Author: admin_shaman

  • Асуух нурууны үг

    Асуух нуруу: хонь, малын ууц ястай нийлж байгаа хэсэг
    Асуух нуруу гэдэг сонин нэрийн учир нь хүндэт зочин ирж бүхэл шүүс ууц тавигаар дайлахад зочин гийчин нь асуух нурууг мөлжихдөө заавал асуух нурууны үг хэлэлцдэг заншилтай. Гийчин нь ахмад хүн бол “асуухыг нугалах уу” гэж гэрийн эзнээс асуун нугалаад үелэн мөлжилгүйгээр тавьдаг.Гэрийн эзэн нь ахмад хүнийг хүндэтгэхийн учир олон юм ярьдаггүй. Харин үе насны юмуу залуу хүн бол “нугал, нугал”, “нугал, нугасыг надад өг” гэж хэлдэг. Ийн зөвшөөрсний хойно нугалаад мөн мөлжилгүйгээр тавьдаг.
    Харин үе тэнгийн юмуу наадаж наргих зорилгоор асуулгүй нугалж мөлжих тохиолдол байдаг. Гэрийн эзэн энэ надтай наадаж мэтгэх нь гэж ойлгоно. Тэгэхэд гэрийн эзэн зүүн гарын хомхой хуруу болон эрхий хуруугаар чимхэж баруун гартаа дэрс мод барьж (цагаан өвс болно) “энэ хаана байдаг ѐс вэ? та юунд асуулгүй нугалав” гэж асуухад нугалсан хүн хариулж хэлэлцэн сэц булаалдаж наадам наргиан үүсгэх ёс буй. Аль болох сэцэн хурц, алиа шог ярьж ой ухаан сэргэлэн, эрдэм дэлгэр, хэл мэргэн байхыг Асуух нуруунд сайн эрийн магнай, хан гарьдын жигүүр, алтан дөш эмээл, сайн авхайн суудал, алтан сүмбэр уулын орой, хон хэрээний хоншоор зэрэг олон нэрс бүхий дүрс байх ба түүний утга учрыг оруулж хэлэлцдэг зэргээс асуух нуруу гэж нэрлэсэн.

  • №5-6 Хувьсгалт хөдөлгөөний өрнөлт

    “Гадаад Монголын ардын намын төлөөлөгч нараас Орос улсын Зөвлөлт засгийн газар лугаа хэлэлцэх зүйлийг тэмдэглэсэн нь” хэмээх ажлын удирдамж бүхий С.Данзан, Д.Чагдаржав нар Омскоор дамжин Москвад хүрчээ. С.Данзан, Д.Чагдаржар нар Гадаад хэргийн ардын комиссар Г.В.Чичерин, түүний орлогч Л.М.Карахан, Цэргийн ерөнхий командлагч С.С.Каменев зэрэг Зөвлөлтийн удирдагчид ба КИГХ-ны ажилтнуудтай уулзаж, Зөвлөлт засгийн газарт хандах дараахь хүсэлтийг тавьжээ.
    Д.Сүхбаатар, Х.Чойбалсан нар Эрхүү хотноо үлдэж, Хүрээний нөхөдтэй харилцан, Москвад одогсдоос мэдээ хүлээн суухын хамтад Коминтерн ба ОК//б/Н-ын орон нутгийн байгууллагуудын ажилтай танилцаж, И.Ф.Гапоноор дамжуулан улаан цэргийн дарга нарын сургуульд түр суралцаж, цэргийн тактик, зэвсэг техниктэй танилцсан ажээ. Тэдэн дэээр тун удалгүй Омскоос Д.Лосол эргэж иржээ.
    1920 оны 2 сарын 12-нд С.Данзан, Д.Чагдаржав нарыг Москвагаас Эрхүүд буцаж ирмэгц МАН-ын төлөөлөгчид зөвлөгөөн хийж, эрх чөлөөний төлөө тэмцэлд бэлтгэх практик үйл ажилдаа түргэвчлэн оржээ.
    1921 оны 2 сарын 21-нд Унгернээс Богд гэгээнийг хаан ширээнд залж, таван яамыг байгуулав. Засгийн газрын ерөнхийлөн шийтгэх сайд бөгөөд дотоод яамны тэргүүн сайдад Жалханз хутагт Дамдинбазар, Гадаад яамны тэргүүн сайдад шанзудба Дашзэвэг, Цэргийн яамны тэргүүн сайдад бишрэлт ван Доржцэрэн, Сангийн яамны тэргүүн сайдад Лувсанцэвээн, Шүүх яамны тэргүүн сайдад бэйс Чимиддорж, монгол цэргийн жанжинд Хатанбаатар Магсаржавыг тус тус тохоон томилжээ1. Ийнхүү Богд хаан тэргүүтэй, монгол ноёдоор бүрэлдсэн засгийн газар байгуулагдсанаар Монголын төрийг сэргээснээ зарлав.
    Барон Унгерн 3 сарын эхээр Нийслэл Хүрээг дахин дайрсан хятад цэрэгтэй тулалдан, 3 хоногийн дараа буулган авсан ба улмаар Чойр, Хаалганы байлдааны ажиллагааг биечлэн удирджээ.
    Улаан хадны байлдаанд Балжинням бэйс, Сундуй гүний захирсан 1200 орчим монгол цэрэг хятад цэргийг бут цохиж ихээхэн хохирол учруулсан бол 3 сарын эцсээр Чойрын сүмийн ойролцоо гамин цагаантны хооронд сүүлчийн тулалдаан болжээ. Хятад цэргийн захирагчид хил даван нутагт зугатаж, хятад цэрэг 4000 орчим хүнээр хохирчээ. Хятад цэргийг хөөн зайлуулсан Унгернд Богд гэгээн хошой чин ван цол шагнаж, дагалдагсдыг ч нэгэн адил хөхүүлжээ.
    1 Н.Магсаржав. Монгол улсын шинэ түүх.УБ. 1994. Тал 192.
    Унгерны үнэн нүүр царайг монголчууд тун удалгүй ойлгож эхэлжээ. Монголын төр, шашны тэргүүн Богд гэгээн ба Унгерны хоорондын харьцаанд ан цав гарч, Богдоос Унгерны үйл ажиллагаанд ихээхэн болгоомжтой хандах болжээ.

     

  • Мин улсын эзэн хаан монголчуудад олзлогдсон Тү Мү цайзын тулалдаан

    Эсэн бол Чингис хааны гавьяат өрл өг Урианхад ын Зэлмийн 9 дүгээр үеийн ач бөгөөд түүний эцэг нь Ойрадын Чорос аймгийн Тогоон тайш байв. Энэ үед баруун монгол буюу ойрадууд ихэд хүчирхэгжиж ирсэн боловч монголын төр ёсонд Чингисийн алтан ургийн хүн хаан болдог тогтсон журамтай байснаас ойрадын ноёд шууд өөрсдөө монголын их хаан болж зүрхлэхгүй, харин зүүн монголоос хаан болгож, чухамдаа тэдний далбаан дор засаглаж, ирээдүйн замаа засах болжээ. Эсэн тайш яг ийм маягаар Адай хаан, түүний шадар Аругтай нарын эсрэг байлдан дийлэхдээ зүүн монголын Тайсуныг сөргүүлэн хаан болгож, өөрөө түүний шадар сайд буюу тайш болсон авч хэрэг дээрээ улс орны хэрэгт давуу мэдэлтэй оролцох болжээ. Улмаар хаан, тайш хоёр гар нийлэн нийт монгол туургатныг захиргаандаа оруулж чадсан байна. Мөн зүрчид аймгийг эрхшээлдээ авав.

    Монголчууд ийнхүү нэгдэн нягтарч байх үед хятадын Мин улс эдийн засгийн талаар хаан боож, дотроос нь хагалан бутаргаж, хүчийг сулруулах бодлогыг эрчимтэй явуулж байв. Иймд Эсэн тайш өөрийн бага хүүд Мин улсын хааны гүнжийг өгнө гэсэн амлалтаасаа буцсан гэдгээр шалтаглан Тайсун хааны зөвшөөрөлтэйгөөр Мин улсад дайн зарлажээ. Энэ үед монголчуудын хуучны цэрэг дайны систем болох мянгатын оронд хопгуу гарч ирсэн бөгөөд цэрэг захиргааны хуваарь болж байсан түмтүүд энэ үед бараг улс гэсэн утгатай болж, бие даасан цэргийг эзэн захирагч нь мордуулах болжээ. Гэхдээ цэргийн хэрэг болон байлдаанд шалгарч гавьяа байгуулсан хүнд хошууч цол шагнаж, хошуу удирдуулдаг байв. Харин Их Монгол улсын үеийн байлдааны журам бараг өөрчлөлтгүй хэрэглэгдэж байв.

    1449 оны 7 дугаар сард монголын цэрэг 4 замаар Мин Улсын хилрүү довтлон оров. Эсэн тайпшйн биечлэн удирдсан их цэрэг Датун руу, Тайсун хааны удирдсан цэрэг Ляодун руу, баруун гарын баатруудын чинсан түшмэл Алагтөмөрийн цэрэг Сюаньфу руу, Алчу жанжны цэрэг Шаньси руу тус тус довтолсон байна. Эдгээр 4 замын цэргийн гол хүч нь Эсэн тайш, Алагтөмөр жанжны удирдсан цэргүүд байв. Монголоос нийт 2 түмэн цэрэг энэ дайнд оролцсон бөгөөд 7 дугаар сарын 30-нд Эсэн тайшийн цэрэг Датун хотын ард Мин улсын дэд жанжины цэрэгтэй тулалдахад дэд жанжин нь алагдаад цэрэг нь бутарч, монголчууд Датунгийн арын олон бэхлэлтийг эзлэв.

    Мин улс дөрвөн их жанжинаар тус бүр түмэн цэрэг захируулан, байлдуулсан авч цөм ялагдаж, бараг бүх цэрэг нь алагджээ. 8 дугаар сарын 3-нд Датун хотын хамаг эрх мэдэлтэн цэрэг толгойлон Эсэнтэй байлдсан боловч бас ялагдсан байна. Тайсун хаан өөрийн цэргээс гадна Урианхай гурван харуулаас их цэрэг дайчилж, Ляодунгийн хилийн хэрмийг давж ороод Гуаннин хотыг бүслэн байлдахад тус хотыг сэргийлэн хамгаалж байсан Мин улсын цэрэг хотдоо дутаан ороод хотын хаалгаа хамгаалсан ажээ. Тэгэхээр нь Тайсун хааны цэрэг хотын хэрмийг өргөн хэмжээгээр сэтлэн эвдэж үлэмжхэн хөрөнгө, хүн мал олзлон авч цохилтоо үргэлжлүүлсэн ажээ.

    Монголын цэргийн бусад гурван замын цэрэг бас л амжилттай тулалдаж ялалт байгуулсан байна. Ийнхүү монголын цэрэг дөрвөн замаар саадгүй давшин урагшлан байгаа мэдээ Бээжин хүрэхэд, хааны ордонд үлэмж нөлөөтэй тайган Ван Чжэнь эзэн хаан Ин Цзунг биеэрээ цэрэг удирдан монголтой байлдан гавьяа байгуулахыг ятгажээ. Гэтэл ордны зарим сайд, түшмэд, хааны хатад хүртэл Ин Цзун хааныг дайнд мордохыг хориглож гуйсан боловч, тэр яаруу зарлиг буулгаж, 8 дугаар сарын 6-нд 50 түмэн цэрэг дайчилж, Бээжингээс мордохдоо бичиг, цэргийн сайд, түшмэл нарыг дагуулж 8-ны өдөр Цавчаал боомтоор гарч, 12-нд Сюаньфу хүрчээ. Яаруу сандруу хөдөлсөн Мин улсын их цэрэг замдаа салхи, борооонд цохигдон тавгүйтэхэд, мод, өвс хүртэл монгол цэрэг шиг харагдах болсныг их түшмэл нь муу ёр хэмээн хаандаа айлтгаж давшилтаа зогсоохыг ятгахад, Ван Чжэнь тайган түүнийг зэмлэж зодсон ажээ. Энэ үед Мин улсын их цэрэгтэй урьд нь алагдсан цэргүүдийн үхдэл энд тэндгүй тааралдаж, улам ч аягүйтүүлэх болсон төдийгүй цэргийн хүнс хоол дутаж эхлэв.

    Ин Цзун хааны их цэрэг 18-нд Датун хүрч анхлан зэвсэг зөрүүлэхэд монголын цэрэг сүрдэн дийлдсэн аятай ухрахад Мин улсын цэргийн явдлын яамны сайд Куан Е: “Нэхэн хөөж хэрэгггүй цэргээ татаж буцтугай” хэмээн ятгахад Ван Жэнь тайган ихэд хилэгнэж: “Цэрэг дайны явдал мэдэхгүй ялзарсан бичгийн түшмэл” гэж түүнийг буруушаагаад цэргийг үргэлжлүүлэн давпгуулсан боловч отолтонд орохоос болгоомжлон гэнэт ухруулжээ. 8 дугаар сарын 27-нд Мин улсын цэрэг Сюаньфуд буцаж ирэхэд монголын цэрэг араас нь нэхэн байлдваас, Ин Цзүн хаан үлэмж нэр хүндтэй хүмүүст дөрвөн түмэн цэрэг өгч угтан тулалдуулсан боловч цөм монгол цэрэгт бүслэгдэн устгагджээ.

    31-нд хаан их цэргээ авч Тү Мү /одоогийн Хэбэй мужийн Хуай Лай сяний баруунтаа/ гэдэг газар ухран иржээ. Энэ газар нь дөрвөн талаараа уулаар хүрээлэгдсэн бяцхан цайз бөгөөд Цавчаал боомтоос Сюаньфу, Датун зэрэг газарт хүрэх замын чухал өртөө байжээ. Хаан энд ихэд айн сандарч зугтах гэсэн боловч гарах зай олж чадахгүй байв. Ийм үед Эсэн тайш 9 дүгээр сарын 15-нд элч томилон очуулж, Ин Цзун хаантай эвсэж найрамдах гол төлөвлөгөөгөө амжилттай мөрдөж хэрэгжүүлсэн зэрэг нь шийдвэрлэх ялалт хийхэд чухал ач холбогдолтой байв. Ийм цөөхөн цэргээр тийм олон цэргийг ялсан явдал дэлхийн цэргийн урлагийн түүхэнд ховор юм. Энэ нь тэр үеийн монгол цэргийн байлдах чадвар өндөр байсны гэрч болой.

    Ин Цзун хааныг олзлон Эсэний цацарт хүргэхэд урьд нь түүнтэй уулзаж байсан хоёр ч хүн түүнийг мөн гэж нотолсон байна. Тэгэхэд Эсэн олон сайд түшмэдээ цуглуулан “Би тэнгэрийн доорхыг нэгтгэн Их Монгол улсыг дахин мандуулья хэмээн үргэлж тэнгэрт залбирдаг билээ. Энэ өдрийн мэт дийлэхийг үзвэл магад биелэгдэх ажээ” хэмээн өгүүлсэн байдаг. Чингис хааны үе эргэж ирэх аюул хятадад ийн тулгарч ирлээ. Гэвч Эсэн тайш их байлдан дагуулагчийн энтэй хүн биш байлаа. Аюулт дайснаа дарж гялалзсан ялалт байгуулсандаа эрэмшсэн тэрбээр түүнийгээ дүгнэж, цэгнэж чадсангүй. Бээжин рүү давшихын оронд буцаж сайн нутаг бэлчээр хайж умар зүг одов. Хятадууд ялагдлын шархаа анагааж, сэхэж сэргээд, шинэ хаан сонгосон хойно л гэнэт сэхээ авч, олзлогдсон эзэн хааныхаа барьцааны мөнгө төлөөгүйд хилэгнэсэн Эсэн тайш Бээжингийн хананд тулж давшсан ч таатай цаг үеийг нэгэнт алдсан байсан тул хэдэн удаагийн бага тулалдааны дараа буцаж, ашиг муутай нөхцөлөөр найрамдахаас өөр аргагүй болов. Зуун жилийн дайн самууны дараа ч нүүдэлчин аймгуудын хүч чадал хэвээр байсныг Эсэн тайш ийнхүү батлан харуулсан гайхам ялалтаа бүрэн дүүрэн ашиглаж чадалгүй, дотоод самуунд татагдан орсон түүхгэй.

  • Бөөгийн дамжааны төгсөлтийн баяр…

    Бөө бэлтгэдэг зургаан сарын дамжааг амжилттай дүүргэж бөөгийн онгодоо авсан залуус баяраа тэмдэглэн тэнгэр өөд үсэрч байгаа нь энэ. Тэд бөө болсон тул баярлахаас өөр яахав. Гэхдээ бөөгийн дамжааны төгсөлт их дээд сургуулийнхан шиг өндөр зардалтай байдаг. Бөөгийн иж бүрэн хувцас цан хэнгэрэгээ багшаасаа худалдаж авна. Сахиусаа бас л багагүй үнээр авдаг. Нэгэн залуугийн сахиус нь минжний арьсаар дамжиж ирнэ гээд багш 1.5 саяар надаас ав гэжээ. Залууд тийм их мөнгө байгаагүй тул 350 мянгын заарт хархын арьс худалдаж аваад “орлуулая” гэтэл багш нь зөвшөөрөөгүй гэдэг. Одоо бас нэг хүнд ажил нэмэгдсэн гэнэ. Өнгөрсөн жилээс дамжааны багш нар нь залуу бөө нараа Монгол орны уул овооны лус савдагтай “танилцуулах аян” хийдэг болсон. Догшин савдагтай онгод тахилгатай бүх уул овоонд очин савдагт нь шавиа “танилцуулах” учиртай тул сонгуулийн ажлаар яваа мэт Монголыг бараг бүтэн тойрог гэнэ. Энэ урт удаан аялалын бүх зардлыг мэдээж шавь нар нь нийлж гаргадаг.

  • Айл гэрийн сүлд тэнгэрүүдийн байр, сүлд, айлдах, өргөх, өчиг

     

    Аймаг овгийн сүлд-Монголын нүүдэлчин овог аймгууд Хүннүгийн үеэс, бүр түүний өвөг дээдсээс эхтэй өөр өөрийн сүлд тэмдэгтэй байжээ. Тэр сүлд тэмдгийнхээ нэрээр аймаг улсаа нэрлэдэг ч байж. Буга шүтээнтэй аймаг гэхэд “Бугат” аймаг нэртэй байх жишээтэй. “Монголын нууц товчоо”-нд тэмдэглэснээр 1171 онд Хиад аймгийн сүлд цагаан шонхор шувуу Хонгирадын Дай цэцэнд зүүдээр дохиолон гар дээр нь нар сар хоёрыг атган нисэж ирээд буув /МНТ, 63/ гэж зүүдлэгдсэнээр улбаалан Тэмүүжин хөвгүүн Бөртэ хатантайгаа анх учирсан бол хожим Чингис хаан зургаан өрлөгтэйгээ мөр харж яваад тайчууд аймгийн сүлд халтар тэхийг атиртал харваж алсан /МНТ, 149/ байдаг. Өнөө хэр буриад арван хоёр омог өөрийн сүлд шүтээнээ түүний уриа дуудлагыг дуудан тахисаар иржээ.

    Айлтгал айлдах-Онгод тэнгэрүүдээс бөөгөөр дамжуулан сүсэгтэнд хандаж гуйсан хүсэлтийн хариуг айлтгал айлдлаа гэдэг.

    Айлтгал өргөх-Сүсэгтнээс онгод тэнгэрт хандаж сүү, идээ өргөхийн хамт хүсэлтээ илэрхийлэхийг айлтгал өргөв гэнэ.

    Айлын онгон-Бөө шүтлэгтэн эцэг өвгөдөөс уламжилж ирснээс эсгий, бөс, торго булга, халиуны арьс, тэргүүтнээр үйлдэж өвөг дээдсийнхээ халуун амьсгалыг хурааж шингээсэн шүншигтэй хүний сүг дүрс.

    – Хүрэл, зэс, гуулин цутгамал хийгээд хөөмөл эсвэл модоор сийлж хийсэн овог аймаг ястны шүтээн болсон тэнгэрийн хөвгүүн хэмээх домогтой хөрөг дүрс.

    – Омог отгын үүслийн домог үлгэрээс угшилтай амьтны эвэр, толгой хийгээд маахай арьс.

    – Эд агуурс, идээ будаа, тоног чимэг тэргүүтний эзэн сахиус хэмээх эсгий бөсийн зүйл, ялтас төмрөөр хайчилж онголсон хүн, амьтны дүрс.

    – Үнээ маын буян хишиг, ангийн олзыг тэтгэгч сүг дүрс хийгээд үнээ, малын дэлэн. Айлын онгон нь “Онгод, Давай, Хэсэтэ, Эмгэлж, Заяач, Авгалдай, Хошоонжин, Галайхан… гэх мэт нэртэй дүрслэн байдаг юм.
    Хүний үзэхэд хүрэл юм
    Хүртсэн маньдаа шүтээн юм
    гэж хайр энэрэл, сүсэг бширэлээ илэрхийлж, хүндэтгэл үзүүлж, хишиг буяныг нь хүртэх бөгөөд бөө удганаар тавиг тайлга үйлдүүлэн өглөө бүхэн тахиж, өдөр бүхэн мялааж байдаг удам судрын үрт хэц зэлийн хэлхээс ажгуу.

    Айлын онгоны өчиг-Айлд онгод босгохын өмнө урин буулгах өчиг
    Хийн өндөр орноос
    Хийсгэлэн үүлний газраас
    Бууж заларч, бутарч хөгж
    Дээд тэнгэрийн язгуурт
    Дэвжит тэнгэрийн чуулганд өргөлээв /би өргөлөө/
    Дунд байхын оронд
    Төрсөн бүрэлдсэн амьтанд өргөлээв
    Үе бүтэн дээрээс
    Үндэс бүтэн модны эзэнд өргөлээв
    Унаж яваа гөрөөснийхөө ундааг өргөлээв
    Бөөн язгуурт бүлээрээн
    Бөөм байсан узуураараан
    Бөлөг байсан сүлбээрээрээн
    Хэдэн үеийн онгод, амьд цогцсонд буу
    Асан түүхийг гүйцэлдүүл
    Хэл зүрхийг хөдөлгө
    Амь насыг бататга…
    гэж дуудан урин бөөлдөг болжээ.

     

  • ЭРДЭНЭТЭД АЖИЛЛАЖ ЭХЛЭВ

    2014 оны 3 дугаар сарын 12-ны өдрийн МБНЭ-ийн дээд цэцийн арван зургадугаар хуралдаанаар батлагдсан төлөвлөгөөний дагуу Эрдэнэтэд хэд хоног ажиллаж зураг авалт хийсэн билээ.
    Телевизээр хийгдэх цуврал нэвтрүүлгийн төлөвлөгөөний дагуу Т.Одончимэг \Өөдөө удган\ Эрдэнэт хотод анхны зураг авалтаа залуу улаач Болороогийнхоос эхэлсэн билээ.
    Эрдэнэтэд бүгд цунларч зураг авалтаа хэрхэн хийх тухайгаа ярилцав. Тэр үед нол арга хэмжээг хэрхэн зохион байгуулах талаар Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Д.Дарьчулуун идэвх гарган ажиллаж билээ.
    Зураг авах иөлөвлөгөөнд орсон хамгийн залуу улаачийн бөөлөлт ийнхүү монгол бөөгийн түүхэнд мөрөө үлдээсэн түүхтэй юм.

  • МОНГОЛ БӨӨГИЙН УДГАНЫД ЗОЧИЛЛОО.

    Эрдэнэт хотод ажиллах явцдаа монгол бөөгийн уламжлалаа авч яваа удган Отимаагийнд зочилж, зураг авалт хийсэн.
    Удган Отимаагийн онгодын өргөөнд зочилж, ярилцлага хийж, хуур манжигаар бөөлөлтийг хийлгэж зураглал авсан. Түүний дараа түүний онгодын туслалцаатайгаар үр дүнд хүрсэн иргэний талархалын ярилцлага авсан билээ.
    Хүн болгон адилгүй, хүлэг болгон жолоо өөр гэдэг шиг монгол бөө бүр өөрийн онцлоготой билээ. Монгол бөөгийн байгууллагын төлөө хамтран ажиллах их хүсэл эрмэлзэлтэй гараагаа эхэлсэн удган Отимаа нь МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүн болж, хуралдаануудад оролцож эхэлсэн. Бөөлөлт, теле нэвтрүүлэг гээд мөн бөөгийн уламжлалаа авч яваа зэрэг олон чанарыг хэлэлцээд Монгол бөөгийн тэргүүн удган цолыг олгосон байдаг.
    Амьдрал баялаг, бас баян. Хамгийн эхний МБНЭ-ийн Дээд цэцийн хуралдаанд оролцоод онгодын болон хүн хоорондын зөрчилдөөнд, орчихсон. Бөөлөлтийн нэвтрүүлэг олон түмэнд хүмүүсийн анхааралд өртөж эхэлсэн.
    Олон бөөгийн дунд биеэ авч явах чадвар, онгодын хамгаалах чадал их чухал байдаг. Энэ талаар ажиллаж чадаагүй улаач бол олон бөөгийн дунд орж, хамтарч ажиллаж чадахгүй болдог. Энэ үеээс эхлэн МБНЭ-ийн үйл ажиллагаанд оролцохоос татгалзаж эхэлсэн.
    Эхэлсэн шигээ дайчин, давзингүй байж чадсангүй. Энэ байдлаас шалтгаалан Монгол бөөгийн тэргүүн удган Отимаа МБНЭ-ийн үйл ажиллагаанд цаашид оролцохоо больсон билээ. Түүнийгээ ч далдлаж “би голомт” төвийнх гэж ярих болсон. Гэвч тэрээр хэзээ ч “Голомт”-ын байж чадаагүй. Өөрийн бодол өөртөө зөв гэдэг үгийн цаана орь ганцаар зүтгэсээр ирсэн өнгөрсөн үеийн монгол бөө нарын нийтлэг зураг болон үлдсэн. Тэр одоо ч ганцаараа зүтгэсээр яваа…

  • БИДНИЙ ИТГЭЛИЙГ ТЭЭЖ ЯВАА УЛААЧ

     

    Бидний эгнээнд олон улаач гишүүнээр элссэн. Тэгээд том зорилгын төлөө сэтгэл шулуудан зүтгэсэн. Урт замыг туулсан ч амьдралын бэрхшээлт замд цөөнгүй улаач нар халширч зугатан одсон байдаг. Тэгвэл энэ бүхгийг даван туулж зорилгын төлөө дальдиралгүй явж ирсэн, улаач бол Монгол бөөгийн тэргүүн дээд удган Б.Нанжаа юм.

    Олны итгэлийг дааж ажиллана гэдэг хүнээс олон шалгуурыг давж байж хүрдэг. Өнөөг хүртэл олон эрчүүд янз бүрийн шалтгаан хэлээд МБНЭ-ийн ажлаас хойш суусан. Тэр бүгдийн дэргэд зорилгын төлөө шантралгүй явсаар байгаа удган бол Нанжаа юм.

    Эрдэнэт хотод авсан зураглал, ярилцлага болон хуяглан бөөлсөн кино нь монголд гарсангүй. Түүний бичлэгийг хожим өвөрмонголын бөөгийн судлаачдаас олж авсан билээ.

    Монгол бөөгийн тэргүүн дээд удган Б.Нанжаа бол уламжлалаа хатуу сахидаг дэг журамтай. Гэтэл зураглал авсан нөхдүүд Өвөрмонголд хувилан тараасан бичлэгт түүнийг бөөгийн олон хуягтай болгон засвар оруулж, өөр бөөгийн хуягны зураг оруулж үзүүлсэн байдаг. Энэ бол монгол бөөд байж боломгүй, өв уламжлалыг зөрчсөн ноцтой, амьдралд байж болохгүй “ёс зүйгүй” үйлдэл юм.

  • МБНЭ-ИЙН ДЭЭД ЦЭЦИЙН ШИЙДВЭР1

    2014 оны 3 дугаар Улаанбаатар

    сарын 12-ны өдөр № 01 хот

    Телевизийн нэвтрүүлгийг хийх тухай

    МБНЭ-ийн дүрмийг үндэслэн МБНЭ-ийн Дээд цэцийн Зөвлөлийн хуралдаанаас ТОГТООХ НЬ:
    Нэг. МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүдийг телевизээр сурталчлах ажлыг 1 дүгээр хавсралтаар баталсугай.

    Хоёр. МБНЭ-ийн Дээд цэцийн гишүүд нь телевизээр сурталчлах дөчин минутын нэвтрүүлэгийн зардалд нэг удаа 150000 \нэг зуун тавин мянган\ төгрөгөөр, хөдөө орон нутагт ажиллахад шатахуун бусад зардлыг өөрсдөөсөө хариуцан гаргаж ажилласугай.

    ДЭЭД ЦЭЦИЙН ЗӨВЛӨЛ
    ЕРӨНХИЙЛӨГЧ Д.ЖАРГАЛСАЙХАН

    ҮНДЭСТЭН” ТЕЛЕВИЗЭЭР МБНЭ-ИЙН ГИШҮҮДИЙГ
    СУРТАЛЧЛАХ ТӨЛӨВЛӨГӨӨ
    № САР ӨДӨР ХЭНИЙГ СУРТАЛЧЛАХ
    a. 2 дугаар сар 12 Батсайхан ярилцлага
    2. 15 Бадарчийн ярилцлага
    3. 19 Дангаасүрэн, Энхмаа
    4. 22 Одончимэг, Одонхүү, Хишигжаргал
    5. 26 Чулуунбаатар
    6. 3 дугаар сар 5 Өлзийхутаг
    7. 8 Дугуй ширээний ярилцлага 1
    8. 12 Хишигжаргал
    9. 15 Хишигжаргал ярилцлага
    10. 19 Одонхүү
    11. 22 Одонхүү ярилцлага
    12. 26 Байгалмаа
    13. 29 Дугуй ширээний ярилцлага 2
    14. 4 дүгээр сар 2 Туул
    15. 5 Дугуй ширээний ярилцлага 3
    16. 9 Бадамсүрэн
    17. 12 Дугуй ширээний ярилцлага 4
    18. 16 Мялдорж
    19. 19 Дугуй ширээний ярилцлага 5
    20. 23 Нанжаа
    21. 26 Отгондулам
    22. 30 Эрдэнэт 1
    23. 5 дугаар сар 3 Эрдэнэт 2
    24. 7 Д.Энхжаргал
    25. 10 Д.Энхжаргал ярилцлага
    26. 14 Ж.Алтанчимэг
    27. 17 Ж.Алтанчимэг ярилцлага
    28. 21 Хурцжавхлан
    29. 24 Хурцжавхлангийн ярилцлага
    30. 28 П.Батжаргал
    31. 31 П.Батжаргал ярилцлага
    32. 6 дугаар сар 4 Отгонсүрэн
    33. 7 Отгонсүрэнгийн ярилцлага
    34. 11 Д.Батчулуун
    35. 14 Д.Батчулууны ярилцлага
    36. 18 Ш.Ýíõáàÿð
    37. 21 Ц.Батболд
    38. 25 Ц.Батболд ярилцлага
    39. 28 Н.Мягмарсүрэн
    40. 7 Дугаар сар 2 Ц.Хадхүү
    41. 5 Ц.Хадхүү ярилцлага
    42. 9 О.Даваасүрэн
    43. 12 Ц.Оюунбат
    44. 16 Өсөхбаяр
    45. 19 Өсөхбаярын ярилцлага
    46. 23 Д.Дарьчулуун
    47. 26 Н.Нарангэрэл
    48. 30 Ч.Догсмаа
    49. 8 дугаар сар 2 П.Зоригтбаатар
    50. 6 Ч.Янжинсүрэн
    51. 9 Төгсжаргал
    52. 13 Төгсжаргал
    53. 16 Л.Амгаланням
    54. 20 Я.Мөнгөнсувд
    55. 23 Дарий
    56. 27 И.Болдбаатар
    57. 30

    ТӨЛӨВЛӨСӨН: Д. ОДОНЧИМЭГ