Category: Гадаад харилцаа, мэдээлэл

  • Хятад, Монголын археологичид хайгуулаа дуусгажээ

    Хятад-Монголын археологийн хамтарсан шинжилгээний анги Монгол Улсын 12 аймагт есөн жил хийсэн хайгуул судалгааны ажлаа дуусгажээ. Энэ хамтарсан судалгаа нь хоёр орны соёлын салбарын хамтын ажиллагааны бодит жишээ боллоо гэж төслийг санаачлагчдын нэг болох Монголын Нүүдлийн соёл иргэншлийг судлах олон улсын хүрээлэн үнэлж байна.

    Археологийн салбарт 5-10 жилийн хугацаатай хамтран ажиллах хоёр талын гэрээг 2005 онд байгуулжээ. Өвөр Монголын өөртөө засах орны Соёлын өв, археологийн хүрээлэн болон Монголын Нүүдлийн соёл иргэншлийг судлах олон улсын хүрээлэнгийн мэргэжилтнүүд оролцсон хамтарсан шинжилгээний ангийг байгуулсан байна. Энэ ангийн зорилго нь Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дэх эртний нүүдэлчин ард түмний соёлын өвийн газруудад археологийн малтлага судалгаа хийх байв. Есөн жил судалгаа хийх явцдаа археологичид 12 аймагт чулуун зэвсгийн үеэс 19 дүгээр зуун хүртэл янз бүрийн үед хамаарах эртний түүхэн 140 газарт судалгаа хийжээ.
    Эх сурвалж: www.assa.mn

  • ТУВАГИЙН ТӨЛӨӨЛӨГЧИДТЭЙ УУЛЗАВ

    МБНЭ-ийн ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, зайран П.Батжаргал, удган Т.Одончимэг нар ОХУ-ын БНТува Улсаас Монгол Улсын Улаанбаатар хотод суугаа төлөөлөгчдийн газрын дарга Чопуй Альтаир Доржу-Белековичтай ажлын уулзалт хийлээ. БНТува Улсын байгуулагдсаны 100 жилийн ойн арга хэмжээ болох гэж байгаатай холбогдуулан МБНЭ-Тувагийн бөөгийн байгууллагатай хамтран ажиллахад холбож өгөх талаар хүсэлт тавьлаа. Мөн МБНЭ-ийн төлөөлөгчид уг арга хэмжээнд оролцох хүсэлтэй байгаагаа илэрхийллээ.
    Д.Мандах

  • ӨВӨРМОНГОЛЫН СУДЛААЧТАЙ УУЛЗЛАА

    МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан монгол бөөгийн байгууллагын баримталж байгаа зорилт, үйл ажиллагаа, зарчимын талаар төвч танилцуулга хийлээ. Өвөрмонголын судлаач Ш.Баатар нь БНХАУ-ын Монгол бөөгийн судлаачдын бүлэгт оролцдогийн хувьд МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан Монгол бөөгийн номууд, Монголын бөө нар тухайлан МБНЭ-ийн удирдлагуудын дугуй ширээний ярилцлага, улаач нарын бөөлөлтийг удган Т.Одончимэг, \Өөдөө удган\-ы эрх өгсөний дагуу БНХАУ-д худалдаанд гаргасныг дурьдаад албан ёсны зөвшөөрлийг танилцуулахыг шаардаж, үүнийг биелүүлэхгүй бол БНХАУ-ын холбогдох байгууллагад гомдол гаргахаа санууллаа.
    Өвөрмонголын судлаач Ш.Баатар нь бөөгийн зан үйлээр дагнаж судалгаа хийдэг нь ярилцлагын явцад тодорхой байлаа. Тэр Хөвсгөл нуурын мөсөн дээр баярын нээлтийн арга хэмжээ, мөсний тоглоом наадгай, уралдаан тэмцээн, бөөгийн тахилга, галын наадам зэрэг олон арга хэмжээнд оролцож зураг авсанаа сонирхуулж ярьлаа.
    Ойрын хугацаанд Монголын судлаач Ш.Сүхбатын өөрийнх нь зөвшөөрсний дагуу түүний олон ном хятад улсад хөрвүүлэгдэн гарах тухай ярина билээ.
    Д.Хүрэлбаатар

  • ЧИНГИС ХААНЫ ТОМООХОН ҮЗЭСГЭЛЭН НЭЭЛТЭЭ ХИЙЖЭЭ

    Энэ үзэсгэлэн 10 сарын 24-нд нээлтээ хийсэн бөгөөд Орегоны музейн 2 давхрыг хамарсан баялаг үзмэртэй, томоохон үзэсгэлэн бөгөөд 2021 оны хоёрдугаар сарын 15 хүртэл олны хүртээл болох аж.
    “Чингис хааны амьдрал ба өв залгамжлал” үзэсгэлэн нь зургаан томоохон хэсгээс бүрдсэн аж. Тэдгээрийг дурьдвал:
    ⦁ “Бэлчээр”- Төв Азийн нүүдэлчдийн өдөр тутмын амьдралын хэв маяг, Чингис хааны дайснууддаа хөөгдөж явсан эрт үеийг харуулсан хэсэг. Уг хэсэгт Монгол гэр барьсан бөгөөд музейн үзэгчид дотор нь орж, монголчуудын амьдралын хэв маягтай бодитоор танилцах боломжтой аж.
    ⦁ “Монголчуудын хүчирхэгжил”- Бүхний хүндлэл хүлээсэн залуухан эзэн хаан хэрхэн тархай, бутархай овог аймгуудыг нэгтгэж, дэлхийд гайхагдсан морин цэргийг бүрдүүлсэн тухай өгүүлэх хэсэг. Энэ хэсгээс түүхэн дэх бусад бүх эзэнт гүрнээс дөрөв дахин их газар нутгийг захирахдаа Чингис хааны ашиглаж байсан морьтны соёл, тухайн үеийн зэвсгийн шинэ инновацийг судлах боломжтой юм байна.
    ⦁ “Ханан хот”- Чингис хааны дараа түүний өв залгамжлагч (Өгөдэй) Хархорум хотыг эзэнт гүрнийхээ нийслэл болгож, хана, хэрэм босгожээ. Монголчууд дэлхийн өнцөг булан бүр дэх дайснуудаа дарж дуусаад, дайн дажин намдахын хэрээр нийслэлд нь урлаг, соёл, олон янзын шашин цэцэглэн хөгжиж, тэдний ахуй хэрхэн өөрчлөгдсөнийг энэ хэсэгт харуулах аж.
    ⦁ Торгоны зам: Их эзэн Чингис хаан хэрхэн харгис хэрцгий дайчин мэт хэрнээ ухаалаг төрийн зүтгэлтэн, нинжин сэтгэлтэй удирдагч байсныг энэ хэсгээс олж мэдээрэй. Тэрээр дэлхий нийтийг өөрийн мэдэлд
    АНУ-ын Ореган мужийн шинжлэх ухаан, аж үйлдвэрийн музейд “Чингис хааны амьдрал ба өв” нэртэй үзэсгэлэн гарч байгаа ажээ. Энэхүү үзэсгэлэн тал нутаг, монголчуудын сэргэн мандалт, торгоны зам, Чингисийн дараах монгол, өнөөгийн монгол улс гэсэн 5 дэд сэдвээр гарч байгаа юм байна. Үзэсгэлэн 10-р сарын 24 нд нээгдсэн бөгөөд 2021 оны 2-р сарын 15 хүртэл үргэлжилнэ

  • ОХУ-ЫН БУРИАД БӨӨГИЙН “ТЭНГЭР” ШАШНЫ БАЙГУУЛЛАГЫН ТЭРГҮҮНТЭЙ УУЛЗАВ

     

    ОХУ-ын Буриад Улсын Ерөнхийлөгчийн бөөгийн асуудал хариуцсан Зөвлөлийн гишүүн, Бөөгийн “Тэнгэр” шашны байгууллагын ерөнхий дарга Б.Ж.Цырендоржаев жил болгон уламжлал болгон явагддаг арга хэмжээнүүдийн талаар дэлэгрэнгүй ярьлаа. ОХУ-ын Засгийн газраас Бөөгийн байгууллагад улсын төсвөөс санхүүгийн дэмжлэг өгдөг ажээ. Бөөгийн байгуулагадаа төрөөс газар олгосон бөгөөд түүн дээр Бөөгийн байнгын ажиллагаатай төв байгуулахаар ажиллаж байна. 2013 онд ОХУ-ын Буриадын бөөгийн “Тэнгэр” шашны байгууллагаас зохион байгуулах арга хэмжээний төлөвлөгөөгөө МБНЭ-д өглөө.
    МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан 2013 оны 6 дугаар саын 22-нд болох Монгол туурагтны Их тахилгад ОХУ-ын Буриадын бөөгийн “Тэнгэр” шашны байгууллагаас төлөөлөгч оролцуулахыг албан ёсоор урилаа.
    Ажлын уулзалтын дараа ОХУ-ын Буриад Улсын Ерөнхийлөгчийн бөөгийн асуудал хариуцсан Зөвлөлийн гишүүн, Бөөгийн “Тэнгэр” шашны байгууллагын ерөнхий дарга Б.Ж.Цырендоржаевыг хүндэтгэн оройн зоог барилаа.

  • Монгол Улсын гадаад өр 31.2 тэрбум ам.долларт хүрчээ

     2020-12-15
    Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн үзүүлэлтийг энэ оны эхний 11 сарын байдлаар гаргаснаа Үндэсний статистикийн хороо өчигдөр танилцууллаа. Банкны системийн хэмжээгээр чанаргүй зээл арваннэгдүгээр сарын эцэст хоёр их наяд төгрөгт хүрчээ.
    Энэ нь өмнөх жилийн мөн үеийнхээс 94.7 тэрбумаар өссөн гэсэн үг. Үнэт цаасны арилжаагаар 2020 оны эхний 11 сард 39.6 тэрбум төгрөгийн гүйлгээ хийсэн нь өнгөрсөн оныхоос 117.1 тэрбум буюу 74.7 хувиар багассан дүн боллоо.
    Улсын нийт гадаад өр энэ жилийн эхний есөн сард 31.2 тэрбум ам.доллар болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 1.3 тэрбумаар нэмэгджээ. Үүний 8.1 тэрбум “ногоон” нь Засгийн газрынх, 2.2 тэрбум нь Төвбанкных аж. Энэ нь өнгөрсөн жилийн мөн үеийнхээс 678.3, 206.7 сая ам.доллароор өссөн үзүүлэлт гэнэ
    Бэлтгэсэн: Ц.Болор

  • Монгол, Америкийн стратегийн түншлэлийг бэхжүүлэх тухай тогтоол баталжээ

     

    Энэхүү айлчлалын нэг үр дүн болж батлагдсан “АНУ-Монгол Улсын стратегийн түншлэлийг бэхжүүлэх тухай тогтоол” нь стратегийн нийтлэг эрх ашиг, ардчилсан үнэт зүйлс, сайн засаглал, бүрэн эрхт байдал болон хүний эрхийг дээдлэх зарчмуудад тулгуурлан батжин бэхжиж буй хоёр улсын харилцааг гүнзгийрүүлэн хөгжүүлэхэд чухал үүрэг гүйцэтгэнэ. Түүнчлэн АНУ-ын Конгресст өргөн бариад буй “Гуравдагч хөршийн худалдааны тухай хууль”-ийн төслийг хэлэлцэх үйл явцад түлхэц болох юм.

    Уг тогтоолыг Төлөөлөгчдийн танхимын Гадаад бодлогын байнгын хороогоор 2020 оны аравдугаар сарын 1-ний өдөр дэмжээд байсан юм.

    Энэхүү тогтоолыг хэлэлцүүлэх үеэр Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Тэд Ёохо Конгресст өргөн бариад буй “Гуравдагч хөршийн худалдааны хууль”-ийн талаар ярьж, хуулийн төслийг дэмжихийг гишүүдээс хүссэн байна.

    Харин Төлөөлөгчдийн танхимын гишүүн Жэйми Раскин энэхүү тогтоол нь Монгол Улс ардчилал, аюулгүй байдал, хамтын ажиллагаа болон хүний эрхийг хүндэтгэн дээдлэхийн төлөө тууштай ажиллаж байгаа явдлыг сайшааж, хоёр улсын хоорондын чухал түншлэл өргөжин хөгжиж буйг бататгаж байгааг тэмдэглэжээ.

  • Голланд улсаас ирсэн бөө нартай уулзав.

    Тэд хөдөө орон нутагт чөлөөтэй аялж, бие даасан бөө нартай уулзаж, монгол бөөгийн эрдэмийг өвөлж болно гэж үздэг байна. Тиймээс бөөгийн байгууллагатай хамтран ажиллахаас хувь хүмүүстэй холбогдож ажиллахыг илүүд үзэж байна. Тэднээс хүссэн зүйлээ “үнэгүй” шахам авч болно гэж үздэгтэй холбоотой зарим санаа цухалзаж байлаа. Голланд бөө нар хэдэн жил дараалж монголд ирж байгаа бөгөөд өөрсдийн нэр, хаягаа хүнд өгдөггүй мөртлөө монголоос хүссэн зүйлээ үнэгүй авах сонирхолтой ажээ. Ийм цаг үед Монгол бөөгийн уламжлалаа нягт хамгаалж авч үлдэх нь бөө нарын нэн чухал үүргийн нэг юм. Тиймээс ч Монгол Бөөгийн Нэгдсэн Эвлэлийн Дээд цэцийн хуралдаанаар Монгол бөөгийн уламжлал, зан заншилын зарим зүйлийн нууцлалыг хамгаалах тухай шийдвэр гаргасныг тэнгэрийн улаач, түшээ нар хэрэгжүүлэх нь нэн чухал байгаа билээ.

     

  • БӨӨГ СОНИРХОГЧТОЙ УУЛЗЛАА1

    Америкийн хоёр иргэн Жерем Байлау, Чристопхев Байлау гэж өөрсдийгөө танилцуулсан хоёр эрхэм МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхантай уулзах хүсэлт тавьсаныг зөвшөөрч уулзсан юм. Хоёр эрхэм бөөгийн үйл ажиллагаатай танилцах, өөрсдийн амьдралын зарим асуудлыг тодотгох зорилготой байгаагаа танилцуулсан билээ. Гадаадын эрхэмүүд үнэ цэнэгүйгээр монгол бөөгийн зан үйлийг хийлгэх, олон цаг ярилцаж мэдээлэл авах нь их боллоо. Тиймээс уулзалтын явцад Монгол бөөгийн ёс зүйн баримт бичгийн талаар тайлбарлаж өгсөн юм. Мөн өөрсдийн хүсэлтийн дагуу Монгол бөөгийн Их Удган Г.Гэрэлтуяатай уулзуулсан байна.

     

  • ТҮМЭН ОЛНОО ДААТГАСАН ТАХИЛГА БОЛЛОО.

    Буриад улсын байдлыг энэ ялдамд мэдээлж байна. Тус бүгд найрамдах улс цар тахлын хоёр дахь давалгааны үеэр эрс хатуу арга хэмжээ авсан ОХУ-ын анхны бүс нутаг болов. Тиймээс арваннэгдүгээр сарын 16-30-ны хооронд ресторан, кафе, гуанз, буфет, баар болон бусад нийтийн хоолны газрууд захиалгаар хүргэлт, хүргэлт хийхээс бусад тохиолдолд ажиллахгүй юм. Энэ үеэр жижиглэн худалдааны байгууламжууд, худалдааны төвүүд, цогцолборууд, түүний дотор амралт, сонирхол татахуйц газрууд, бусад үзвэр үйлчилгээний газрууд хаагдсан байв. Кино театр, ванн, саун, гоо сайхны салоны үйл ажиллагааг түр зогсоолоо. Онцгой тохиолдлыг эмийн сан, үүрэн холбооны цэг, хүнсний дэлгүүрүүд, мөн нэн шаардлагатай бараа борлуулдаг аж ахуйн нэгжүүд хийсэн.
    Өнөөдөр Буриад улсын эрүүл мэндийн систем ачаалал ихтэй байна. Бараг бүх эрүүл мэндийн байгууллагуудыг “ковид” эмнэлэг, хувийн зочид буудлууд болон нийгмийн зарим байгууллагууд болгосон. Туршилтын лабораторид 25 мянга гаруй дээж аваад байгаа бөгөөд ачаалалтай ажиллаж байна. Шинэ өвчтөнүүдийн тоо нэмэгдэж байгаа энэ үед оршин суугчдыг эпидемиологийн нөхцөл байдалд илүү хариуцлагатай хандахыг уриалж байна.
    Энэ ажлын долоо хоногийн эхээр Бүгд найрамдах улсын эмнэлгүүдэд 2678 “ковид” орыг байрлуулж, 2225 хүн эзэлж байсан бөгөөд бүгд найрамдах улсад дунджаар орны эзлэх хувь 82% байгаа бол Улаан-Үд хотод энэ тоо 90% хүрч байна. Амбулаториор эмчлүүлж байгаа 2616 хүн, шинж тэмдэггүй тээгч, холбоо барьсан хүмүүсийг оролцуулаад 12925 эмчийн хяналтанд байна.
    “Ковид” эмнэлгүүдийн зочид буудлуудын нэрийг шинэчлэн тогтоохоос гадна бүгд найрамдах улсаас авч хэрэгжүүлж буй арга хэмжээнүүдийн дотор ковид такси, туршилтын үр дүнд суурилсан SMS мэдэгдэл, цахим эмнэлэг нэвтрүүлэх, нэмэлт дуудлагын төвүүдийг нээх зэрэг болно.
    Эрүүл мэндийн байгууллагуудад “Рапид Био” ХХК-ийн Буриад улсын үйлдвэрлэлийн түргэн туршилтыг оношлогооны процедурт ашигладаг бөгөөд үр дүнг 10-15 минутын дотор олж мэдэх боломжтой юм. Нэмж дурдахад Засгийн газар эмнэлгийн байгууллагуудын хэрэгцээнд хүчилтөрөгч үйлдвэрлэх асуудал дээр ажиллаж байна.
    Хэцүү нөхцөл байдлаас шалтгаалан гол хүчийг коронавирустай өвчтөнүүдийн эмчилгээнд оруулах нь зүй ёсны хэрэг юм. Онкологийн төв, сүрьеэгийн диспансераас бусад бараг бүх эмнэлгийг КОВИД-19 өвчтэй хүмүүсийн эмчилгээнд шилжүүлсэн.
    Эмийн хомсдолын хувьд нэг нь байгаа боловч одоо энэ асуудлыг шийдвэрлэхээр идэвхтэй ажиллаж байна. Буриадын дарга холбооны бүс нутгаас хангалттай хэмжээний вирусын эсрэг эм, антибиотикоор хангахад тусламж хүсчээ.
    Эрүүл мэндийн яам, эмийн сангийн сүлжээ нь системийн эм хэрэгцээг тодорхойлдог бөгөөд ҮХААЯ, Буриад-фармактай хамтран үйлдвэрлэгчид болон хяналт тавьж буй холбооны хэлтэстэй нийлүүлэлтийн асуудлыг шийдвэрлэж байна.
    Холбооны мэдэгдэхүйц дэмжлэгээс гадна бид зөвхөн эрүүл мэндийн тусламжаар COVID-19-тэй тэмцэхэд бүгд найрамдах улсын төсвөөс 700 гаруй сая рублийг аль хэдийн хуваарилсан. Энэ нь сургууль, нийгмийн байгууламжийг бэлтгэх, эдийн засаг, нийтийн аж ахуйг дэмжих зардлыг тооцоогүй болно.
    Үүний зэрэгцээ, эдгээр бүх бэрхшээлийг үл харгалзан Буриадад нас баралтын байдал өнгөрсөн жилийн тооноос хэтрэхгүй байна. 10 сарын хугацаанд зөвхөн COVID-19-ээс гадна нас баралтын ерөнхий түвшин өнгөрсөн жилийнхээс доогуур байна.
    Эдийн засгийн арга хэмжээний хувьд Ерөнхийлөгчийн нэрийн өмнөөс хамгийн их өртсөн үйл ажиллагааны жагсаалтад багтсан бүх байгууллага, хувиараа бизнес эрхлэгчид энэ оныг дуустал татвар төлөхөөс чөлөөлөгдөнө. Мөн Бүгд Найрамдах Улсын Засгийн газраас Ардын Хуралд өргөн барьсан хуулийн дагуу татварын хялбаршуулсан систем дэх татварыг тооцооллын аргаас хамааран ирэх онд хамгийн их нэрвэгдсэн үйл ажиллагааны төрөлд гурав, зургаа дахин бууруулна