Category: Гадаад харилцаа, мэдээлэл

МБНЭ-ИЙН МЭДЭЭЛЭЛ: Үе, үеийн АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайдууд Монгол дахь шашины удирдлагуудыг хүлээн авч уулздаг уламжлалтай билээ. АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Буанган Шашны удирдлагуудыг хүлээн авч танилцах уулзалт хийлээ. Түүнтэй хамт АНУ-ын департа́ментийн төлөөлөгч байлцав.
Монгол дахь шашины төлөөлөл өөрсдийн шашины байгууллагуудын талаар танилцуулах мэдээлэл хийсэн юм. Дараа нь монгол дахь шашины байгууллага, шашин шүтэх талаар тулгамдсан асуудлаар санал бодлоо солилцсон билээ.
Энэхүү уулзалтад МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан тасралтгүй оролцож иржээ. Тэрээр хэлсэн үгэндээ энэхүү уулзалтанд урьсанд талархал илэрхийлж, АНУ-аас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Ричард Буанганд ажлын амжилт хүссэн байна.
“Миний хувьд АНУ-ын Элчин сайдын яамны хамт олонтой хамтран ажиллаж эхлээд 20-н жил болж байна. Шүтэх эрх чөлөөг хамгаалах нь АНУ-ын засгийн газрын чухал үнэт зүйл байдаг, нөгөө талдаа Монголд шашины талаар албан ёсоор мэдээлэл солилцох тогтолцоо байдаггүй болохоор Элчин сайдын яаман дээр хийгдэх уулзалтад шашины төлөөлөлүүд их ач холбогдол өгч ханддаг.
Бидний удаа дараагийн уулзалтуудын санал дүгнэлтүүд ажил хэрэг болох, Дэлхийн шашины илтгэлд тусгалаа олж байдгаар шашин шүтэх эрх чөлөөнд үнэтэй хувь нэмэр болж байгааг тэмдэглэсэн.
Энэ уулзалтаас улбаалаад шашины удирдлагуудын төлөөллийн бие даасан уулзалтууд хийгдэх болсон бөгөөд эхлэлийн шатанд, хийж байгаа ажлын талаар нэг нэгнээ ойлгох чиглэлд том алхам болж, цаашид төлөвших шатандаа явж байгааг хэлсэн юм.
Өмнөх элчин сайдууд МБНЭ-ийн үйл ажиллагаа, онгодын өргөөгөөр зочилж танилцаж байсан билээ. АНУ-ын Онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд Ричард Буанганыг МБНЭ-ээр зочилохыг МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан урилаа. Элчин сайд Монгол бөөгийн өргөөгөөр зочилох урилгыг хүлээж авч буйгаа иэлрхийлсэн билээ.”
Сүүлчийн өгүүлбэрт Буддагийн төлөөлөгч эмзэглэж, бөөгийн шашины төлөөлөлийг шүүмжлэнэ билээ. Ийм хүндэтгэлтэй ажиллагаан дээр нэг нэгнээ шүүмжлэх нь зөв асуудал биш. Угтаа бол шашины асуудал эмзэг зүйл. Олон зүйлийг ихэд л тэвчиж, ухаалаг, ул суурьтай хандаж зөвшилцөх асуудал билээ. Үйл ажиллагааг өмчлөх оролдлого байж болохгүй, санаачлагч нь хэн бэ гэдэг маргалдах зүйл биш, маш тодорхой асуудал юм.

Монгол дахь шашины хөгжил, тулгамдаж байгаа асуудлууд шашины байгууллага бүрт өөр, өөр байна.
Дэлхий нийтэд тархсан, олон мянган жил үйл ажиллагаагаа явуулж ирсэн туршлагатай, хүчирхэг шашин Будда, Христүүд монголд байр суурий эзэлчихсэн. Тэд хэдэн мянгаар тоологдох бүлгэм, 600 гаруй сүм хийдээ байгуулчихсан шинээр сүм байгуулах, үйл ажиллагаагаа тэлэх, шүтэгч нараа сургах, монголд ажиллах иргэдээ байрлуулж, суурьшуулах талд асуудал тулгарч буй бэрхшээлүүд яригддаг.
Монголд салбараа байгуулж ажиллах сонирхолтой шашины урсгал чиглэлүүд өөрийн онцлоготой ч, тэд өндөр тархацтай шашины байгуулагуудтай сонирхол нийтлэг харагддаг.
Шашины эрх чөлөөтэй золгоод 30 шахам жилийг туулсан, шашины байгууллага байгуулаад нэгдэх гэж зорьж буй 10 гаран жилийн нүүр үзэж буй Бөөгийн байгууллага үйл ажиллагаан нь гарааны шатанд байна. Тэд хэдий олон мянган жилийн түүх яригддаг боловч, цаг хугацааны явцад хүнд хатуу сорилт, шашингүй үзлийн болон манжийн “генецит”-ийг даван туулж өнөөг хүрч ирсэн үндэсний шүтлэг, бөө мөргөлийн хувьд онцлог зүйл бий. Тэдэнд өөрийн гэсэн цуглараад ярилцах ганц ч байр байхгүй. Цуглараад ярилцах бол цагийн хэдэн зуун мянга, сая төг төлж байж хуралдах байр олдоно. Бид зуны цагт байгаль дээр цугларч хурлаа хийж ирсэн. Бидэнд шашины шинээр байгуулагдаж буй гарааны шахуу зовлон тоочих болдог.
Харин бидэнд тулгамдаж байгаа нэгмдмэл эрх ашиг байна. Энэ бол шашин шүтэх, эс шүтэх эрх чөлөөг хуульчлах асуудал юм. Монголын үе, үеийн парламентийн “хоолойд тээглэж” ирсэн энэ асуудал одоо ч “хүнд “ сэдэв юм. Гишүүд нь гэнэт гадны орчуулсан хуулийг оруулж ирээд санал болгодог “аюул” байсаар ирсэн. Сүүлчийн хуулийн төсөл дээр “9.4 Сүм, хийд, дацан төв зэрэг тодотголыг шашны байгууллагын оноосон нэрэнд хэрэглэж болох бөгөөд хуулийн этгээдийн улсын бүртгэлд бүртгэгдсэнээс хойш 50-аас багагүй жилийн хугацаанд Монгол улсын нутаг дэвсгэр дээр хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаа явуулж байгаа төвлөрсөн шашны байгууллага нэрэндээ МОНГОЛ, МОНГОЛЫН, ҮНДЭСНИЙ, НИЙТИЙН, НЭГДСЭН гэсэн үг болон эдгээр үгнээс үүссэн бусад нийтийг төлөөлсөн утга бүхий үг ашиглах эрхтэй.” гэжээ. Монголчууд бидний бахархадаг нэр, нэгдэх хамтрах зорилтуудыг хуулиар хязгаарлаад ороод ирж билээ.
Монгол дахь шашины байгууллагуудын удирдлагуудын уулзалт зөвшилцлийн чухал механизм билээ. Түүнийг зөв арга хэлбэр, замаар хөгжүүлэх цаг үеийн шаардлага бий.

Зочид төлөөлөл, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ц.Тамжидаас монголын эртний соёлын үнэт өв болсон бөө мөргөлийн талаар сонирхосон асуултандаа хариулт авлаа. Монголын уламжлалт шүтлэг бол олон мянган жилийн түүхэн уламжлалтай билээ. Монгол хүн өвөг дээдсийн онгодоо гэртээ аваад нүүдлэн амьдарсаар ирсэн байдаг.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөллийн хамт малчны хотоор орж мал төлөлтийн явц, ямаа самнах үйл явцтай танилцлаа. Монголын нүүдлийн ахуй бол нүүдлийн соёлтой зохицсон тэнгэр шүтлэг, үндэсний уламжлалт зан үйлээ хамтдаа тээж явдаг.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо-д зориулан хүндэтгэлийн зоог барьсан билээ. Тус зоог дээр харилцан талархал илэрхийлж, баяр хүргэж үг хэллээ.
Уулзалт, ярилцлагын төгсгөлд МБНЭ-ийн удирдлага хүндэт зочиндоо дурсгалын зүйл гардууллаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөлөл, Монгол бөөгийн төлөөлөлтэй дурсгалын зураг авахууллаа.
Д.Хүрэлбаатар

Солонгосын ард түмний гарамгай удирдагч Ким Ир Сений 110 жилийн ой, жанжин Ким Жон Ирийн 80 жилийн ойд зориулсан Хүндэтгэлийн цуглааныг Монгол морин хуурын аялгуут сайхан эгшгээр эхэлж, МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан хүндэтгэлийн цуглаанд баяр хүргэж үг хэлж нээлээ.
Баярын цуглаанд оролцсон, уг арга хэмжээг зохион байгуулсан, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ц.Тамжид хүндэтгэлийн үг хэлэв. Хэлсэн үгэндээ “Жанжин Ким Жон Ир аугаа их Ким Ир Сений бие даасан сэтгэлгээний уламжлалыг залгамжилж жүчегийн үзэл санааг нэгтгэн хөгжүүлсэн бөгөөд эдүгээ энэ үзэл санаа нь солонгосын ард түмэн, Солонгосын Хөдөлмөрийн Намын хувьсгалт тэмцлийн замыг заагч тэргүүлэх үзэл санаа хэвээр байсаар, солонгосын өнөөгийн хөгжлийн бодит туршлагаар баяжин, улам бүр төгс төгөлдөр болсоор байгаа билээ.
Эдүгээ залуу удирдагч Ким Жон Уны жолоодлого дор солонгосын ард түмэн солонгосын хувьсгалын замыг идэвхтэй үргэлжлүүлэн шургуу тэмцэж, хөдөлмөрлөсөөр байна. Солонгосын Хөдөлмөрийн намын 8-р Их хурлыг амжилттай зохион байгуулж, түүнээс гаргасан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд энэ баярын өдрүүдэд Солонгос маягийн социалист соёл иргэншлийн хөгжлийг илэрхийлсэн хөшөө дурсгалт архитектурын байгууламжууд болох Пхеньян хотод Потон голын үзэсгэлэнт эрэг дээр дэнж бүхий байшингийн өвөрмөц хэсгийг ашиглалтанд оруулж байна. БНАСАУ-ын нийслэл хотын олон зуун жилийн өөрчлөлтийн бас нэгэн нотолгоо болох Потхон голын эрэг дээрх орон сууцны шинэ салбар нь БНАСАУ-ын Төв Хорооны улс төрийн үзэл баримтлалыг агуулсан шинэ эрин үеийн гайхамшигт бүтээл юм.” хэмээн тэмдэглэн ярилаа.
Мөн Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнг төлөөлж, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Энхбаатар баяр хүргэж үг хэлэхдээ “Солонгосын ард түмэн аугаа их удирдагч Эрхэмсэг ноён Ким Жөн Унын удирдлагаар Эх орныхоо их бүтээн байгуулалт, Алс Дорнод болон даян дэлхийн энх тайвны төлөө тэмцэлдээ тэрчлэн эх орноо нэгтгэхийн төлөө ариун үйлсдээ баатар зоригт Солонгосын ард түмэн, түүний Засгийн газар, СХН, ардын армид их амжилт олохыг чин сэтгэлээсээ дахин хүсэн ерөөе.” гэлээ.
Баярын хүндэтгэлийн цуглаанд оролцогчдод баяр хүргэж БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд О Сын Хо баярын хүндэтгэлийн цуглаанд оролцогчдод баяр хүргэж талархалын үг хэллээ.
Баярын хуралдаан дээр МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан нь МЗХ-ны “Залуу зүтгэлтэн” медалиар Б.Батсайханд, Ц.Борт дурсамж гардууллаа.
Баярын цуглаанд зориулсан “БНАСАУ-ын өнөөгийн хөгжил, дэвшил” сэдэвт фото зургийн үзэсгэлэнтэй БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөлөл танилцав.
“Монгол дахь бөө мөргөлийн шашины өнөөгийн байдал” сэдвээр МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан танилцуулга хийсэн. Тэрээр “Монгол төрийнхөө төлөө амь насаа өргөсөн, өмнө зүгийн наран мандахаас өрнө зүгийн наран шингэх эх газраас Монгол баатруудынхаа цусаа дусааж, хөлсөө шингээж, сүнсээ мөнхөлсөн газрын шүншиглэсэн шороог эх нутагтаа хүндэтгэн авчирч, Монгол суу ухаантнууд баатруудынхаа алдрыг мөнх тэнгэрийн дор газарт лус, савдаг, галтай нь хамт, одот тэнгэрт бөө ухаан, онгодтой нь цэг мөнхлөн гагнаж, Монгол үндэстэн баатруудынхаа баатарлаг дайчин алдарт хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах” зорилт тавин ажиллаж байгаагаа танилцууллаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан явсан эрхэм зочидтойгоо хамтарч өдрийн хоол идэж, хаврын ажил бүтээлээ харилцан ярилцлаа.

Хаврын хүйтэн салхитай өдрүүд байсан ч хүндэт зочин ирэх өдөр салхи тогтож, дулаахан хаврын өдөр угтлаа. Хотоос зайтайхан газар очихоор бид цуваанд орж хөдөлсөн юм. Замын дунд бид хээрийн цай, кофе уусан билээ. Тэгээд эртний түүхт буган хөшөөний дэргэд Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнгийн төлөөлөл Монгол заншилаар хүндэт зочиндоо мөнгөн аягтай сүү, цагаан хадаг барин угтлаа. Тэд хамгийн хол нь 500 км алсаас угтсан билээ.
Хүндэт зочин БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хог Монгол бөөгийн гурван үе болох ахмад, дунд, залуучуудын хамарсан халх, урианхай, дархад, буриад, дөрвөд, ойрод, халимаг, тува, өөлд, торгууд, захчин, үзэмчин, мянгад, баяд, хотгойд, барга, сартуул үндэстэн, ястны “тэнгэрийн улаач” нарын төлөөлөл болох МБНЭ-ийн ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү, П. Батжаргал, Монгол бөөгийн их удган Б.Бадамсүрэн, Төлөөллийн зөвлөлийн удирдагч, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Т.Цэндсүрэн, Залуучуудын зөвлөлийн удирдагч, Монгол бөөгийн удган Н.Анхмаа, Монгол бөөгийн тэргүүн дээд удган Б.Нанжаа, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ц.Бор, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Батсайхан, Л.Мөнх-Очир, Ц.Тамжид, Монгол бөөгийн тэргүүн удган А.Оюунтуул, Б.Батжаргал, Н.Байгальтөгс, Монгол бөөгийн удган Б.Солонго нар болон бусад төлөөлөл угтан авсан.

Тиймээс энэ удаагийн хүндэтгэлийн хүлээн авалт БНТУ-ын байгуулагдсаны 99-н жилийн ойд зориулагдсан юм. Бүгд Найрамдах Турк Улсаас Монгол Улсад суух Онц бөгөөд Бүрэн Эрхтт Элчин сайд Зафер Атеш Монгол Улс өөрийн гуравдагч хөрш Бүгд Найрамдах Турк Улстай хөгжүүлж буй харилцаа, хамтын ажиллагаанд өндөр ач холбогдол өгч ирснийг тэмдэглэв. Монгол, Туркийн харилцаа, хамтын ажиллагааны өнөөгийн байдлаар эдийн засгийн агуулгаар баяжуулж, бодит үр дүнтэй хамтын ажиллагааг хөгжүүлэхэд анхаарч ажиллаж байна.
Турк-Монголын арга хэмжээнд анх удаа Батлан хамгаалахын сайд Сайханбаяр оролцов.
Уг арга хэмжээнд МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан урилгаар оролцлоо. Д.Жаргалсайхан нь Ерөнхийлөгч Н.Багабанди 2004 онд, Ерөнхий сайд М.Энхболд 2006 онд Турк улсад айлчилахад, Туркийн талаас Ерөнхийлөгч А.Н.Сэзэр 2002 онд, Ерөнхий сайд Р.Т.Эрдоган 2005 онд Монголд тус тус айлчилахад ҮАБЗ-д ажиллаж байсан билээ.
Мөн Туркын ЕАБЗ-ийн нарийн бичгийн дарга Кылынчийг монголд айлчилахад уулзаж байсан билээ. Энэ үед Орхоны хөндийд Дэлхийн соёлын өвийн музей байгуулах (1 сая ам.доллар,), Хархорин-Хөшөө цайдамын 46 км авто зам барих (6.7 сая ам.доллар) хөрөнгө оруулсан ажиллагаатай танилцаж явсан билээ.
Хүлээн авалтын үеэр Д.Жаргалсайхан, АНУ-ын Элчин сайд Ричард Буангантай танилцаж, Туркын эртний хамтрагч нартай уулзаж ярилцлаа. Энэ үеэр Батлан хамгаалахын сайд Сайханбаяртай уулзаж ярилцлаа.
Монгол Улс-Туркийн харилцаа МЭӨ III зуунд өнөөгийн Монголын газар нутаг дээр байгуулагдсан Хүннү гүрний үеэс эхээ авч олон мянган жил өртөөлөн уламжлагдсаар өнөөг хүрсэн. Хоёр орны орчин цагийн харилцаа, хамтын ажиллагаа жилээс жилд өргөжин дэвжиж байна.
Хоёр улс 1969 оны 6 дугаар сарын 24-нд хоорондоо дипломат харилцаа тогтоосон. Түркийн тал 1996 оноос Улаанбаатарт ЭСЯ-аа нээн ажиллуулж байгаа. Хоёр улс “Иж бүрэн түншлэл”-ийн харилцаа хөгжүүлж байгаа билээ.

Хаврын хүйтэн салхитай өдрүүд байсан ч хүндэт зочин ирэх өдөр салхи тогтож, дулаахан хаврын өдөр угтлаа. Хотоос зайтайхан газар очихоор бид цуваанд орж хөдөлсөн юм. Замын дунд бид хээрийн цай, кофе уусан билээ. Тэгээд эртний түүхт буган хөшөөний дэргэд Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнгийн төлөөлөл Монгол заншилаар хүндэт зочиндоо мөнгөн аягтай сүү, цагаан хадаг барин угтлаа. Тэд хамгийн хол нь 500 км алсаас угтсан билээ.
Хүндэт зочин БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хог Монгол бөөгийн гурван үе болох ахмад, дунд, залуучуудын хамарсан халх, урианхай, дархад, буриад, дөрвөд, ойрод, халимаг, тува, өөлд, торгууд, захчин, үзэмчин, мянгад, баяд, хотгойд, барга, сартуул үндэстэн, ястны “тэнгэрийн улаач” нарын төлөөлөл болох МБНЭ-ийн ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан, Монгол бөөгийн их зайран Д.Одонхүү, П. Батжаргал, Монгол бөөгийн их удган Б.Бадамсүрэн, Төлөөллийн зөвлөлийн удирдагч, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Т.Цэндсүрэн, Залуучуудын зөвлөлийн удирдагч, Монгол бөөгийн удган Н.Анхмаа, Монгол бөөгийн тэргүүн дээд удган Б.Нанжаа, Монгол бөөгийн тэргүүн удган Ц.Бор, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Батсайхан, Л.Мөнх-Очир, Ц.Тамжид, Монгол бөөгийн тэргүүн удган А.Оюунтуул, Б.Батжаргал, Н.Байгальтөгс, Монгол бөөгийн удган Б.Солонго нар болон бусад төлөөлөл угтан авсан.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан явсан эрхэм зочидтойгоо хамтарч өдрийн хоол идэж, хаврын ажил бүтээлээ харилцан ярилцлаа.
Баярын хүндэтгэлийн цуглаанд оролцогчид БНАСАУ-ын тухай баримтад кино мэдээллийг үзлээ. Хүндэт зочиныг суудалдаа морилонгуут Морин хуурын гайхамшигт эгшигээр зочиндоо аялгууны дээжээ өргөлөө.
Солонгосын ард түмний гарамгай удирдагч Ким Ир Сений 110 жилийн ой, жанжин Ким Жон Ирийн 80 жилийн ойд зориулсан Хүндэтгэлийн цуглааныг Монгол морин хуурын аялгуут сайхан эгшгээр эхэлж, МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан хүндэтгэлийн цуглаанд баяр хүргэж үг хэлж нээлээ.
Баярын цуглаанд оролцсон, уг арга хэмжээг зохион байгуулсан, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ц.Тамжид хүндэтгэлийн үг хэлэв. Хэлсэн үгэндээ “Жанжин Ким Жон Ир аугаа их Ким Ир Сений бие даасан сэтгэлгээний уламжлалыг залгамжилж жүчегийн үзэл санааг нэгтгэн хөгжүүлсэн бөгөөд эдүгээ энэ үзэл санаа нь солонгосын ард түмэн, Солонгосын Хөдөлмөрийн Намын хувьсгалт тэмцлийн замыг заагч тэргүүлэх үзэл санаа хэвээр байсаар, солонгосын өнөөгийн хөгжлийн бодит туршлагаар баяжин, улам бүр төгс төгөлдөр болсоор байгаа билээ.
Эдүгээ залуу удирдагч Ким Жон Уны жолоодлого дор солонгосын ард түмэн солонгосын хувьсгалын замыг идэвхтэй үргэлжлүүлэн шургуу тэмцэж, хөдөлмөрлөсөөр байна. Солонгосын Хөдөлмөрийн намын 8-р Их хурлыг амжилттай зохион байгуулж, түүнээс гаргасан шийдвэрийг хэрэгжүүлэх хүрээнд энэ баярын өдрүүдэд Солонгос маягийн социалист соёл иргэншлийн хөгжлийг илэрхийлсэн хөшөө дурсгалт архитектурын байгууламжууд болох Пхеньян хотод Потон голын үзэсгэлэнт эрэг дээр дэнж бүхий байшингийн өвөрмөц хэсгийг ашиглалтанд оруулж байна. БНАСАУ-ын нийслэл хотын олон зуун жилийн өөрчлөлтийн бас нэгэн нотолгоо болох Потхон голын эрэг дээрх орон сууцны шинэ салбар нь БНАСАУ-ын Төв Хорооны улс төрийн үзэл баримтлалыг агуулсан шинэ эрин үеийн гайхамшигт бүтээл юм.” хэмээн тэмдэглэн ярилаа.
Мөн Өмнөговийн бөөгийн хүрээлэнг төлөөлж, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Б.Энхбаатар баяр хүргэж үг хэлэхдээ “Солонгосын ард түмэн аугаа их удирдагч Эрхэмсэг ноён Ким Жөн Унын удирдлагаар Эх орныхоо их бүтээн байгуулалт, Алс Дорнод болон даян дэлхийн энх тайвны төлөө тэмцэлдээ тэрчлэн эх орноо нэгтгэхийн төлөө ариун үйлсдээ баатар зоригт Солонгосын ард түмэн, түүний Засгийн газар, СХН, ардын армид их амжилт олохыг чин сэтгэлээсээ дахин хүсэн ерөөе.” гэлээ.
Баярын хүндэтгэлийн цуглаанд оролцогчдод баяр хүргэж БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд О Сын Хо баярын хүндэтгэлийн цуглаанд оролцогчдод баяр хүргэж талархалын үг хэллээ.
Баярын хуралдаан дээр МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан нь МЗХ-ны “Залуу зүтгэлтэн” медалиар Б.Батсайханд, Ц.Борт дурсамж гардууллаа.
Баярын цуглаанд зориулсан “БНАСАУ-ын өнөөгийн хөгжил, дэвшил” сэдэвт фото зургийн үзэсгэлэнтэй БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөлөл танилцав.
“Монгол дахь бөө мөргөлийн шашины өнөөгийн байдал” сэдвээр МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан танилцуулга хийсэн. Тэрээр “Монгол төрийнхөө төлөө амь насаа өргөсөн, өмнө зүгийн наран мандахаас өрнө зүгийн наран шингэх эх газраас Монгол баатруудынхаа цусаа дусааж, хөлсөө шингээж, сүнсээ мөнхөлсөн газрын шүншиглэсэн шороог эх нутагтаа хүндэтгэн авчирч, Монгол суу ухаантнууд баатруудынхаа алдрыг мөнх тэнгэрийн дор газарт лус, савдаг, галтай нь хамт, одот тэнгэрт бөө ухаан, онгодтой нь цэг мөнхлөн гагнаж, Монгол үндэстэн баатруудынхаа баатарлаг дайчин алдарт хүндэтгэлийн цэцэрлэгт хүрээлэн байгуулах” зорилт тавин ажиллаж байгаагаа танилцууллаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөллийн хамт Мөнх тэнгэрийн шүтээн, Монгол бөөгийн онгодын өргөөгөөр орж танилцлаа. Зочид төлөөлөл, Монгол бөөгийн тэргүүн зайран Ц.Тамжидаас монголын эртний соёлын үнэт өв болсон бөө мөргөлийн талаар сонирхосон асуултандаа хариулт авлаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөллийн хамт малчны хотоор орж мал төлөлтийн явц, ямаа самнах үйл явцтай танилцлаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа Онц бөгөөд бүрэн эрхт Элчин сайд О Сын Хо-д зориулан хүндэтгэлийн зоог барьсан билээ. Тус зоог дээр харилцан талархал илэрхийлж, баяр хүргэж үг хэллээ.
Уулзалт, ярилцлагын төгсгөлд МБНЭ-ийн удирдлага хүндэт зочиндоо дурсгалын зүйл гардууллаа.
БНАСАУ-аас Монгол улсад суугаа онц бөгөөд бүрэн эрхт элчин сайд О Сын Хо болон дагалдан яваа төлөөлөл, Монгол бөөгийн төлөөлөлтэй дурсгалын зураг авахууллаа.
Д.Хүрэлбаатар

Энэ удаагийн уулзалт ярилцлага нь анх удаа санаачлагаараа нэгдэн цугларч уулзалт хийсэнээрээ онцлог юм. Өмнөх уулзалтууд голдуу АНУ-ын Элчин сайдын яаманд хийгддэг байсан билээ. Оролцсон бүрэлдэхүүний харахад голдуу удирдах түвшиний албатангууд байсан бөгөөд хуулийн зөвлөхүүд оролцлоо.
Өмнө уулзалтуудад оролцож байсан удирдлагууд ихэнх нь өөрчлөгдсөн байна. Тиймээс энэ удаагийн уулзалтыг МБНЭ-ийн төлөөлөл, шашины үйл ажиллагааны зорилго, танилцуулгаас эхэлсэн билээ. Зарим шашины байгууллагууд тулгамдаж буй асуудлыг хэлэлцэх сонирхолтой байлаа.
Бид монгол дахь шашины үйл ажиллагаа явуулахад зориулагдсан “Төр, сүм хийдийн харилцааны тухай” хууль одоо үйлчилж байгаа. Түүнд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төсөл, өмнөх жилүүдэд шинээр өргөн барьсан “Шашн шүтэх, эс шүтэх тухай” хуулийн төсөл зэрэг асуудлаар цаашдаа санал бодолоо солилцох болов уу гэж төсөөлж байна.
Эхний уулзалтыг Буддагийн сүмд хийгдлээ, дараагийн уулзалтаа Advenist сүмд хийхээр боллоо.

Хэвлэлийн зохиогчдын нэг, гэрэл зургийн албаны дарга Карина Юрьевна Соловьевагийн хэлснээр “Бөөгийн шашны эд зүйлсийг агуулсан анхны цуглуулгууд 1902 онд Оросын эзэнт гүрний Сангийн яамны ачаар музейд гарч ирсэн. Өнөөдөр цуглуулгууд 60 гаруй бөөгийн хувцас, 170 орчим бөөгийн хэц, 105 тойвор, бөөгийн олон тооны шинж чанарууд, тухайлбал домогт дүрслэл, зан үйлийн эд зүйлс, мөн бөө нарын өөрсдийнх нь онгодын дүрс байдаг.Ер нь манай цуглуулгад хэдэн мянган үзмэр байдаг.  энэ нь мэдээжийн хэрэг, дэлхийн хамгийн томд тооцогддог.

Ёслолыг 9 дүгээр сарын эхээр хийж ирсэн байна. Ердийн ёсоор эцэг эх, ахмад настнуудын адисласнаар тэдний үйл ажиллагаа эхэлдэг. Үүний ачаар уг төрлийн эрч хүч, хүч чадлыг дамжуулж авдаг гэж үздэг.
Одоо бид өвөг дээдсийнхээ талаар сайн мэдэхгүй байна. Өвөг дээдсээ мэддэг гэдгээрээ сайрхах хүн цөөхөн. Үүний уршгаар бидний өвөг дээдсийн үндэс сулардаг. Мөн мод үндэсгүйгээр амьдарч хөгждөггүйтэй адил хүн өвөг дээдсийн дэмжлэггүйгээр амьдарч, өөрийгөө хөгжүүлж чадахгүй. Бид агаар мэт арвин эрүүл мэнд, элбэг дэлбэг байдал, хөгжилд сав ертөнцийн энерги хэрэгтэй.
Ёслолын үеэр бид өвөг дээдсийнхээ өмнө байгаа, эзэмшсэн зүйлийнхээ төлөө талархах болно. Бид ирэх жилээ даасан адислал хүсэх болно. Мөн уг зан үйлийг алсаас холбож болно. Онлайн видео нэвтрүүлэг Telegram дээр уг арга хэжмээ явагдаг байна.

·Viktor Ile is in Nha Trang.
3h ·
We invite you to join the ritual of thanksgiving and worship of the ancestors. Shamans in the Tuvin tradition call this ritual “Yellow Leaves”.
The ritual will take place on Wednesday, September 21 at 12:00 Moscow time.
As usual, no business starts without the blessing of parents or elders. Thanks to this, the energy and strength of the genus is passed on. Nowadays, we don’t know much about our ancestors. Few can boast of knowing their great-grandparents. As a result of this, our ancestral roots become weakened. And just as a tree cannot live and develop without roots, so a man cannot live and develop himself without the support of ancestors. We, like air, need the energy of the Rod for health, abundance and development. At the ceremony, we will thank our ancestors for what we already have and what we own. We will ask for blessings for the coming year.
The ritual can be joined from a distance. Online video broadcast will be held in Telegram.

See original

АНУ-ын Тусгаар тогтнолын баярын өдрийн нээлтийн арга хэмжээний эхэнд АНУ-ын төрийн далбааг залах ёслол болов. Тусгаар тогтнолын баярын арга хэмжээг нээж АНУ-аас Монгол Улсад суугаа Элчин сайд Майкл Клечески үг хэлэв.
АНУ-ын Тусгаар тогтнолын баярын өдрийн нээлтийн арга хэмжээг Эрх чөлөөт, ардчилсан улсад олон анд нөхдийн хамтаар баяраа тэмдэглэлээ.‬ Арга хэмжээний үеэр АНУ болон Монголын нэртэй хамтлаг дуучид яа дууны мэндчилгээ дэвшүүллээ.
Уг арга хэмжээнд оролцсон МБНЭ-ийн Ерөнхийлөгч Д.Жаргалсайхан оролцсон байна.
Монгол Улс болон Америкийн Нэгдсэн Улсын хооронд дипломат харилцаа тогтоосны 35 жилийн ойн хүрээний цуврал арга хэмжээний томоохон хэсэг болох АНУ-ын цэргийн жазз хөгжмийн хамтлаг Монгол Улсад энэ оны 6-р сарын 26-наас 7-р сарын 2-ны хооронд Улаанбаатар болон Дархан хотуудад тоглосон байна.
Уг жазз хамтлаг 11 хүний бүрэлдэхүүнтэй аялах бөгөөд Япон улсад байрладагаар нь Япон дахь АНУ-ын цэргийн жазз хөгжмийн хамтлаг гэдэг бөгөөд эдний хувьд Монгол улсад анх удаа зочилж байна.