зуунд Орост үүссэн “славчирхах үзэл” хэмээх тодорхойлолтыг өөртөө хүлээсэн философи чиглэлийг авч үзэх нь бидний энэхүү судалгаанд бүрэн зүй ёсны асуудал билээ. Үндэсний оюун санааны өвөрмөц байдлыг илэрхийлдэг Славчуудын энэхүү философи нь уран сайхны бүтээлүүдтэй шууд харьцаатай байсан юм. Энэхүү“славчирхах үзэл”- ийг үндэслэгчдийн нэгА.С.Хомяков өөрийн бүтээлүүдэд : мэдрэмж ба оюун ухаан гэх мэт хүний ердийн өдөр тутмын танин мэдэхүйн бололцоо боломжийн тусламжтайгаар жинхэнэ танин мэдэхүйд хүрэх боломжгүй, “дотоод гүн мэдлэг” болон “билгийн мэлмий” зайлшгүй хэрэгтэй гэдгийг тэмдэглэсэн байдаг.
    В.С.Соловьёв үнэмлэхүй хэмээх категорын үндсэн дээр танин мэдэхүйн онолыг цааш хөгжүүлэхдээ жинхэнэ буй бүхний – үнэмлэхүй дээд нэгдэл гэх үзэл санааг тунхагласан бөгөөд энэ нь аливааүзэгдлүүдийн бүх нийтийн түгээмэл холбооны тухай түүний өөрийнх нь хувийн ертөнцийг үзэх үзлийн хүрээнд боловсорсон үзэл бодол юм. Соловьёв танин мэдэхүйн үйл явцыг өөртөө шинжлэх ухаан, урлаг, философ зэргийг багтаасан ямар нэгэн нэгтгэн дүгнэх үйл явц гэж сэтгэж байсан бөгөөд энэхүү синтез дотор зөн билиг нь тухайн судлагдхууны туйлын-үнэмлэхүй үнэн утгыг өгч /илэрхийлж –С.Э/ чадна гэж үзэж байжээ.
    Сергей Трубецкой болон Евгений Трубецкой нарын философчид өөрсдийн бүтээлүүддээ мөн зөн билгийн асуудлуудын талаар үзэл бодлоо илэрхийлсэн байдаг. Тухайлбал “Оросын бурханы хөргийн таталбарууд” дахь “Өнгө будган дундах билиг билгүүн” хэмээн нэрлэгдэх болсон ажлууд нь уран сайхны бүтээлд зөн билиг оролцдог болох тухай эргэцүүлэмжид түлхэцөгсөн бөгөөд энэхүү ухааны мэлмий буюу зөн билгийн оролцооны тухай үзэл бодлыг Оросын уран барилга болон бурханы хөрөг зураачид тусган авсан юм.
    С.Трубецкой “Логосын тухай сургаал” хэмээх өөрийн философийн номлолдоо мухар сүсгийн зөн билгийг үгүйсгэж, тэмдэглэхдээ : Танин мэдэхүй нь биднээс гадуур биш харин бидний дотроос манай Тэнгэрлэг оюун санаанд бид бүх талаасаа, жинхэнэ үнэн дүр төрхнөөсөө тусдаг. Манай тодорхой ухамсарт буйжинхэнэ үнэн мэдлэгийн тийм эх үүсвэрээс л бид үнэнийг хайх ёстой.”Тэрээр цааш нь тэмдэглэхдээ : “Буй бүхний тухай түгээмэл үнэнийг оролцуулсан манай тийм танин мэдэхүйн мөн чанар нь тодорхой үйл ажиллагааны хүрээнд л өөрөөр хэлбэл манай Бурханы сэтгэл, мэдрэмж, хүсэл зоригт л оршино” /Трубецкой 2000,606,608/
    Н.А.Лосский философийн шинэ сургаал болох интуитивизмыг үндэслэсэн. 1907 онд тэрээр “Зөн билгийн үндэслэл” сэдвээр докторын зэрэг хамгаалсан. Дараа нь энэхүү асуудалдаа зориулж өөрийн философийн суурь бүтээл болох “Мэдрэмж болон оюун санаанд өртсөн тэрчлэн мухар сүсгийн зөн билиг” хэмээх зохиолоо бичсэн нь А.Бергсоны эхлүүлсэн танин мэдэхүйн үйл явц дахь чухал бүрэлдэхүүн хэсгийн нэг болох зөн билгийн философи үндэслэлийн талаар хийж байсан судалгааны ажлын үргэлжлэл болсон юм.
    Эцэст нь тэмдэглэхэд ийнхүү 19-20 зууны Оросын философийн дэг сургуулиудад зөн билгийн асуудал чухал судлагдхуун болж байсан бөгөөд энэ тухай С.Л.Френк “Бидний танин мэдэхүйд өртөж байдаг хүрээлэн буй орчны юугаар ч тайлбарлахын аргагүй, тоо томшгүй, нууцлаг, бодит байдлаар хязгаарлагддаггүй тэр зүйлүүд манай ердийн ухамсарт зөвхөн зөн билгээр дамжин нээгддэг.” /Френк 1990,47/
    Ерөнхийдөө төгс санаануудыг бүгдийг нь харахад зөн билгийн асуудлуудыг судлах судлагдахуунууд ньөөрөө хязгаарлашгүй олон янзын өнгө төрхтэй гэдгийг тэмдэглэвэл зохино. Эртний үеэс эхлэн зөн билгийн асуудал нь метафизик, танин мэдэхүй, онтологтэрчлэн тусгай шинжлэх ухаануудын сэтгэлгээний хөгжилтэй холбоотойгоор байнга анхаарлын төвд байсаар ирсэн бөгөөд жишээ ньой санамж ба сэтгэлгээний хоорондын харилцан уялдаа холбооны асуудлаар хийсэн А.Бергсоны судалгаа байна.
    Уран сайхны сэтгэлгээ зөн билиг хоёр хэрхэн харилцан нэвчдэг асуудалд болон энэ үйл явц хэрхэн өрнөдөг тухай В.А.Моцартын өөрийнх нь жишээн дээр тодруулж болно. Үүнд: “Надад таалагдсан хөгжмийн санааг би эхлээд толгойдоо тогтоон барьж аваад дараа нь тэдгээрийг өөрөө бүх биеэрээ мэдэрдэг. Янз бүрийн хөгжмийн зэмсгүүдийн дуу авианы тухай, эсрэг өнгөний тухай зэрэг бусад санаа бодлууд гарч ирэх яг тэр агшинд би өөрийн санааг олж авдаг. Энэ нь миний сэтгэлийг маш иххөвсөлзүүлэн хөдөлгөдөг бөгөөд хэрвээ надад хэн ч саад болохгүй байвал, чухам тэр үед маш их санаа бөөн бөөнөөрөө урган гарч ирээд би улам бүр асан дүрэлзэж, тэдгээр уран санаа уран сэтгэмжүүдийнхээ амин сүнсийг ухамсарладаг бөгөөд хэдийгээр бүдэг бадаг боловч бараг бүтнээрээ бэлэн болсон хөгжмийн зохиолминий толгой дотор жүжиг мэт харагдаж эхэлдэг. Ийнхүү эцэст нь би түүнийг өөрийн сэтгэл санаандаа яг л гайхамшигтай уран зураг юм уу үзэсгэлэн төгс хүний дүр төрх мэт ганц харцаар л эзэмдэн авч, гэнэт түүнийг бүх дүрслэлд нь ямар ч дэс дараалалгүйгээр бөөнд нь бүхлээр нь сонсдог. Бүх боловсруулалт, зохион бичих зэрэг нь надад яг л гайхамшигтай зүүд шиг болоод өнгөрдөг” /Лосский 1999, 225/.
    Хөгжмийн/уран сайхны/ санаа Моцартийн ухамсарт төрөхдөө яг л уран бүтээлийн зөн совин мэт, гэрэл гийх мэт, зүүд нойр мэт өнгө – аялгууны хэлбэрээр бууж ирдэг байна. Хөгжмийн буюу ерөөс уран сайхны сэтгэлгээний явцад зөн билгийн мэдрэмж хэрхэн илэрч байдгийг энэхүү баримтаар тодорхойлж болно. Ийнхүү санаа ургуулан бодохуй хоёр нь сүлэлдэн нийлэх үед – “Би өөрийн санааг тогтоож аваад…” . Моцарт хөгжмийн зэмсгүүдийн дуугаралт, дээшлэх доошлох өнгө, хурд, айзам хэмнэл зэрэг хөгжмийн хэлний бусад олон арван элементүүдийг бүгдийг нь нийлүүлэн нэгэн цогц байдлаар бөөнд нь сэтгэх замаар тухайн хөгжмийн зохиолыг бүхэлд нь нэгэн цул байдлаар төсөөлдөг байжээ. Чухамэнэ тохиолдолд бид оюун санааны зөн билиг хэрхэн илэрч байгааг /харж/ тэмдэглэж болох билээ. Моцартын хөгжмийн сэтгэлгээ хэрхэн хөгжсөнийг шинжлэн үзсэнээр уран сайхны сэтгэлгээ бол уран дүр болон уран сайхны санаа – сэтгэлгээг бүхэлд нь цогц байдлаар төсөөлөн тусгаж авах чадвар бүхий зөн билгээр /зөн совин – С.Э/ өгөгдсөн бэлэн өгөгдлүүдийг ашиглах явдал мөн гэсэн товч тодорхойлолт өгч болох ажээ
    хххххх.
    Бид хөгжмийн зохиолчид, яруу найрагчид, зураачид, зохиолчдын уран бүтээлийн үндэс болох уран сайхны сэтгэлгээний учрыг олох зорилт өмнөө тавиагүй,учир нь ингэвэл энэ нь В.Левийняг оновчтой илэрхийлсэнээр зүгээр л бодол санааны араас ангуучлан хөөцөлдсөн хэрэг болох хэрэг билээ.
    Танин мэдэхүйн явц дахь хүний зөн совин уран сайхны сэтгэлгээ хоёрын хоорондын харилцан хамаарлын үүргийг илрүүлэх нь нэн чухал гэж бид үзэж байгаа юм. Үүнтэй холбоотойгоор биологийн нэг төрөл зүйл болохын хувьд хүний хөгжлийн цаашдын хандлага болон орчин үеийн хүний асуудлуудыг онцгойлон анхаарах явдал зайлшгүй чухал болж байна. Энэхүү асуудлаар олон тоооны үзэл бодол гарч ирж байна. Харин бидний үзэл дараах үндсэн гурван чиглэлд суурилж байна. Үүнд : сэтгэлзүйч, философич К.Юнг, биологич бөгөөдмөн л философич П.Тейяр де Шарден болон А.Горц нар.
    20-р зуунд амьдарч буй хүний тухай ярихдаа К.Юнг бичсэн нь : “Орчин үеийн гэдэг бол дөнгөж саяхан боловсорсон хүн, орчин үеийн асуудлууд гэдэг бол дөнгөж саяхан л бий болсон асуудлууд бөгөөд түүнийг хэрхэн шийдвэрлэх нь одоохондоо алс ирээдүйн хэрэг байна. Орчин үеийн гэж бидний нэрлэдэг тэр хүн өөрөөр хэлбэл ерөөс яг одоо шууд өнөөдөр амьдарч байгаа хүн бол нэг ёсондоо түүхийн хязгаарт, түүний оргил дээр зогсож байгаа хүн бөгөөд : тэдний дээр тэнгэр, харин тэдний доор эртний түүхийн мананд далдлагдан алга болсон бүх хүн төрөлхтөн өөрийн туулж өнгөрүүлсэн түүхэн замналтайгаа хамт оршиж байгаа бол тэдний өмнө гагцхүү үзүүр хярхаггүй алс ирээдүй л байна.” /К.Юнг 1998, 335/
    П.Тейяр де Шарден орчин үеийн хүнийг тодорхойлохдоо биологийн хөгжлөөсөө сэтгэлгээний оргилд гарах замыг туулсан давтагдашгүй өвөрмөц бодгаль гэж үзсэн. Хүн хувьсал хөгжлийнхөө энэ замд өнөөдөр, байж үл болом мэдээллийн тэсрэлт, компьютер зэрэг аж үйлдвэржилтийн эрин үед олзлогдож, улмаар хиймэл оюун ухаан болон өөрийн ижлийн өрөөсөн болох биологийн роботыг бүтээж байна. Энэ бүхний гаргалгаа ердөө л ганцхан утгатай : хүн өөрийн мөн чанарынхаа гүнд живэн алга болох тийм цаг ирлээ. Энэ бүхний дараа өөрийн жинхэнэ амин хувийн түгээмэл нийцэт мөн чанараа ойлгож авах, өөрийн ахуй болон нийтийн ухамсарт оршихуйгаа алдаж дуусгах болно. /Шарден 1987/
    А.Горцын бүтээлд туйлын хатуу байр суурь илэрхийлэгдэж байна. Хүн төрөлхтөн хаашаа явж байна гэсэн асуултанд тэрээр хариулахдаа : хүний дараах иргэншилрүү, хиймэл оюун ухаанаас биологийн хэлбэрийн хувьд өөрчлөн хувиргах “аллотехнологи” -руу болон “гомеотехнологи”гэгч үйл ажиллагаа руу явж байна. Үүнд : “Хүний оюунухаан өөрсдийн бүтээж буй бүтээлүүд дээрээ тэрчлэн шинжлэх ухаан, техникийн түрэмгийлэл дээр хяналтаа алдсан бөгөөд нийгмийн болон түүхнийн байгууламжууд тэдгээрийн байлдан дагуулалтад хяналт тавьж, хориг саад хийж чадаагүй. Оюун ухаан өөрийнхөө бүтээсэн тэдгээр хүчирхэг машинуудыг хянаж байгаа юм шиг боловч,үнэн хэрэг дээрээ энэхүү хүчирхэг машинуудын логик өөрсдийн ээлжинд тэрхүү инженерүүд, эрдэмтэд, улс төрчид, социологчдыг бүр ч илүү ихээр хянаж байгаа бөгөөд тэрчлэн тооцоог хянаж захирч буй тэдгээр удирдлагууд /энд зохиогч Н.Е.Черткова орчин цагийн автоматжуулалт, компьютержүүлэлт, био технологи, хиймэл оюун ухаан, төрөл бүрийн сүлжээний кодолсон болзолт удирдлага зэрэг мэдээллийн технологийн сүлжээг бүхэлд нь хэлж байх шиг байна – С.Э/ тооцоонд ордоггүй тэр бүх зүйлс, тухайлбал сэтгэл зүрх, мэдрэмж, шаналал зовлон, баяр хөөр зэрэг хүний мөн чанар огт хамаагүй болж, ач холбогдлоо алдаж байна. Иймэрхүү байдлаар энэхүү хиймэл /зүрх сэтгэлгүй хүйтэн – С.Э/ логик нийгмийн анхаарлын төвд шилжин орж улмаар тэднийг удирдсанаар амьдралын бүх хүрээнд дэлгэрэх болно. Хиймэл оюун ухаан аль хэдийн манай засгийн газрууд, эрх баригчдын оюун ухаанд өөрийн ул мөрөө үлдээх болсон бөгөөд харин манай боловсролын систем энэхүү логикийн зүгээс / төрөл бүрийн автомат удирдлага, мэдээллийн технологи, сүлжээний зүгээс – С.Э/ бидний жинхэнэ төрөлх оюун ухаанд үзүүлэх дарамт нөлөөг дэмжиж байна.
    Өнөөдөрманай бүх сэтгэлгээг өөрчлөх асуудлаар оюун ухааны талбар дээр тулалдаан болж байна, өөрөөр хэлбэламьдралын үнэт зүйлийг ухамсарлах тал дээр оюун санааны эргэлт гарч байна.” /Горц 2008, 29/
    Хүн төрөлхтөн өөрт нь ойртон ирж буй “мэдээллийн дарангуйлал”-ын өөдөөс юуг сөргүүлэн тавьж чадах вэ? уг нь бол Ф.М.Достоевскийн “Гоо сайхан ертөнцийг аварна” хэмээх үгийг хамгийн өндөр дуугаар ямар ч гэнэн сэтгэлгүйгээр чин санаанаасаа хэлэх юм бол, энэ үзэл санааны ард хүн төрөлхтний ашиглагдаагүй аугаа их бололцоо боломж хийгээд хүний мөн чанарын бодит бус гайхамшигт чадвар зөндөө бий билээ.
    Уран сайхны сэтгэлгээ нь энэхүү мөн чанарыг бүрдүүлэгчдийн нэг юм. Орчин үеийн бие хүн төлөвших явцад уран сайхны сэтгэлгээний гүйцэтгэх үүрэг, ач холбогдлыг ертөнцийг үзэх үзлийн төвшинд ухамсарлах нь хүн хүнээрээ үлдэхэд хэрэгтэй гэдгийг ойлгоход нэмэртэй юм. Уран санаа, уран сайхны сэтгэхүй, уран сайхны бүтээл – энэ бүхэн юу ч байлаа гэсэн хүнд өөрийнх нь “БИ”- г нээн үзүүлэх, ахуйг дүрслэх боломжтой байдаг бөгөөд харин хүн төрөлхтний хувьд түүний хөгжлийн түүхийг нээн харуулдаг билээ. Уран сайхны сэтгэхүйн гарал үүслийг ажиглан судалцгааж байгаа билээ.
    Эрдэмтэд хүй нэгдлийн үеийн хүмүүсийн сэтгэлгээг судлаад тэр үеийн ард түмнүүдийн ертөнцийг үзэх үзэл нь анимизм /бүх юмыг сүнстэй гэж үзэх үзэл – С.Э/ байсан бөгөөд тэд уран сайхны, домгийн, бодит дүрүүдийг хооронд нь ялгадаггүй байсан гэсэн дүгнэлт хийжээ. Эцэст нь домгийн сэтгэлгээний дүрүүдээсээ тэд эртний хүмүүсийн шүтэн биширдэг бурхадын дүрүүдийг ялгадаг болсон байна. Яваандаа уран сайхны болон домогзүйн сэтгэлгээний суурин дээр хэлний болон шашны ухамсар үүссэн байна. Пифагорчууд сэтгэхүй хуваагдашгүй чанартай гэж үзэж байсан бөгөөд амьдралын янз бүрийн үе шатыг танин мэдэх, оюун санааны амьдралын гүн дэх нууцлаг ахуйг танин мэдэх зэрэг нь зөвхөн дэлхий дахины урлаг уран зохиол болоод түүний хувьсал хөгжлийн түүхээр дамжин хэрэгжих боломжтой, танин мэдэхүй нь гагцхүү хувь хүний уран бүтээлийн замар л нэгдмэл чанарт хүрдэг гэж сургасан байдаг. Энэ үйл явцад зөн билиг онцгой хөтөч үүрэг гүйцэтгэдэг.
    Н.А.Лосский зөн билигт ангилал хийсэн. Тэрээр тэмдэглэхдээ зөн билиг гэдэг бол ертөнцийг бүхэллэг нэг цул байдлаар ойлгож хүлээн авах нандин чадварыг эзэмших онцгой авьяас, мухар сүсгийн зөн совин зэрэг нилээд хэдэн хүчин зүйлсийг өөртөө агуулсан философийн нэг категори юм гэж үзээд оюун санааны зөн билиг гэдэг бол бүтээлч бие хүний авьяас чадвар бөгөөд уран сайхны бүтээлүүд болон шинжлэх ухааны нээлтүүд нь мэдрэхүйн зөн билиг дээр суурилж буй болдог гэсэн. Улмаар мэдрэхүйн зөн билиг гэдэг бол хүний удмын санд оршин хадгалагдаж байдаг авьяас чадвар гээд Лосский түүнд “идэвхтэй бүтээлч субстанциональный /эзэн биегүй мөн чанар – С.Э/ зүтгэлтэн” хэмээх тодорхойлолтыг өгсөн.
    Сэтгэхүй бол хүний оюун санааны үйл ажиллагааны тасралтгүй урсгал бөгөөд нэгэн цул бүхэллэг чанартай байнгын хөдөлгөөнт үйл явц мөн. Уран сайхны сэтгэлгээ нь өөрийн гэсэн тодорхой төвшинтэй байдаг бөгөөд энэхүү төвшин нь түүхэн хөгжлийн явцад хүнтэй хамт дэвшин дээшилж иржээ. Зөн билгийг философийн үүднээс нэгтгэн дүгнэвэл танин мэдэхүйн өвөрмөц хэлбэр болох уран сайхны сэтгэлгээний явцад ахуйн утга учрын тухай бэлэн мэдлэгийг хүлээн авах механизмыг нээн илрүүлдэг байна. Хүн төрөлхтний түүхэн хувьсал хөгжлийн явцад ертөнцийг танин мэдэх янз бүрийн хэлбэрүүд боловсруулжээ. Энэ хэлбэрүүд ерөнхийдөө хоёр туйлд хуваагдсан. Үүнд : шинжлэх ухааны танин мэдэхүйн арга ба уран сайхны сэтгэлгээ. Харин эднийг нэгтгэдэг ерөнхий үндэс нь зөн билиг юм.Зөн билгийн,хорвоо ертөнцийн хязгааргүй ахуй дахь өөрийн “БИ”-г ухамсарлах оролдлого, ертөнцийг ойлгож танин мэдэх, эзэмших үйл явц нь дурын ямар ч хэлбэрээр илрэн гарч болно.
    Аливаа уран сайхны бүтээл нь уран сайхны сэтгэлгээний нэг үр дүн бөгөөд юуны өмнө өөртөө өнгөрсөн, одоо, ирээдүй цаг хугацааны дарааллыг тээж явдаг ахуйн агуулгыг нээн илрүүлдэг бөгөөд тухайн цаг үеийнх нь хэл найруулгаар дамжин уран бүтээлд дүрслэгдсэн дүрслэлүүдийг агуулж байдаг. Уран сайхны хэл найруулга гэдэг бол тухайн бүтээл дэх хувь хүний болон цаг хугацаа орон зайн асар том хүчирхэг илэрхийлэл юм. Найруулгын хэв маягийн тухай олон тооны тодорхойлолт байдгаас нилээд товч тодорхой нь дараах томьёолол бөгөөд : оюуны соёлын бүх үзэгдлүүдийг бүхэлд нь нэгтгэж байдаг, урлагийн янз бүрийн төрөл хэлбэрүүдэд өргөн дэлгэрсэн философийн түгээмэл категори. Уран сайхны аливаа зохиол бүтээлүүд дэх цаг үеийн болон, ард түмний тэрчлэн хувь хүний найруулга нь урлаг дахь онцгой, ерөнхий, нэгдмэл чанарыг илэрхийлдэг.
    Урлагийн бүтээлүүд гэдэг бол орчин үеийн урлаг, шинэ үе, Дахин сэргэлтийн үе, феодалын нийгэм, эртний үеийн уран сайхны бүтээлүүд тэрчлэн хүй нэгдлийн үеийн хүний урлагийн эхэн үеийн хэлбэрүүд гэх мэт өөр өөрсдийн цаг үеийн олон хэлбэрийн төрөл зүйлүүдийн төлөөлөл болсон орон зай – цаг хугацааны хэлбэрүүд юм. Цаг үе болгон Хүн болоод амьдралд хандах өөр өөрийн гэсэн үзэл бодолтой байсан бөгөөд тэр бүхэн нь урлаг уран зохиолд нь дүрслэгдэн үлджээ. Урлагийн бүтээл бүхэн өөрийнхөө бүтээгчдийн оюун санааны мөн чанарын илэрхийлэл болж байдаг өөрөөр хэлбэл түүний оюун санааны ахуйд хамаарагдах хамгийн сайн, зохист хэлбэрийг илтгэн харуулж байдаг.
    Уран сайхны зохиол бүтээлүүд нь матер болон оюун санааны нэгдэл нягтрал болсон тийм бүтээлч энергийн их эрчим хүчийг өөртөө төвлөрүүлж, уран сайхны огторгуй дахь тэдгээрийн хоорондын харилцан учир холбогдол ба зөн билгийг хэрэгжүүлдэг. А.Бергсоны оновчтой тодорхойлсоноор “Уран сайхны ахуй гэдэг бол идэвхтэй, амьд, бүтээлч хөдөлгөөн мөн.” Энэхүү ахуйг зөвхөн зөн билгийн болон бясалгалын замаар л гагцхүү танин мэдэх бололцоотой. Энэхүү уран сайхны ахуйд оюун ухааны сэтгэлгээгээр хандах боломжгүй. /Бергсон 1992,15/Уран сайхны сэтгэлгээ нь тодорхой уран сайхны хэлбэр болох уран сайхны зохиол бүтээлд нэвчин шингэж, үнэнийг болон гоо сайхны утгыг өөртөө тээсэн бүтээлч баримт бөгөөд хүнд өөрийнх нь өндөр дээд оноо тавиланг ойлгуулж, эрх чөлөөг нь мэдрүүлэн, аливаа төгс төгөлдрийг ойлгож ухамсарлахад нь тусалж, хүний хувьд өөр юугаар ч орлуулшгүй тийм эрхэм нандин үүрэг гүйцэтгэдэг.
    Урлагийн бүтээлийг танин мэдэх үйл явц нь басхүү уран сайхны сэтгэлгээг тодруулах үйл явц бөгөөд танин мэдэхүйн идэвхит чанар зайлшгүй нэг нөхцөл нь болж өгдөг. Ийм учраас урлаг цаг хугацаанаас ангид мөнх зүйл бөгөөд М.Булгаковын гайхамшигтай илэрхийлсэнээр “гар бичмэлүүд шатдаггүй !”. Уран сайхны зохиол бүтээлүүдтэй хамт, тэдгээрт дүрслэгдэн илэрхийлэгдэж буй утга, цаг – орон, улс үндэстэн, ард түмэн, бодгаль хувь хүний тухай тодруулга дүрслэгддэг. Түүнд /урлаг уран зохиолд – С.Э/ тухайн үндэстний үзэл санаа, улс үндэстэн, ард түмнүүдийн ахуй амьдрал нэвчин шингэсэн байдаг. Үүнтэй холбогдуулан үндэстнүүд болон ард түмнүүдийг басамжлах, хяхан хавчих, хөгжлийг нь боогдуулах, тэднийг баллуурдан арчих зэрэг үзэгдлүүд орчин үеийн хандлага болж буйг гүнзгий задлан шинжлэх нь чухал. Энэ бүх үзэгдлүүдийн цаана : үндэстний ухамсрыг уусган үгүй болгож, хүнийг төрлийнх нь хувьд устгах буюу хөсөр хаягдсан өвөрмөц нэгэн шинэ бүлэглэлд шилжиж байгаа юм биш биз ?
    Хэрвээ Чайковский, Моцарт, Бетховен нарын хөгжмийн зохиолууд болон хүн төрөлхтний оюун ухааны өөр бусад аугаа их бүтээлүүд ерөөс уран сайхны бүтээлүүдээс эдгээр асуултын хариуг хайвал хариулт нь бас ч найдвар төрүүлнэ, үүнд : хүн төрөлхтөн бурханлиг бүтээлч оюун санааны гэрэл гэгээг ойлгох хэрэгтэй, Н.О.Лосскийн илэрхийлсэн “бурханлиг хайр”-нд буюу ахуйн үнэмлэхүй төгс төгөлдөрт тэмүүлэх нь түүний зорилго болсон үед л хүн өөрийн газар дэлхий дээрх амьдралын бүх царцанги хөшүүн байдлаа даван туулж чадах магадгүй.
    Энэ зам дээр хүн төрөлхтөний өмнө өнөө хэр нь шийдвэрлэгдэшгүй, шийдэж чадаагүй асар их асуудлууд нийгмийн хөгжлийн эдүгээгийн энэ шатанд үүсэн хуримтлагдсан байна. Хэрвээ Эх дэлхий маань амьд мөн чанартай бөгөөд бид түүний нэг хэсэг нь мөн л юм бол бүх хүн төрөлхтний үйлс хийгээд бүх орчлон ертөнц төгс төгөлдөр гэдэг бол – оюун сүнсний баримтууд бөгөөд харин уран сайхны бүтээлүүднь бүтээлч оюун санааны илэрхийлэл мөн л юм бол өөрийнх нь үндэстний язгуур ухамсрыг нь хадгалахгүйгээр харин ч түүнийг нь устган сүйтгэснээр хүнийг биологийн төрөл зүйлийнх нь хувьд өөрийнх нь хувьсал хөгжлийг шинэ зэрэг шатанд дэвшүүлж болно гэж үү?
    Энэ үйл явц нь бусад үйл явдлуудтай холбоотой бөгөөд тухайлбал ялангуяа үндэстний уламжлал болон тухайн үндэстний хэл яриаг хадгалан хамгаалахад хариулт нь оршино. Орчин үеийн хүн өөрийн ард түмний, үндэстнийхээ уламжлалыгхөгжүүлэн үргэлжлүүлэхгүйгээр хөгжил дэвшилд хүрч болно гэж үү? Мэдээж энэ асуултад нэгэн утгат хариулт өгөх боломжгүй бөгөөд аливаа ард түмэн, үндэстэн бүр энэ асуудлыг өөр өөрийнхөөрөө шийдвэрлэнэ. Олон улсын хэл бий болгох гэж оролдсон түүхэн жишээ баримтууд бий, жишээ нь “эсперанто” хэл байна, гэвч энэ нь хэтийн төлөвгүй туршилт болох нь нотлогдсон билээ. Тэрчлэн энэ нь үндэстний урлаг уран сайхны бүтээлүүдгүйгээр бололцоогүй зүйл юм. Ард түмэн болон үндэстнүүдийн олон янз байдал нь тэднийг бие биетэйгээ адилгүй асар их ялгаа бүхий болгон хуваан салгаж буй боловч энэ нь бас тэдэнд тэсч үлдэх, урлаг уран бүтээлийн хувьд ялгаран хөгжих боломжийг нээж өгч байна. Янз бүрийн ард түмэн үндэстнүүдийг нэгтгэх нь Дээд тэнгэрийн төгс төгөлдөрийг мэдрэх нэг шаардлага өөрийн үндэстний хамаарлаасаа тусгаар байгаа хүн бүхэн энэ асуудлыг дотроо боддог бөгөөд харин бидний үзэл бодол дараах гурван үндсэн хэсгээс бүрдэнэ. Үүнд : аливаа ард түмний уран сайхны бүтээлүүдэд ямар нэг хэмжээгээр дүрслэгддэг эрх чөлөө, хайр, хөдөлмөр.
    “Ахуйн төгс байдал” хэмээх категори нь өөрөө юуг төлөөлдөг вэ гэдгийг харцгаая. Философийн бүх түүхэнд Ахуйн тухай сургаал болох мөн чанарыг танин мэдэхүйн хэсэг байдаг бөгөөд энэ ойлголтын гүнд нэвтрэн орохын тулд “мөн чанар”, “субстанц”, “амьдрал”, “үнэн” хэмээх ойлголтуудыг сайтар ухамсарлаж, ашиглах хэрэгтэй бөгөөд учир нь эдгээр нь ахуйн категориудтай салшгүй холбоотой.
    Эртний философитой хамт эхлэхдээ бүр тодорхой хэлбэл элеатуудын философитой хамт эхлэхдээ ахуй нь гурван гол шинжээр тодорхойлогдож байжээ. Үүнд : 1 -рт: ахуй оршин буй харин ахуй бус зүйл бол эс оршиж буй 2 –рт: ахуй бол нэгдмэл бөгөөд хуваагдашгүй цул мөн чанартай. 3 –рт: ахуй танин мэдэхүйд өртөнө, өөрөөр хэлбэл түүнийг танин мэдэж болно, харин ахуй бус зүйл бол танин мэдэхүйд өртөхгүй, өөрөөр хэлбэл түүнийг ухаарч ойлгож болохгүй. Энэхүү үзэл анх өөрийн дурлалт бүсгүй Эвридикийг хайн газар доорх үхэгсдийн ертөнцөд илгээгдсэнОрфейн дүрээр дамжин утга зохиолд дүрслэгдэж эхэлсэн юм. Үгээр илэрхийлэх боломжгүй бүхнийг уран сайхны хэлээр илэрхийлэх бололцоотой, гэхдээ үзсэн харсанаа тэмдэглэх боломжтой : Орфей болон Эвридик хоёрын тухай миф нь философийн мэдлэгийг уран сайхны сэтгэлгээгээр нэгтгэн дүгнэх шаардлагаар төржээ: аливаа урлагийн бүтээл уран санааны хэтрүүллээрээ ялгардаг : тухайн тохиолдлуудад дүрслэгдсэн үхэл, бодит бус ахуй гээд л бүгд үнэн хэрэг дээрээ бодит амьдрал дээр боломжгүй зүйлс байдаг. Гэвч уран сайхны сэтгэлгээний үүднээс аваад үзвэл цаг хугацаа – орон зайн эдгээр огторгуй нь бүрэн боломжтой : Орфей газар доорх ертөнц рүү бууж чадсан, яагаад гэвэл түүнийг Хайр болоод мэдрэмж нь хөтөлж байсан бөгөөд энэ нь бүх саад бэрхшээлүүдийг тэр ч байтугай үхлийг ч даван туулах бололцоотой.
    Эрин цаг, эрин үе бүхэн ахуйн тухай философийг хөгжүүлж, уран сайхны мөнхийн бүтээлүүдийг бүтээн туурвиж ирсэн түүхтэй билээ. Энэ бүхэн урлаг уран сайхны бүтээлүүд болон философи хоёр нь хоорондоо харилцан холбоо хамааралтай болох тухай сэтгэлгээ үүсэн төлөвшихөд хүргэсэн билээ.
    Түүхийн эрин үеийн дараалал ээлжилсээр 19-р зуунд Оросын философийн орон зайд шилжсэн юм. Энэ үед чухамдаа ахуйн тухай сэдэв мэтгэлцээний гол сэдэв болж байв. В.Л.Соловьёвын философийн бүх өгүүллүүд Ахуйн нууцлаг бүрхүүлийг нээн илрүүлэхэд зориулагдаж байсан бөгөөд : ертөнц танин мэдэгдэхүйц бодитой оршин байна, хүнийг байгалын гоо сайхан хүрээлэн байна, түүний зорилт нь энэ гоо сайхныг авран хамгаалах, хадгалах, тэрчлэн амьдралын оюун санааны ертөнц юунд оршиж байна, хайрын утга учир юунд оршиж байна гэх мэт асуудлуудад хариулт эрж байлаа. В.Соловьёвын философийн үзэл баримтлалууд нь зөвхөн дараа үеийнхээ Оросын философийн хөгжилд түлхэц өгөөд зогсохгүй басхүү тухайн цагийнхаа уран сайхны сэтгэлгээний нэг дуу хоолой нь болж байсан юм.
    М.И.Глинк, М.П.Мусоргский, Н.П.Бородин, П.И.Чайковский нар болон бусад хөгжмийн зохиолчид зураачдын бүтээлүүдэд энэ үг өргөн утгаараа ухамсарлагдаж, дүрслэгдсэн байдаг бөгөөд ерөнхий утга санаа нь өөрөө ахуйн агуулгын талыг бүрэн дүүрэн төлөөлж чаддаг билээ. Энэ үзэл санааны утга учир нь уран бүтээлчид болон философичдын далд ухамсар ба бүтээлч ухамсарт байнга төрж, хэлбэржиж байдаг. Тухайлбал уран сайхны бүтээлүүдэд төрсөн утга санаанууд нь эцсийн бүлэгт үндэсний ухамсрын хүрээнд л хэлбэржиж, нийтлэгийн ерөнхий ухамсарт хувирсан байдаг. Жишээ нь : 1908 оны 11 сарын 7-нд тоглосон Н.П.Бородины “Игорь ван” дуурьт Ф.Шаляпины дуулсан “Эх, эрх чөлөөг надад өгөөч, өгөөч” хэмээн харийн дайсны олзноос чөлөөлөгдөхийг хүсэж буй вангийн тухай утга санааг илэрхийлсэн Игорь вангийн аридайсуй ирээдүйн эрх чөлөөг зөгнөсөн бүх Оросын ард түмний нийтлэг хүсэл зоригийг ухамсарласан /зөн билгээрээ – С.Э/ байдаг.
    ОХУ-ын ШУА-ийн “Вопросы философии” сэтгүүлийн 2012 оны №4
    Орчуулсан С.Энхбаяр
    2014.02.09

  • ДАНШИГ НААДМЫН ЦААД УЧИР ИНУ.

    Тэгээд өөрөө ийнхүү сүрийг үзүүлэн Долоннуурыг зорьж яваа нь энэ ажгуу.
    Манжийн хаан Долоннуурт ёслолоо хийж, их чуулганыг хийх болсон нь:
    нэгд, хэдийгээр Халхын ноёд даган орсон ч халхын газар нутаг Галданы мэдэлд байсан,
    хоёрт, уг газар нь байрлалын хувьд Мүгдэн, Бээжин, Халх, Өвөр Монголын төв дунд байсан зэргээс болжээ.
    Манжийн хаан энэ үйл явдалд их ач холбогдол өгч байсан нь юуны өмнө Манжийн хааны сүр хүчийг олны өмнө гайхуулах, Халхыг дагаар оруулж авсанаар цааш Хөх нуур, Түвөд, Ойрад, Хами зэрэг улс орнуудад төрийн бодлогоо явуулах боломж нээгдэх төдийгүй тэдгээрийг байлдан эзлэхэд Өвөр Монгол, Халхын цэргийн хүчийг ашиглах боломж олж буй зэрэгтэй холбоотой байв.
    Тус чуулганы бэлтгэлийг Өндөр гэгээн Занабазар, Түшээт хан Чахундорж нар толгойлон бэлтгэн хангаж, Сэцэн хан Өмэхэй, Засагт ханы ойр угсааныхан бүгд 550-иад халх ноёд, тайж нар, мөн өвөрлөгч 49 хошууны нөлөө бүхий том ноёд Долоннуурт цугларчээ.
    Долоннуурын Асу хэмээх хаалганы өмнө их ёслолыг үйлдэж, Манжийн хааны зарлигийг уншин сонсгожээ. Зарлигийн агуулга нь 1680-аад оноос хойш Манж улсаас Халхын талаар явуулсан улс төрийн бодлогын тоймийг чимэглэн өгүүлж, цаашид Халхыг хэрхэн захирахыг тодорхой дурджээ.
    Тус чуулганаар Манжийн төрд гавъяа байгуулсан Халхын 5 хүнд чин ван, 6 хүнд жүн ван, 3 хүнд бэйл, 4 хүнд бэйс, 7 хүнд гүн, 6 хүнд тэргүүн зэрэг тайж олгож, 34 ноёныг хошууны засаг ноён болгож, тус 34 хошууг Түшээт ханы 16, Сэцэн ханы 11, Засагт ханы 7 ноёнд хуваан захируулж, отго жинсээр шагнажээ.
    Тийнхүү Долоннуурын чуулганаар Халхыг манжийн харъяат гэж албан ёоор тунхагласан нь нийт Монголын тусгаар тогтнолын үйл хэрэгт асар хохирол учруулсан юм.
    Шарын шашин тэнгэр үзэлт бөөгийн мөргөлийг богино хугацааны дотор Манжийн туслалцайтаагаар “генецит” хийж устган, Монголын ард түмний сэтгэл санааг эзэмдэн, аж байдалд гүн нэвтрэн асар нөлөөтэй хүчин зүйл болж чадсан.
    Шарын шашин нь тэнгэр үзлийн үндэс болсон бөө мөргөлийг хориглон монголчуудыг номхон хүлцэнгүй байхыг номлож, дайчин чадвараас салгаж, хойд насандаа сайн төрлийг олох их аянд мордуулжээ.
    Харийн бодлогоор бол Монголын их хаад, алтан ургийн шууд удам, өрлөг жанжинууд, түмт, мянгадын ноёд, баатруудын залгамж халаадыг шарын шашинд хутагт, хувилгаан болгож, эрдэм номтой лам, хуврага болгон баатарлаг дайчин чадвараа гээж хүлцэнгүй ноомой болгон өөрчилж, улмаар гэцэл хүртэж эхнэр авахгүй болгон уг удмыг таслан, монголыг манж үндэстэн лугаа адил устгахад чиглэж байв.
    Монголын феодалууд өөрийн Монгол улсын дотор харъяат албат ардын дунд шарын шашныг санаачлан дэлгэрүүлсэн нь ер ард иргэдийг зөвхөн соён гийгүүлэх хүсэл эрмэлзлэлээр биш харин юуны өмнө өөрсдийн ноёрхол эрхшээлээ бататгах, дайн байлдаанд нэрвэгдэж санал сэтгэл нь алагдаж, эсэргүүцэн тэмцэх болж эхлэсэн өргөн олон малчин ардыг тайвшруулан захирахад шарын шашныг үзэл суртлын зэвсэг болгон ашиглах тодорхой зорилготой байсан юм.
    Манжийн хаан өөрийн бодлогыг хэрэгжүүлж, Монголыг монгол хүн захирч байгаа мэт харагдуулж, өөрийн гарын “бэлтгэгдсэн” хүнээ тавьж хэрэг дээрээ Манж нар удирдах башир арга байлаа. Тэгээд зориуд монгол хүнээр захируулахаар бэлтгэсэн нь “Өндөр гэгээн” хэмээн өргөмжлөгдсөн анхдугаар богд, Жавзандамба хутагт Гомбодоржийн Занабазар байв. Чингис хааны алтан ургийн шууд удам Батмөнх даян хааны 7 дахь үе Түшээт хан Гомбодоржийн хүүг тодруулсан нь монголчуудыг татах нарийн ухаан байжээ.
    Түшээт ханы хүү Г.Занабазарыг 1640 онд 5 настайд нь Богд Жавзандамба хутагтын хувилгаанаар тодруулан анхдугаар богд, Монголын шарын шашны тэргүүнд өргөмжилжээ. Г.Занабазар хутагт бага наснаасаа бурхан шашны сургааль номлол, зан үйл, дэг ёсонд суралцаж улмаар Цастын орон Түвөдэд очиж Банчин богдод бараалхан шавь орж шашны их бага таван ухааныг гүнзгийрүүлэн судлаад буцаж иржээ. Залуу хутагт эх нутагтаа ирээд номын хүрээ хийд, шашны сургуулийг олноор байгуулж, шашин соёлыг дэлгэрүүлж, олны сэтгэл оюуныг дотроос нь гийгүүлэн, аядуу зөөлөн шинэ иргэншлийг төлөвшүүлэх ажлыг хийсэн гэдэг. Энэ нь гадны тусламжгүйгээр бүтэхгүй ажил байлаа. Өндөр гэгээн Г.Занабазар нь буддын гүн ухаан, монгол төвөдийн яруу найраг, хэл шинжлэл, урлахуйн ухаан, уран барималч, зураач, хэл шинжлэлтэн зэрэг олон талын авьяастай, шашин, урлагийн том зүтгэлтэн, соён гэгээрүүлэгч, манжийн талыг тууштай баримтлагч хүн байсан нь түүхэн баримт сурвалж болон бүтээл туурвилаас нь тод харагддаг.
    Хутагт хувилгаадын дараачийн дүрийг тодруулсанг Манжийн хаан батламжилж ирсний олон талаас нь нягтлах аваас энэхүү үзэгдлийн нууцууд илчлэгдэн тодрох ажээ.
    Орос хойноос, өмнөөс Манжийн их хүч түрж байхад, элэг угсаа нэгтнүүд нэгдэж, эзэн Чингисийн голомт, Гурван голын сав нутгийг хамгаалах боломжоос илүү өөрсдийн эрх мэдлээ хамгаалахад илүүтэй анхаарсан байдаг.
    Өндөр гэгээн, ер хүрч насласан ч цагийн эрх, хувь заяаны тохиолоор амьдралынхаа сүүлийн олон жилийг хүний нутагт хорионд өнгөрөөн 1723 онд Бээжингийн Шар сүмд ертөнцийн мөнх бусыг үзүүлж насан эцэслэжээ.
    Олон талаар харийн гүрний бодлогоор монголыг удирдаж байсан, харьд бэлтгэгдсэн, тэдний дуулгавартай гүйцэтгэгч байсан, насны эцэст тэдний хяналтад байж, нутгийн бараа харалгүй өнгөрсөн монголын хоёр удирдагчийн нэгийн түүх ийм буюу.
    Даншиг наадмыг Өндөр гэгээн Занабазрыг Манжийн хаан Монголыг өөрт дагаар орсныг тэмдэглэн, мөн Монгол түмний шашны тэргүүн, анхдугаар Богд Жавзандамба хутагтын ширээнд өргөмжлөн залах үед анхныхыг нь хийсэн байна. “Даншиг наадам”-ын үеэр Монголоос Манжид өргөх өргөл хураамжийг цуглуулах үйл явц өрнөдөг байв.
    1911 онд Богд хааны зарлигаар даншиг наадмыг зогсоосныг орчин цагт лам нарын лоббигоор сэргээж, одоогоос хэдэн жилийн өмнө Нийслэлийн засаг даргын тамгын газар болон Гандандэгчилэн хийд хамтран энэ наадмыг томоохон арга хэмжээ болгон хийхээр шийдсэн байдаг.
    Монголын түүх, ёс заншил, тусгаар тогтнолын талаар гадарладаг улсууд ч энэ үйл явц хачирхан хүлээн авч байгаа. Тэгээд ч бөхийн цол давхар олгох эрхийг Гандан хийдийн хамбад өгөх нь хууль бус…
    Ер цаашид бусад шашны байгуулагууд ялангуяа гадаадын хөрөнгөлөг байгууллагууд өөрсдийн наадмаа зохиогоод өөрсдийн цолоо олгоод эхэлбэл өнөөгийн монгол бөхийн хоёр байгууллагын маргааны түүх давтагдах болов уу?
    Энэ жилийн хувьд цөөнгүй аймагт ган болж байхад хүндэтгэлийн суудлыг дүүргэсэн олон гэгээнтэн лам нар хур бороо оруулах чадваргүйгээ харуулж ихэмсэглэн суух нь бас нэгийг сануулж байгаа юм.
    Улсын төсөв хүнд байхад их хэмжээний хөрөнгөөр туйлж наадамлаж байгаа нь энэ их хөрөнгийн өглөгийн цаад эзнийг гаднаас хайж хардахад хүрч байна. Цаашид даншиг үргэлжлүүлсээр олон хувилгаад, богдын нэрэмжит наадам болох нигууртай нь харагдаж байгаа. .
    Засаг захиргааны нэгж болгоныг шүтээнтэй байлгах зорилгоор 25 орчим амьд бурхад, хутагт хувилгаадтай болгож, тэдний хойд дүрүүдийг тасралтгүй тодруулах ажлыг Далай лам хийж ирлээ.
    Монголын сүсэгтэн олонд зориулан тодруулсан богд, хутагтын хойд дүрүүд нь өмнөх дүр жанч халсны дараа бүгд хоёр жилийн дотор багтан мэндэлж, бүгдийг нь 4–6 настайд нь Монголд залж авч ирж байжээ. Мөн монголын ард иргэдийн нуруун дээр сандайлан сууж, тэдний хандив, санхүүгээр хооллож, нийгмийн ямарч бүтээн байгуулалтаас ангид явж ирсэн таван мянган лам хуврага амьдарсаар байна. Эдгээрийг нэгтгэн захирахад бяцхан богд тун хэрэгтэй.
    Х Богдыг энэ наадмын дээд суудалд залах ажлыг энэ даншигаар хийгдэнэ. Богдоо тодруулах эрхийг авахын тулд “их л ичингүй” дүр эсгэн байж Чойжамц хамба номун хан цол “явж байгаа ерөнхийлөгч”-өөр сиймхийг нь ашиглан гаргуулав. Энэ хүртлээ гучин жилийн бартаат, бас “дарангуйлагч”-ийн замыг туулан байж, монголын шашины тэргүүнийг ганцаар баталгаажуулах сонгодог эрхийг авав. Баяр баясгалант дүрээ нууж чадахгүй төрийн тахилгын магнайд модон индэр урдаа тавьж залрана. Өмнөх богдуудын адил нялх хүүхэд тодруулчихаад ард нь Далай лам, Чойжамц хамба мэтийн хэдэн лам нар үйл ажиллагааг удирдана гэвэл энэ нь өнөөгийн гэнэн ардчилалтай дүйцэх эмгэнэл, хоцрогдол болох билээ.
    Харийн гүрэнд монголын тусгаар тогтнолоо худалдсан ноёдын наадам даншигийг халж, шашины бус нүүдэлчин ардын наадмыг хийх нь илүү зохистой болов уу.
    Монголыг дэлхийд алдаршуулсан их хаан Чингис, Өгөөдэй нарын нэрэмжит наадмыг хийж чадахгүй атлаа Манжид дагаар орсоны тэмдэглэж ирсэн Даншиг наадмыг хийж байгаа нь буруу юм. Ядаж нэрийг нь солиосой билээ.

    djmedia:734
  • Дөрөв. УСАН ТОГЛООМЫН ЗУГААЛГЫН ГАЗАР -1

    Дөрөв. УСАН ТОГЛООМЫН ЗУГААЛГЫН ГАЗАР -1
    Нийслэл хотын төв хэсэгт газар авч усан зугаалгын газар байгуулахаар шийдсэн нь энэ газрыг сонирхоход хүргэсэн билээ. Яагаад гэвэл энэ авсан газартаа орон сууц бариад эхэлсэн тиймээс ямархуу усан тоглоомын газар байгуулах нь анхаарал татаж байна.
    2003 оны 7-р сард усны төвийн төслийн олон улсын архитектурын уралдаанд 10 саналаас Water Cube загварыг сонгосон. Хятадын түншүүд дөрвөлжин нь Хятадын соёл, шувууны үүр цэнгэлдэх хүрээлэнтэй харилцах харилцаанд илүү бэлэг тэмдэг гэж үзсэн бол Сиднейд байрладаг түншүүд “шоо”-г бөмбөлөгөөр усыг бэлэгдэхийг эрхэмлэжээ. Контекстийн хувьд Куб нь Дэлхийг бэлгэддэг бол тойрог (зууван цэнгэлдэх хүрээлэнгээр дүрслэгдсэн) тэнгэрийг төлөөлдөг бөгөөд энэ нь эртний Хятадын урлагт нийтлэг байдаг. Гаднах хана нь саван дахь хөөсөнцөрийн байгалийн хэв маягаар бүтээгдсэн бүтэц болох Weaire-Phelan бүтэц дээр суурилдаг.
    Бээжингийн усан тоглоомын төв нь хоёр хэсгээс бүрддэг. Гол хэсэг нь усан спортын дэлхийн чанартай тэмцээн зохион байгуулах зориулалттай.
    БНХАУ-ын Бээжин хотын Олимпийн ногоон байгууламжийн усан спортын төв юм. 2004-2007 онд баригдсан, барилгын угсралтын ажилд 940 сая юань буюу 140 сая доллар зарцуулсан.

    УСАН ТОГЛООМЫН ЗУГААЛГЫН ГАЗАР -2
    Хоёрдугаар хэсэг нь өдөр дутмын ажилагаатай нийтэд үйлчлэх усан зугаалгын хэсгээс бүрдэж байна. Хүчин чадлын хувьд 4,598 (Олимпийн үеэр 17,000) хүнд үйлчилж байна. 12,000 м2 (130,000 кв. ft) нийтийн усан парк. Усан паркын хэсэг нь гурван хэсгээс бүрдэж байна. Эдгээр нь -Усан тоглоомын газар, -Нийтийн цэнгээний усан тоглолтын газар, Усан эмчилгээ, үйлчилгээний хэсгээс бүрдэж байна.
    Тоглоомын үеэр уг бүтэц нь 17,000 хүний багтаамжтай байсан. Мөн нийт 65,000 хавтгай дөрвөлжин метр газрын гадаргуутай бөгөөд нийт 32,000 м2 (7.9 акр) талбайг эзэлдэг. Хэдийгээр Усны шоо гэж нэрлэгддэг ч усны төв нь 178 метр (584 фут) дөрвөлжин, 31 метр (102 фут) өндөртэй тэгш өнцөгт хайрцаг (кубо) юм. Барилгын алдар нэр нь Хятад даяар олон хуулбарлагч барилгуудыг бий болгосон.

  • ХҮН ӨӨРӨӨ ӨӨРИЙГӨӨ “XAPААДАГ” БӨГӨӨД ХҮНИЙ ХҮЧ ЧАДАЛ ГЭДЭГ ХЯЗГААРГҮЙ

    Тэр их хүч нөлөө бүхий энергийг хэрхэн эерэгээр цэнэглэх, сөрөг, xap эрчмийн урсгалаас хэрхэн хамгаалах талаар мэдлэг дутсаны ypшиг энэ юм. Энергийн тухай бидний мэдвэл зохих зүйлсийн тухай, өдөр тутмын амьдралдаа дагаж мөрдөх зарчмын тухай зурхайн ухааны доктор Н.Батцэцэгээс мэдээлэл авахыг зорилоо.
    -Хүнийг тойрсон гэрлэн бүрхүүл гэж байдаг, тэр нь бас гэмтдэг гэж ярьдаг. Ямар үед гэрлэн бүрхүүл гэмтдэг юм бэ?
    -Хүний жилийн ноён нуруу гээд байдаг чинь ерөөсөө тэр гэрлэн бүрхүүлийг хэлээд байгаа юм. Үүнийг анагаахын хэлээр аура, шинжлэх ухааны хэлээр солонгон бүрхүүл, шашны хэлээр хүний жилийн ноён нуруу гэж үздэг. Хүний тухайн жилд ажил төрөл, амь нас, бие мах бодь, амьдралд нь тохиолдох сайн муу бүгдийг жилийн ноён нуруугаар нь тодорхойлж болдог шүү дээ.
    Харин гэрлэн бүрхүүл нь vxээрийн газраар явах зэргээс гадна хэрvvл хийх, xapаал хэлэхэд ч гэмтдэг. Мyy бодол ч үүнд нөлөөлнө. Муу бодол, төсөөлөл тархиндаа ургуулаад байх тусам сөрөг энергийг өөртөө төвлөрүүлж, үүнийхээ улмаас гэрлэн биеэ гэм тээдэг юм. Тэрнээс хүн хүнийг xapаадаг гэх зүйл байдаггүй юм шүү дээ.
    -Тэгэхээр “xapаалгачихлаа” гэдэг хүмүүс өөрөө өөрсдийгөө тийм байдалд оруулсан байдаг хэрэг үү?
    -Тэгж ойлгож болно. “Тэр намайг муу хэлсэн болов уу, энэ намайг xapаасан болов уу, надад муу юм хийсэн болов уу” гээд бодоод л байвал сөрөг энергийн хүчээр тэр нь биелдэг. Энерги бол түгээмэл байгаа урсгал. Шинжлэх ухаанаар баталсан, шашнаар бол аль эрт нотолсон. Муу зүйл бодох тусмаа таталцлын хуулиар сөрөг энергийг татаж, сайн сайхныг төсөөлөх тусмаа өөрийн гэрлэн биеэ бадамлянхуа цэцэг адил дэлгэрүүлж, жилийн ноён нуруугаа засаад явж болдог. Сайн явах санааных гэдэг үг зүгээр ч нэг гараагүй юм шүү дээ.
    -Муу энерги хүний гэрлэн биед сайнаасаа илүү хурдан цуглардаг гэж сонссон юм байна. Энэ ортой юу?
    -Ортой. Муу энергийг татаж байгаа хүн өөрөө түүнийхээ төв нь болж байгаа учир сайнаас илүү хурдан татах гол цөм болчихдог юм. Хүн угаасаа муу зүйлийг өөртөө маш хурдан, хүндээр тусгаж авдгийг ажиглаж байсан байх. Өөрт нь тусалж, сайн сайхан зүйл ярьж буй хүнийг нар мандаад, жаргах хооронд мартаж орхидог. Тэгсэн мөртөө муу зүйлийг, эсвэл yyp, гом дол зэргийг хэдэн хоног сараар бодоод, хүмүүсийн ярьдгаар “шүдэндээ зуугаад” яваад л байдаг. Чухам үүний учраас муу энергийг өөртөө асар хурдан, “дуртайяа” хүлээж аваад, кодолчихдог хэрэг.
    -Кодлох гэдэг нь юу гэсэн үг вэ?
    -Хүн өөрийнхөө оюун ухаанд сануулаад авчихаж байна гэсэн үг л дээ. Зүйрлэвэл компьютэрт юм бичээд хэрэв хадгалах бол түүнийгээ “save” дараад сануулдагтай адил. Тийм учраас xapаал гэдэг зүйлийг өөртөө татаж, сануулчихаад, өөрөө өөрийнхөө сайн сайхан явах зам мөрөө хаагаад байдаг хэрэг.
    Байнга л муу зүйлийн тухай бодоод байвал өөрийгөө тойрох хар буюу сөрөг энергиэ улам ихэсгэн, маш сайхан замаар явж, гэрэл гэгээтэй ирээдүйд хүрэх ёстой байсан бол түүнийгээ аажмаар бүүдийлгэж байдаг юм. Жишээлэхэд, хотын төвийн гэрэлтэй талбай руу явах гэж байснаа төөрч захын, харанхуй гудамжаар бүдчиж эхэлнэ гэсэн үг. Нэг ёсондоо оюун санааны төөрөгдөлд орж буй хэрэг.
    -Сайтар бясалгасан, боловсорсон хүмүүс сайн муу энергитэй хүнийг хараад ялгаж чаддаг гэдэг. Харин энгийн нүдээр муу энергитэй хүнийг хараад ямар нэг байдлаар таних, ялгах боломж байдаг болов уу?
    -Энгийн хүн бусдын гэрлэн бие буюу аураг харах, эерэг сөрөг энергийг ялгах хэцүү л дээ. Харин бидний нүдээр харахад олон зүйлээрээ ялгарч харагддаг юм. Нүдний гэрэл нь буурсан, нэг л бороотой тэнгэр шиг бүүдгэр байдаг.
    Энгийн нүдээр ганц нэг зүйлийг нь онцолж харж болох л юм. Тухайлбал, энерги буурсан, сөрөг болсон хүн мөрөө унжуулж, гудайсхийн явж, зовхи, завьж нь унжсан байдгаар нь ялгаж болно.
    -Өнөөдөр тэгвэл гудамжинд яваа хүмүүсийн гэрлэн бие хэр гэм тсэн байх шиг байна?
    -Гэрлэн бие нь гэм тсэн, сөрөг энерги цуглуулсан хүн маш элбэг болсон. Харин үүнийгээ өөрсдөө огт мэддэггүй. Бүх хүн л муу сэтгэлийг тээж, yypын үүр болж явна уу даа гэмээр тийм их гэм тэлтэй болчихсон байдаг.
    Cэтгэлээ номхотгох, yypаа дарах чадал хүн бүрт бий
    -Уypын ypшиг гэж байдаг уу? Уypлаад уцаарлаад л байвал үйлс нь хэзээ ч бүтдэггүй гэж ярьж байсныг чинь сонссон юм байна.
    -Уyp гэдэг бол мyнхаг гэсэн үг. Хэдий чинээ yypлана, төдий чинээ мунхагралд орж, оюун санааны гэгээлэг тал нь бүрхэг болж байдаг. Номтой нөхөрлөн, харьцаж байгаа хүн гэгээрдэг бол уурлаад байгаа хүнд ном унших зав ч гарахгүй явсаар эргээд харахад бухимдлаасаа болоод бүх зав чөлөөгөө уурлаад өнгөрөөчихсөн байдаг юм.
    Өнөөгийн нийгэмд амьдарч буй дийлэнх хүний гэрлэн бие гэмтсэн байгаа нь яг энэ yур уцаартай холбоотой. Анзаараад байхад хүмүүс том жижиг гэлтгүй маш их уцаартай болж, шалихгүй зүйл дээр ч уурлан, хэрvvл уруул хийдэг болчихож. Дор бүрнээ бодоод үзээрэй. Хамгийн сүүлд чиний yypласан тэр зүйл, асуудал үнэхээр тийм чухал байсан уу гэж. Ихэнхдээ тийм биш, зүгээр л өнгөрөөчихөж болохуйц зүйл байсан байж таарна. Харин тэр энгийн зүйлийг өнгөрөөчихөж чадаагүйгээрээ өөрийн гэрлэн биедээ толбо суулгаж, сөрөг энергийг биедээ татаж аваад л үлдсэн байна шүү дээ.
    -Эцэг эхдээ yypлах yypын xop ypшиг хэр их байдаг бол?
    -Эцэг, эх бол ямар ч хүнд бурхан нь байдаг. Тэгэхээр бурхандаа уурлаад байгаатай адил. Бурхан шүтээндээ уурлаж, уцаарлан, дэргэд нь хэрvvл уруул хийж, xapаал тавьж байгаа хүний нэг насны байтугай хойд амьдрал ч ширүүн бороотой, хүйтэн өдрүүд vpгэлжилдэг.
    -Тэгвэл уурлах гээд байгаа тэр сэтгэлээ хоромхон зуур дарж, номхотгох арга байх уу?
    -Байлгүй яах вэ. Тэгж сэтгэлээ номхотгох, уураа дарах чадал хүн бүрт бий. Нэн тэргүүнд дуугүй болчих хэрэгтэй. Харин дуугүй байх их ч бай, бага ч бай тэр хугацаандаа өөрийнхөө дотоод сэтгэлийг нээх ёстой юм. Өөрөөсөө асуу. Би яагаад уурлаад байна вэ гэж. Хүн бүр уурласан үедээ “энэ яагаад миний уурыг хүргэж байна вэ” гэж гаднаас бурууг эрж хайгаад байдаг. Ингэж гаднаас хайвал ямар ч хариулт олж, үр дүнд хүрэхгүй. Харин өөрөө өөртөө хандсанаар аяндаа “энэ үнэхээр тийм чухал асуудал уу” гэдгийг асуухад хүрдэг юм. Ингэж сэтгэлээ тэр уурын мунхагаас чөлөөлж сурвал л бид энэ олон сөрөг энергийн урсгалаас өөрийн гэрлэн бүрхүүлээ хамгаалж чадах юм.
    -Хүмүүс “ямар vйлийн үрээр чамтай учирваа” гэж их ярьдаг. Yйлийн үр гэж чухам яг юу юм бэ? Үнэхээр тэр нь хүний хувь заяанд нөлөөлж чаддаг юм уу?
    -Yйлийн үр нь сайн муу гэсэн хоёр талтай. Нар хэтэрхий хурц байвал шaтaaж, хэтэрхий бүдэг байвал хөлдөөх байх. Ертөнцийн юм бүхэн ийм хоёр талтай байдаг шиг vйлийн үр ч адил. Сайн сайхныг хэлж, ерөөж, буянт үйл үйлдэхийн хэрээр сайн үйлийн үрийг өөртөө дуудан ирүүлж байдаг юм. Эсрэгээрээ уурлаж, хараан зүхэж, хов хэлж, худал ярин, хэн нэгнийг зовоох тусам муу үйлийн үрийг даллан дуудаж, түүнийхээ уршгаар гай зoBлонд нэрвэгдэн байдаг. Yйлийн үр хүний хувь заяа, амьдралын замд нөлөөлдөг нь маргашгүй үнэн.
    -Хүн тэгэхээр амьдралынхаа завийг өөрөө залуурддаг гэсэн үг үү?
    -Хүн хийсэн үйл бүрийнхээ vйлийн үрийг хэзээ нэгэн цагт заавал үзэж байдаг хуультай. Урт насалж, удаан жарган, өнөр өтгөн гэр бүлдээ налайн суух хувьтай байсан хүн өөрийн хийсэн их, бага муу vйлийнхээ үрийг хүртэж, өвчuн эргүүлж, xopт xaBдар хүртэл тусчихсан байдаг.
    -Xopт xaвдар чинь анагаахаар батлагдсан өвчин биз дээ?
    -Сүүлийн үед xopтой, xopгүй хавдар тусч, зoBж шaнaлах хүн үлэмж нэмэгдсэн. Үнэндээ xaBдар бол vйлийн vрийн уршиг байж, vйлийн vрээр тэжээгдэн yppгаж томopдог юм. Xaвдарын цөмд нь өчүүхэн жижиг xopхой байгаа. Харин тэр xopхой зөвхөн муу энергиэр л хүчээ авч, тэжээгдэн тэтгэгдэж байдаг юм шүү дээ.
    -Тэгвэл өөрийн хийсэн муу үйлийг цайруулж, хойшид гарах үйлийн үрээс нь сэргийлэх боломж бий юу?
    -Амархан биш ч байлгүй яах вэ. Харин энэ боломж зөвхөн тэр хүнд өөрт нь байна. Аз жаргалыг хүн өөрийн дотроос олдог учир ямар ч хүч шаардагдсан бай муу бодол санаа, ө ш хон зон бүрээсээ чөлөөлөгдөж, өөрийгөө гэгээрүүлэх ёстой юм. Харин үүнийхээ дараа гэм xopгүй цагаан сэтгэлээр аливаад хандаад эхлэх юм бол өмнө нь үйлдсэн үйлийн үрээ нимгэлж болно.
    -Хэрэв ингэж чадвал xopт xaвдар тусах гэж байснаа больчихно гэж ойлгож болох нь ээ?
    -Тийм. Та хэзээ нэгэн цагт xopт xaвдар тусаад илаарширсан хүний талаар сонсож байсан байх. Шинжлэх ухааны ач тус нөлөөлсөн байж болох ч хамгийн ихээр тэр хүн өөрөө өөрийгөө vxлийн аюyлаас аварсан явдал юм шүү дээ. Яг л дээр хэлсэн шиг муу бүхнээс өөрийгөө чөлөөлж чадсаны гавьяанд vxэл амьдралын заагаас эргэн ирж байгаа юм. Харин өч төчнөөн сая төгрөг зарлагадаж, олон орноор эмчилгээ хийлгэсэн ч тусыг эс олж, өчүүхэн өвчин нь сэдрэн мөнх бусыг vзэж буй хүн сэтгэлээ чөлөөлж, гэгээрүүлж чадаагүйнхээ vйлийн vpийг эдэлж байгаа хэрэг. Сайн энергиэр муу энергийг сүлж чадсан хүний ямар ч өвчuн эд гэрнэ.
    -Бас сайхан зүйлийг бодож, “би эдгэрнэ” гэж үнэн сэтгэлээсээ итгэсэн хүн эдгэрдэг гэж ярьдаг. Энэ нь бодлын хүч нөлөөлж байгаагийн илрэл үү?
    -Хүний тархи гэгч агуу зүйлийг удирдаж явдаг нь сүнс юм. Тэр сүнсэнд юу гэж зааж, хэлж өгнө яг тэр нь биелэлээ олдог. Ажил төлөвлөхдөө “бүтэх болов уу” эсвэл “бүтэхгүй дээ” “бүтэхгүй бол яанаа” гэсэн бодлыг л тархиндаа эргэлдүүлээд байвал сүнс түүнийг нь хүлээн авч, яг эсрэгээр нь “манай эзэн энэ ажлыг бүтээхийг хүсэхгүй байна” гэж ойлгоод бүтэлгүйтүүлж орхино доо. “Виз гарах болов уу, яах бол” гээд явж байгаа хүнд засал хийгээд явуулчихаар тэр виз нь гарчихдаг нь яаж байгаа юм бэ? Тэгвэл энэ чинь зүгээр л тэр хүний сүнсэт оюунаас эргэлзээ, айдсыг нь гаргачихсан учраас бүтчихэж байгаа хэрэг шүү дээ.
    -Тэгвэл үгийн хүч гэж байдаг уу? Үүнийг тайлбарлаж болох уу?
    -Байнаа. Хүний амнаас гарч буй үг гэдэг чинь ерөөсөө энергийн бөөгнөрөл юм. Тийм ч учраас нэг үгийг хэдий чинээ олон хэлнэ төдий чинээ энерги нь ихсэн, хүчтэй болж, улмаар биеллээ олж байдаг. Жишээлбэл, энэ дэлхий дээр байгаа бүх хүн эхээс төрсөн учир “Ээж” гэдэг үг тоолж барамгүй олон удаа хэлэгдэнэ. Энэ олон удаагийн давталтаар “Ээж” гэдэг үгний энергийн хүч асар их болж, энэ үгийг хэлэх бүрт тарни уншихтай адил аврал ирж байдаг юм. Ослоос юмуу, өндөр дээрээс ойчоод зүгээр үлдэх юмуу жаахан шалбараад үлдсэн хүнийг их азтайд тооцдог. Тэгвэл тэр хүн маань “ээжээ” гэж хэлсэн буюу ээжийгээ дуудсан байдаг. Ижийдээ залбирал илгээсэн ч гэж үзэж болно. Ээж гэдэг үгийн цаана эх хүний агуу их хайр энэрэл, бодол ухаан, үрээ гэсэн бүх сайн сайхны энергийн бөөгнөрөл байгаа учир энэ авралынх нь тарни болж байгаа юм.
    Гэтэл юухан хийхэнд бүдэрч ойчоод хөл гараа xyгалчихсан, гэм тээчихсэн хүн байдаг. Учир нь тэр хүн маань “ёо ёо” гэх юмуу xapаалын утга учир бүхий муу энерги агуулсан үг хэлсэн байдаг учир муу энергийг өөрөө өөртөө дуудаж түүндээ xopлогддог гэж үздэг.
    Нөгөөтэйгүүр хүн ямар нэгэн юманд уурлаж, ундууцахаараа дандаа “тэр муу, энэ муу” гэж ирээд ярьдаг. Олон удаа “муу, муу” гээд муулуулаад байгаа тэр хүнд ч тэр “муу” нь асар хүчтэй болж тусдаг.
    Тэгэхээр үг гэдэг бол санааны зоргоор урсгаад байх хий хоосон авиа биш. Бидний амьдрал, хувь тавиланг ч өөрчилж чадах хүчтэй энерги байдаг юм.
    Coгтуу доголон хүн явж байвал битгий шooлж бай гэж сургаж байсны утга нь чи хэн нэгнийг муулах үг амнаасаа гаргах тусам яг тийм үгээ өөртөө эргүүлээд татаж буй хэрэг.
    Бас дээр нь “яах уу?”, “хэцүү юмаа” гэх зэрэг үгсийг огт хэлэхгүй байх учиртай юм. Энэ үгээр маш их сөрөг энерги дуудагдан ирж, бодож сэтгэсэн бүхэнд чинь хаалт босгож байдаг.
    Tөрийн ордноо нар буруу тойрч байгаа учраас энэ их хөдөлгөөн vймээн caмуун гарч байгаа.
    -Үйлдэл, зан үйл бүхэн үгний адил өөрийн гэсэн сайн муу энергитэй байдаг болов уу?
    -Бидний өвөг дээдэс “элгээ тэвэрдэггүй зoBлон дууддаг юм” гэж захидаг байсан. Учир нь хайр энэрлийн хүрдээ хаагаад байхаар хүнийг ч хайрлах сэтгэл төрөхгүй, хүнд ч өөрөө хайрлагдаж чадахгүй болдог гэсэн далд утга бүхий үйлдэл юм.
    Ертөнцийн хүрд буюу нар зөв тойрох ч асар их утга учиртай. Гандан хийдээ гороолох, овоо тахилгаа нар зөв тойрох нь тэндээс сайн сайхан энергиэ нөхөж авдаг гэж үздэг. Гэтэл монголчууд Төрийн ордноо нар буруу тойроод давхилдаад байдаг. Дээр нь өөдлөх айл үүднээсээ гэдэг гэтэл төрийн ордны маань хаалга нар тоссон зүгээсээ биш гэрэл гэгээ ер үздэггүй зэвэргэн хүйтэн жавартай талаасаа орж гарцгаадаг. Ийм байхад төрийн ордонд болоод байгаа бүхэн маань яаж зөв энергиэр сүлэгдэх билээ дээ. Үүнээс үүдээд ордноос гарч байгаа нөгөө хууль дүрмүүд чинь ард түмнийхээ амьдрал, бодолтой нийцэж чадахгүйд хүрээд байна уу гэж ойлгогдоод байна л даа.
    -Төрийн ордны энергийг иргэдийн буруу үйлдэл эвдээд байна гэж ойлгох нь ээ? Тэгвэл тэр муу энергиэс нь салгаж болох юм уу?
    -Бололгүй яах вэ. Юун түрүүнд төрийн ордноо нар зөв тойрч эхэл л дээ. Дараа нь “Төрийн минь сүлд өршөө” гэж залбирдаг шиг төрөө хүндлэх сэтгэлийг дахин сэргээмээр санагддаг.
    Монголчуудаас дэлхий нийт суралцаж байсан болохоос монголчууд гадны улс орноос суралцаж байсан түүх үгүй. Бидний өвөг дээдэс, зан заншил, ёс суртахуунаараа дэлхийд гайхагдаж байсан улс орон. Миний бодлоор бид өвөг дээдсийнхээ энэ их сургаалийг юуны түрүүнд төр удирдах бодлогодоо нийцүүлэн тусгаж чадах юм бол хөгжин дээшилж чадна.
    -Үнэхээр төрийн сүлдэндээ залбирах, төрөө хүндлэх сэтгэлгээ алдагдсан нь үнэн байх аа?
    -Төр нь ард түмнээ эцгийн дайтай хайрлаж, ойлгож чадахгүй байгаа нь бидний өөрсдийн хүндлэл алга болсон, дээр нь төрийн ордноо нар буруу тойрч байгаатай холбоотой. Тийм ч учраас тэндээс сайн сайхан бүхнийг авч чадахгүй байгаагаас энэ их хөдөлгөөн үймээн самуун гарч байгаа байх.
    “Хууль нь гууль болжээ” гэж ард түмэн ярьдаг. Гэтэл хуулиа боловсруулж, үйлдвэрлэж байгаа төрийн ордны түшээ нарын гаргасан хууль нь хүссэн хүсээгүй нар буруу эргэлтэд орж хар энергиэр цэнэглэгдээд ард түмэнд очоод байна. Үүний уршгаар энгийн ард түмэнд шударга ханддаг хууль байх ёстой атал эсрэгээр үйлчилдэг хууль бий болдог. Мөнгөтэй, танилтай, хуулийнхаа цоорхойг маш сайн мэддэг зальхай хүмүүсийн талд үйлчилдэг болсон нь нүдэнд ил байгаа.
    Шүүхийн шийдвэр ч тэгж гардаг. Муу нь муугаа дагадаг, сайн сайнаа дагадаг. Жишээлбэл, шүүхийн шийдвэрээр хураагдаж зарагдсан хий үзэгдэлтэй байшин олшрох магадлалтай болсныг юу гэж ойлгох вэ? Байшин савандаа харамсаж, гашуудаж, хямарсан нэг хэсэг, нөгөө талаас тэр өмчийг нь булааж авч л байвал бусад нь хамаагүй зальхай шунахай хүмүүсийн хар энергийн маш хүчтэй бөөгнөрөл тэр байшин саванд үлдсэнд л гол утга учир нь байгаа юм. Тэгээд ч хүний юм хүнд хоол болдоггүй гэж эмээ өвөө маань сургадаг байсан нь энэ сайн муу энергийг л хэлээд байсан байна шүү дээ. Бидний өвөг дээдэс нар зөв хурайлж нас буянаа тогтоож, буян хишгээ дээшлүүлж, арвижуулж өдгөө хүртэл улс үндэстнээ хамгаалж их гүрнүүдийн хэцүү айхтар бүгдийг ардаа хийсэн улс. Өнөөдөр улс орон маань хөгжиж, дэвжиж, дээшилж чадахгүй байгаа нь энэ бүхэнтэй хамааралтай.
    -Ажиглаад байхад өнөөгийн залуус шашин шүтэх, ном уншуулах зэргээс хөндийрсөн, бүр ямар ч мэдлэггүй байх болжээ. Шашнаас хөндийрөхийн уршиг гэж бий юу?
    -Заавал ямар нэгэн шашин шүт гэж хэнд ч албадах аргагүй. Харин зүгээр л зохих хэмжээний мэдлэгийг олж авахыг би зөвлөдөг. Бүх шашны нийтлэг зүйл нь сайн, муу, нүгэл, буяны ялгааг ухааруулдагт байдаг юм. Шашин шүтдэг хүн тэгвэл нүгэл, буян гэж юуг хэлээд байгаа, сайныг хийвэл яадаг, мууг үйлдвэл хэрхэн xopлогддог зэрэг ойлголтыг авч чадсан байдаг. Тэгэхээр энэ тухай огт мэдэхгүй хүний хажууд бага ч болов vйлийн үрийн ялгаа заагийг мэддэг хүний үйлдэл өөр байна биз дээ. Хүн өөрөө өөрийнхөө хувь заяаг залж, ирээдүйгээ зурж, будаж явдаг учир сайн муугийн ялгааг мэддэг байх зайлшгүй шаардлагатай гэж би боддог. Өөрсдийнхөө л төлөө тэр шүү дээ.
    Зайсангийн аманд үнэтэй байшин худалдан авч, амьдраад байгаа хүмүүс Хатан Туул руугаа л бохироо урсгаад, шүлсээ хаяад л сууж байгаа юм шүү дээ
    -Таныг би “Зайсангийн аманд очиж лycын xopлол болохгүй шүү” гэж ярьж байхыг сая санамсаргүй сонсчихлоо. Яагаад ингэж хэлсэн юм бэ?
    -Лус гэдэг усанд, садваг гэдэг газарт, сахиус гэдэг тэнгэрт байдаг. Энэ хорвоогийн юм бүхэн амьтай. Амьтай зүйлтэй амьгүй мэт харьцаад байхаар л эсэргүүцлээ үзүүлж эхэлдэг юм. Гоё сайхан хувцас өмсөөд явж байгаа хүн дээр очоод тамxuны иш наачихвал тэр нь уурлаад сүйд болно биз дээ. Үүнтэй адил гол горхи руугаа нус цэр, бохироо хаяад байхаар үг хэлж чадахгүй ч бухимдал гомдлоо өөр өөрсдийн аргаар илэрхийлдэг. Зайсангийн аманд үнэтэй байшин худалдан авч, амьдраад байгаа хүмүүс Хатан Туул руугаа л бохироо урсгаад, шүлсээ хаяад л сууж байгаа юм шүү дээ. Энэ бол илэрхийлэхийн аргагүй xop хохupолтой. Харин үүний хоxuрол нь алсдаа л харагдах байх даа гэж эмээдэг.
    -Ус амьд биет гэлээ. Тэгвэл усанд энерги байдаг юм уу?
    -Ус гэдэг бол мэдээллийг хадгалдаг, дамжуулдаг, программчилдаг, асар xvчтэй бueт. Усаар дамжуулж тарнидах, муу энергийг зайлуулах засал хийж, усанд асар их мэдээлэл өгч хүний гэрлэн биеийг засах хүртэл боломжтой. Усанд маш их мэдээлэл хадгалагддаг. Хүн аягатай усанд муу үг хэлэхэд молекул нь задарч, эмх замбараагүй болж байхад, сайн сайхан үг хэлж, тарнидахад зөв зургаан талсттай болдгийг олон удаагийн туршилтаар баталсан. Тэгэхээр аяга ус уусан ч “баярлалаа” ч гэдэг юм уу сайхан үг хэлээд уучихад рашаан болж биед нь шингэнэ. Харин аяганд ус хийж барьчихаад хэрvvл хийж, эсвэл хов ярьж, муу хэлчихээд уух юм бол яг тэр мэдээллийг биедээ шингээн авна. Дээр нь тэр муулаад байгаа хүнийхтэйгээ адилхан бүх энергийг биедээ шингээчихэж л байгаа хэрэг.
    -Хар өнгийн хувцас хар энерги цуглуулдаг гэсэн яриа үнэн болов уу?
    -Үнэн. Өнгө бол маш хүчтэй энергийг өөрөөсөө гаргаж байдаг. Тэгэхээр хар хувцас хар энергиэ гаргаад, гадаа байгаа адил энергиэ татаад явдаг. Цагаан бол эсрэгээрээ гэх мэт.
    Эр нөхрийнхөө хийморийг өөд нь өргөж чадаагүй учраас гэр бүл салалт ихэсч нэмэгдэж байна
    -Айл гэрт сөрөг энерги үүсгэдэг эд зүйлс гэж байдаг уу?
    -Байна. Юм болгон өөр өөрийн энергитэй. Тухайлбал, анrийн бyy ханандаа өлгөчихсөн айлууд байдаг. Тэгвэл тэр бyy нь амьд амьтны roлыг тacaлдаг шидтэй учир маш мyy xap энергийг гаргана. Тийм ч учраас ийм бyyны хажууд цулбуур тавьж энергийг нь засдаг юм.
    -Айл гэр гэснээс өнөөдөр гэрийн эзнийг хүндлэх дээдлэх хуучны сайхан ёс алдагдаад байх шиг байна. Гэрийн эзнийг эс хүндлэх, хийморийг нь дopoйтуулахын xop уршиг хэр их байдаг вэ?
    -Энэ бол маш чухал, маш ноцтой асуудал. Эр нөхрийнхөө хийморийг өөд нь өргөж чадаагүй, хүндлэх ёстой бүхнийг умартсан учраас гэр бүл салалт uxэсч, өрх толгойлсон эмэгтэйчүүд нэмэгдэж байна. Эр нөхөртөө цай, хоолныхоо дээжийг өргөж, босохоос нь түрүүлж өндийн гэр орноо цэмцийлгээд, тэргүүнийг нь хүндлэн явах зэрэг нь энгийн юм шиг хэрнээ асар их утга учиртай юм. Хүний тэргүүнд долоо дахь хүрд буюу дээд тэнгэртэй холбогдох үүд хаалга нь байдаг. Гэтэл түүнд нь хүрээд эсвэл тэргүүнийх нь дээрх түвшинд гарч суугаад л байвал эр хүний хийморь гундаж, apxu дapcaнд орж, улмаар тэр айл өнгө зүсээ алдаж эхэлнэ.
    -Apxu хүний энергийг яаж эвддэг вэ?
    -Apxийг бүтэн шилтэй байхад нь идээний дээж, талаас нь доошоо ороход нь чөт гөрийн ундаа гэдэг юм. Чөт гөрийн ундааг зооглоод байгаа хүнээс бүх эерэг энерги дайжuн, cvнс cvлд хийморь гурав нь зайлж, нохой шинжид орно. Арxuнд coгтоод алингаа алдан явж байгаа хүн рүү нохой дайрдarrүй гээд боддоо.
    Овоон дээр хүртэл apxu yyx болж. Овоо болгон эзэнтэй. Тэгвэл тэнд арxu yyж байгаа хүн эзэдтэй нь хамт буюу хий юмтай хамт yyгаад байна гэсэн үг. Тэр хамт yyсан хий юмнаасаа л xopлогдчихно шүү дээ. Apхийг бас өөртөө хэзээ ч аягалж yyдаггүй гэдгийг өнөөдөр мэдэх хүн үлдээгүй бололтой.
    -Та олон жил тарни, засал, бясалгалын аргаар хүний энергийг засч ирсэн гэсэн. Тарниар яаж энергийг засдаг юм бэ?
    -Тарни гэдэг бол агуу. Хүний энергийг буюу гэрлэн бүрхүүлийг эмчлэгч эмч бол тарни. Ямарваа юм бүхэн, үг бүхэн, үйлдэл бүхэн өөрийн гэсэн утга учиртай сайн муу энергиэс бүтсэн байдаг тухай дээр дурдсан. Шашны сургаальд төгс боловсорсон хүмүүс тарни номын хүчээр ид шидийг бишгүй нэг үзүүлсэн байдаг.
    Жишээ нь, их говийн Догшин ноён хутагт Дулдуйтын Равжаа гуай нохойн бaaсаар apxu нэрж, түүнийгээ шившин ариун yc болгож олон ард түмнийхээ нүдэн дээр уусан байдаг. Тарнийн хүчийг ганц энэ жишээнээс бэлхэн ойлгож болно.
    -Тарни номын аргаар хүнийг а в а рч ч болдог, а л ж ч болдог гэх яриа байдаг?
    -Тарни номын энергиэр юуг ч хийж бүтээж болно. Үнэхээр хүнийг а л ж ч болно. Харин тарни номын ёсонд гүн суралцсан хүмүүс гэгээлэг тал руугаа харж амьдарч явдаг тул муу энерги цацахыг ямагт цээрлэж явдаг. Энгийн нэг жишээ хэлье. Хөгшчүүл онош нь тодордоггүй, ямар ч мундаг эмнэлэг эмч нараар үйлчлүүлээд, эмийн тусыг хүртэж чадаагүй аргаа барчихсан явж байдаг. Энергийг нь засаад өгөхөөр онош нь тодроод бие нь хурдан засраад ирдэг. Иймэрхүү энергийн гэмтэлтэй сөрөг урсгалд орчихсон хүмүүч их ирдэг юм. Энергийг нь зөв эргэлтэд оруулаад өгөхөөр тухайн хувь хүний ажил төрөл аяндаа бүтэж, бие махбодь нь хөнгөн сэргэлэн сайхан болдог.
    -Хүн бүрт өөр өөрийн тарни байдаг уу? Эсвэл нийтлэг мэдэж байхаар тарни гэж байх уу?
    -Төрсөн он сар өдөр, мэнгэнээсээ шалтгаалж хүн бүр өөр өөрийн тарнитай байдаг. Тэгэхээр хэн ч байсан өөрийн гэсэн тарниа мэддэг байгаад, амандаа уншаад явдаг болчихвол өөр өөртөө засал хийгээд, зам мөрөө тэгшлээд яваад байх юм шүү дээ.
    Энэ бүхнийг дэлгэрүүлж, тайлбарлаад байгаагийн учир нь хүмүүс өөрөө өөрсдөө ирээдүйгээ баллаж, хараар будах үйлдэл хийгээд байгаагаа ухааруулахыг зорьсон хэрэг юм. Аз жаргал гэдэг нь гадаад шалтгаанаас хөрөнгө оруулалт хийх замаар амар амгалангаа олдог бус, дотоод сэтгэлдээ гэгээрч муу сэтгэлээ засна гэсэн утгыг нэн даруй ухаарч ойлгоосой. Ярилцлагынхаа төгсгөлд өөрийнхөө мөрдөж, бас хүнд сургаж хэлэх дуртай үгээ хэлмээр байна.

     

  • Гурав. Зөвхөн нэг дэлгүүрээр ороход

    Ванфүжин худалдааны гудамж – Хятадад төдийгүй дэлхийд алдартай түүхэн худалдааны гудамж юм.

    Бээжингийн цорын ганц машин явдаггүй эртний гудамж бөгөөд 810 метр урт. Энд хятад үндэстний хоолны гудамж, олон арван их дэлгүүрүүд байдаг учраас хүмүүсийн очих дуртай газруудын нэг.
    Гуомау худалдааны төв – World Trade center. Эндхийн худалдааны төв нь дэлхийн алдартай брэндийг борлуулдаг албан ёсны төв бөгөөд мөсөн талбай, усан санд сэлэх, Хятадын бүх банкуудаар үйлчлүүлж, спортоор хичээллэх асар том танхимтай.
    Жунляан худалдааны төв – Cofco plaza. Бээжингийн дээд зэрэглэлийн худалдааны төвүүдийн нэг ба өндөр чанартай бүх төрлийн бараа бий. Тохилог кафе, гэр ахуйн бараа, уншлагын ба спорт танхим, гоо сайхны үйлчилгээ гээд л бүх л зүйл нэг дор байдаг.
    Хэнжи худалдааны төв – Beijing Hengji center. Жунляан худалдааны төвтэй залгаа ба дээд, дунд зэрэглэлийн бараатай. Энд Бээжингийн хамгийн тансаг гэр ахуйн бараанууд байдаг.
    Свик худалдааны төв – Scitech plaza. Монголын элчин сайдын яамтай ойрхон ба 1992 онд анх нээгдсэн, Японы голдуу дээд зэрэглэлийн бараатай, жуулчдын хөл тасардаггүй төв.
    Хонгконг зах – Silk road. Хотын төвд элчингийн дүүрэгт байрлалтай, Монголчууд ба гадныхан олноор очдог.
    Панасоник их дэлгүүр – Gui You store. Хонгконг захын хажууд байрлалтай, хятадын болон гадаадын олон фирмүүдийн дунд ба дээд ангиллын бараатай.
    Ши Жи Мэн бөөний худалдааны зах – Xi zhi men market. Энэ хавьд бүх төрлийн бараа таваарыг бөөнддөг бөгөөд манай наймаачид олон төрлийн бараагаа бөөнддөг. Энэ зах өглөө 5-д онгойх ба үдээс хойш 2 цагт хаадаг. Энэ хавьд хувцасны бөөний 5 зах байдаг ба Дундин зах нь жижиглэнгийн худалдаа голчилдог, барааны үнэ өндөрдүү боловч загвар сайтай.
    Я Шю худалдааны төв – Yashow center. Энэхүү зах нь ХонгКонгийн захтай зохион байгуулалтын хувьд төстэй, гадаадынхан их очдог тохилог орчин бүхий зах, худалдааны төвүүдийн нэг юм.
    Жүн Гуан Цүн компьютерийн зах – Zhong Guan Cun IT market. Энэ зах нь компьютер IT-ийн төвлөрсөн том төв болно. Одоо ганцхан цамхаг үйлчилгээ үлджээ.
    Шидан – Xidan. Хотын төвд байрлалтай томоохон худалдааны төвүүд төвлөрсөн газар. Орчин үеийн хамгийн сүүлийн загвартай, хэрэгцээний бүхий л зүйлс байдаг. Хуа Вэй болон Мин Жү дэлгүүрт үнийг хямдруулан хүссэн зүйлээ авч болно.
    Икеа гэр ахуйн барааны дэлгүүр – Ikea. Европын нэртэй гэр ахуйн барааны олон улсын брэнд дэлгүүр ба дэлхий дээрх хамгийн том салбар нь Бээжингийх.
    Харин энэ удаа зөвхөн ганцхан дэлгүүрээр аялсан зургаа тавилаа.

    djmedia:731